عصرایران- سندرم لازاروس یا پدیده خوداحیایی، رویدادی بسیار نادر است که در آن گردش خون فرد چند دقیقه پس از توقف عملیات احیای قلبی ریوی (CPR) به طور خودبه خود بازمی گردد. این اتفاق ممکن است چنین به نظر برسد که فرد پس از مرگ دوباره زنده شده است؛ اما از نظر پزشکی، به معنای بازگشت از مرگ قطعی نیست.
نام این پدیده از داستان لازاروس در انجیل گرفته شده است؛ شخصیتی که بنا بر روایت مذهبی، پس از چهار روز از مرگ به زندگی بازگشت. اصطلاح پزشکی آن به بازگشت با تاخیر گردش خون خودبه خود اشاره دارد.
در بیشتر موارد گزارش شده، بازگشت گردش خون طی چند دقیقه پس از توقف احیا اتفاق افتاده است. در یک مرور پژوهشی در سال 2020، از میان 65 مورد ثبت شده، 18 نفر بهبودی کامل پیدا کردند. با این حال، چون شواهد عمدتا از گزارش های موردی به دست آمده اند، میزان واقعی وقوع این پدیده مشخص نیست.
علت دقیق سندرم لازاروس هنوز مشخص نیست، اما چند توضیح علمی برای آن مطرح شده است.
یکی از فرضیه های اصلی، حبس هوا در ریه ها هنگام احیای قلبی ریوی است. اگر هوا با سرعت زیاد وارد ریه شود و فرصت خروج نداشته باشد، فشار داخل قفسه سینه افزایش می یابد. این فشار می تواند بازگشت خون به قلب را مختل کند. با توقف تهویه و کاهش فشار، جریان خون ممکن است دوباره برقرار شود.
تاخیر در رسیدن داروهای احیا به قلب نیز یکی دیگر از توضیحات احتمالی است. در چنین شرایطی، پس از کاهش فشار داخل قفسه سینه، داروها ممکن است به گردش خون مرکزی برسند و اثر خود را نشان دهند. اختلالات الکترولیتی و برخی مشکلات برگشت پذیر دیگر نیز در موارد گزارش شده مطرح بوده اند.
در پژوهش های پزشکی، پایش مداوم وضعیت بیمار پس از توقف عملیات احیا، به ویژه با دستگاه نوار قلب، اهمیت دارد. بسیاری از پژوهشگران حداقل 10 دقیقه پایش پس از توقف CPR را پیشنهاد کرده اند؛ هرچند دستورالعمل ها و شرایط بالینی ممکن است متفاوت باشند.
سندرم لازاروس پدیده ای واقعی اما بسیار نادر است و نباید آن را با زنده شدن پس از مرگ قطعی اشتباه گرفت. این مطلب به منزله تشخیص پزشکی نیست و صرفا با هدف اطلاع رسانی تهیه شده است.