عصرایران- درد پهلو می تواند از یک مشکل ساده عضلانی ناشی شود یا نشانه بیماری هایی در کلیه، دستگاه ادراری، دستگاه گوارش و در زنان، اندام های تولیدمثل باشد. محل دقیق درد، شدت آن، مدت زمان ادامه علائم و نشانه های همراه، سرنخ های مهمی برای پیدا کردن علت هستند.
سنگ کلیه یکی از شناخته شده ترین علل درد شدید پهلو است. درد معمولا در ناحیه کمر یا پهلو شروع می شود و ممکن است به پایین شکم یا کشاله ران انتشار پیدا کند. درد سنگ کلیه می تواند موجی و بسیار شدید باشد و گاهی با تهوع، استفراغ یا خون در ادرار همراه شود.
تب و لرز همراه با درد پهلو، به ویژه در فردی که احتمال انسداد مسیر ادرار وجود دارد، اهمیت بیشتری دارد و نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است.
عفونت ادراری معمولا با سوزش هنگام ادرار، تکرر ادرار و احساس فوریت برای دفع ادرار همراه است. اگر عفونت به کلیه برسد، درد پهلو یا پشت، تب، لرز، تهوع و احساس بیماری نیز ممکن است ایجاد شود.
آپاندیسیت معمولا با درد شکم شروع می شود و درد می تواند به قسمت پایین سمت راست شکم منتقل شود. بی اشتهایی، تهوع، استفراغ و تب نیز از علائم احتمالی هستند.
درد شدید یا رو به افزایش در قسمت پایین سمت راست شکم، به ویژه همراه با تب یا استفراغ، باید جدی گرفته شود. پارگی آپاندیس می تواند باعث عفونت داخل شکم شود.
عضلات دیواره شکم، پهلو و کمر نیز می توانند منشا درد باشند. این نوع درد ممکن است پس از ورزش، بلند کردن جسم سنگین، چرخش ناگهانی بدن یا فعالیت غیرمعمول ایجاد شود و معمولا با حرکت دادن عضله یا تغییر وضعیت تشدید می شود.
برخی مشکلات کمر می توانند درد را به پهلو یا اطراف تنه منتقل کنند. گرفتگی عضلات، مشکلات مفاصل ستون فقرات و تحریک برخی اعصاب از جمله علل احتمالی هستند.
اگر کمردرد یا درد پهلو با ضعف یا بی حسی پاها، اختلال کنترل ادرار یا مدفوع، یا بی حسی ناحیه بین پاها همراه شود، ارزیابی فوری پزشکی لازم است.
سندرم روده تحریک پذیر می تواند باعث درد یا ناراحتی شکمی، نفخ، تغییر در اجابت مزاج، اسهال یا یبوست شود. درد ممکن است در قسمت های مختلف شکم احساس شود و در برخی افراد در ناحیه پهلو نیز احساس شود.
سوءهاضمه بیشتر با درد یا ناراحتی در قسمت بالای شکم، احساس پری، نفخ، آروغ و سوزش همراه است و معمولا علت اصلی درد مشخص در پهلو نیست. زخم معده، رفلاکس و برخی مشکلات دیگر دستگاه گوارش می توانند علائم مشابه ایجاد کنند.
درد مکرر یا مداوم شکم و پهلو باید از نظر علت اصلی بررسی شود، به ویژه اگر با کاهش وزن، استفراغ مکرر یا خونریزی گوارشی همراه باشد.
التهاب دیورتیکول های روده بزرگ، که به آن دیورتیکولیت گفته می شود، می تواند باعث درد مداوم در قسمت پایین سمت چپ شکم شود. تب، تغییر در اجابت مزاج، تهوع و حساسیت شکم نیز ممکن است وجود داشته باشد.
این بیماری در سنین بالاتر شایع تر است، اما محدود به سالمندان نیست.
افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز پس از مصرف شیر یا برخی محصولات لبنی ممکن است دچار نفخ، گاز، دل درد و اسهال شوند. درد معمولا ماهیت گوارشی دارد و ممکن است در قسمت های مختلف شکم احساس شود.
سنگ های کیسه صفرا معمولا باعث درد در قسمت بالای سمت راست شکم یا قسمت بالای میانی شکم می شوند. درد ممکن است پس از وعده غذایی سنگین یا پرچرب ایجاد شود و به پشت یا شانه راست انتشار پیدا کند.
درد شدید و مداوم، به ویژه همراه با تب، استفراغ یا زرد شدن پوست و چشم ها، نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
دردهای قاعدگی معمولا در قسمت پایین شکم ایجاد می شوند و ممکن است به کمر و ران ها انتشار پیدا کنند. در برخی زنان این درد در اطراف پهلو یا پشت نیز احساس می شود.
درد بسیار شدید، جدید یا دردی که زندگی روزمره را مختل می کند، طبیعی فرض نمی شود و ممکن است نیاز به بررسی بیماری هایی مانند آندومتریوز داشته باشد.
در آندومتریوز، بافتی مشابه پوشش داخلی رحم در خارج از رحم رشد می کند. درد شدید قاعدگی، درد لگن، درد هنگام رابطه جنسی و درد هنگام اجابت مزاج یا ادرار در زمان قاعدگی از علائم احتمالی هستند.
شدت درد لزوما با میزان گسترش بیماری متناسب نیست و بعضی افراد ممکن است علائم کمی داشته باشند.
در بارداری خارج از رحم، جنین در محلی خارج از حفره اصلی رحم، اغلب در لوله فالوپ، لانه گزینی می کند. درد یک طرفه پایین شکم یا لگن و خونریزی واژینال از علائم احتمالی هستند.
در صورت پارگی بارداری خارج از رحم، خونریزی داخلی می تواند جان فرد را تهدید کند. بنابراین درد یک طرفه شکم یا پهلو در فردی که احتمال بارداری دارد، به ویژه همراه با خونریزی، سرگیجه، ضعف یا غش، یک وضعیت اورژانسی محسوب می شود.
همه دردهای پهلو نشانه بیماری جدی نیستند، اما درد ناگهانی و بسیار شدید، درد همراه با تب و لرز، استفراغ مداوم، خون در ادرار، زردی، خونریزی غیرطبیعی، غش یا ضعف شدید باید سریع بررسی شود.
همچنین اگر درد بدون علت مشخص ادامه پیدا کند، به طور مکرر برگردد یا به تدریج شدیدتر شود، بهتر است پزشک علت آن را بررسی کند. تشخیص علت درد پهلو بر اساس محل درد به تنهایی امکان پذیر نیست و ممکن است به معاینه، آزمایش ادرار و خون یا تصویربرداری نیاز باشد.
این مطلب جایگزین تشخیص و درمان پزشک نیست. در صورت درد شدید، مداوم یا همراه با علائم هشدار، مراجعه پزشکی را به تاخیر نیندازید.