علائم سکته مغزی را جدی بگیرید؛ زمان در نجات مغز حیاتی است (این 6 نشانه را به خاطر بسپارید)

عصرایران - سکته مغزی زمانی رخ می دهد که جریان خون به بخشی از مغز به دلیل انسداد یک رگ یا پارگی آن و خونریزی در مغز مختل شود. در این شرایط، سلول های مغزی اکسیژن و مواد مغذی کافی دریافت نمی کنند و ممکن است ظرف مدت کوتاهی آسیب ببینند.

به گفته انجمن سکته آمریکا، سکته مغزی می تواند در هر سنی اتفاق بیفتد و مهم ترین نکته، توجه به شروع ناگهانی علائم و اقدام سریع است.

مهم ترین علائم سکته مغزی

علائم ممکن است بسته به قسمت آسیب دیده مغز متفاوت باشند، اما مهم ترین نشانه هایی که به طور ناگهانی ظاهر می شوند عبارتند از:

بی حسی یا ضعف ناگهانی در صورت، دست یا پا، به ویژه در یک طرف بدن

افتادگی یا بی حسی یک طرف صورت

اختلال ناگهانی در صحبت کردن یا دشواری در درک گفتار

تغییر ناگهانی در بینایی، از جمله تاری دید، دوبینی یا از دست دادن بینایی در یک یا هر دو چشم

از دست دادن ناگهانی تعادل یا هماهنگی، مشکل در راه رفتن یا سرگیجه

سردرد شدید و ناگهانی بدون علت مشخص، به ویژه اگر همراه با سایر علائم عصبی باشد

گیجی یا سردرگمی ناگهانی

این 6 نشانه را به خاطر بسپارید

انجمن سکته آمریکا برای تشخیص سریع علائم، به خاطر سپردن 6 نشانه (B.E.F.A.S.T) را پیشنهاد می کند. اختلال یا تغییر در:  تعادل، بینایی، صورت، دست، حرف زدن، زمان

B – Balance: اختلال ناگهانی در تعادل یا هماهنگی

E – Eyes: تغییر ناگهانی در بینایی

F – Face: افتادگی یا بی حسی یک طرف صورت

A – Arm: ضعف یا بی حسی یک دست

S – Speech: اختلال در صحبت کردن

T – Time: زمان اقدام فوری

اگر هر یک از این علائم به طور ناگهانی ایجاد شد، باید فورا با اورژانس تماس گرفت و زمان شروع علائم را به خاطر سپرد.

حتی اگر علائم برطرف شدند، آن ها را نادیده نگیرید

گاهی علائم مشابه سکته پس از چند دقیقه از بین می روند. این وضعیت می تواند ناشی از حمله ایسکمیک گذرا یا TIA باشد که به عنوان «سکته هشداردهنده» شناخته می شود.

برطرف شدن علائم به معنای بی خطر بودن آن نیست و فرد باید فورا ارزیابی پزشکی شود، زیرا TIA می تواند هشداری برای خطر سکته مغزی در آینده باشد.

علل بروز سکته مغزی در سنین مختلف

علت بروز سکته مغزی در سنین مختلف، به نوع سکته مغزی بستگی دارد. عوامل بسیاری می‌توانند خطر بروز سکته مغزی را در شما افزایش دهند. مواردی مانند:

اضافه وزن یا چاقی

کم تحرکی

نوشیدن زیاد الکل

استفاده از داروهای غیرقانونی مانند کوکائین و مت آمفتامین

فشار خون بالای کنترل نشده

سیگار کشیدن یا قرار گرفتن در معرض دود سیگار

کلسترول بالای کنترل نشده

دیابت

بیماری آپنه انسدادی خواب

بیماری‌های قلبی عروقی از جمله نارسایی قلبی، عفونت قلب، ریتم غیرطبیعی قلب

داشتن سابقه شخصی یا خانوادگی از انواع سکته مغزی

ابتلا به بیماری جدید کووید 19

از آنجایی که درصد شیوع عوامل بالا در افراد 55 سال به بالا بیشتر از افراد جوان است؛ احتمال بروز سکته مغزی در افراد میانسال و سالمندان بیشتر است.

باید گفت خطر بروز سکته مغزی طبق آمار در مردان بیشتر از زنان است. زنان معمولاً به علت فیزیولوژی متفاوت خود، در سنین بالاتر دچار این عارضه می‌شوند و به همین دلیل احتمال مرگ در اثر سکته مغزی در آن‌ها بیشتر از مردان است.

 از طرفی استفاده از قرص‌های ضدبارداری یا هورمون‌درمانی که شامل استروژن است و اصولا برای خانم‌ها انجام می‌شود؛ خطر سکته را افزایش می‌دهد. از احتمال بروز سکته در کودکان به علت چاقی و عدم تحرک غافل نشوید. بخصوص اگر سابقه خانوادگی داشته باشند.

چگونه خطر سکته مغزی را کاهش دهیم؟

بخشی از عوامل خطر سکته قابل کنترل هستند. کنترل فشار خون، قند و کلسترول خون، حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی منظم، تغذیه سالم و ترک سیگار می تواند به کاهش خطر سکته کمک کند. برخی عوامل مانند سن، سابقه خانوادگی و سابقه قبلی سکته یا TIA قابل تغییر نیستند.

در سکته مغزی، زمان اهمیت زیادی دارد. اگر ضعف یا بی حسی ناگهانی، افتادگی صورت، اختلال گفتار، مشکل ناگهانی در بینایی یا تعادل، یا سردرد شدید و ناگهانی ایجاد شد، منتظر نمانید؛ فورا درخواست کمک پزشکی کنید. حتی برطرف شدن علائم نیز دلیل کافی برای نادیده گرفتن آن ها نیست.

انواع سکته مغزی از خفیف تا شدید

انواع سکته مغزی به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند؛ حمله ایسکمیک گذرا (TIA)، سکته مغزی ایسکمیک یا انسدادی و سکته مغزی هموراژیک. اصولا نوع سکته مغزی بر روند درمان و بهبودی بیمار تأثیر می‌گذارد. در ادامه به جزئیات هرکدام اشاره خواهیم کرد.

حمله ایسکمی گذرا (TIA)

حمله ایسکمیک گذرا که اغلب TIA یا ministroke نامیده می‌شود؛ هنگامی رخ می‌دهد که جریان خون در مغز به طور موقت در اثر وجود لخته خون مسدود شود.

علائم آن شبیه علائم سکته کامل می‌باشند اما به طور معمول موقتی هستند و پس از چند دقیقه یا چند ساعت به علت حرکت لخته و برطرف شدن انسداد، از بین می‌روند.

 طبق آمار CDC، بیش از یک سوم افرادی که TIA را تجربه می‌کنند و تحت درمان قرار نمی‌گیرند، در طی یک سال پس از آن دچار سکته مغزی کامل می‌شوند. پس باید به سرعت به فکر درمان اساسی بود.

سکته مغزی ایسکمیک

در طی سکته ایسکمیک، شریان‌های خونرسان به مغز باریک و یا مسدود می‌شوند. این انسداد معمولا در اثر لخته شدن خون ایجاد می‌شود. همچنین می‌تواند در اثر ظهور پلاک در اثر تصلب شرایین (گرفتگی عروق در اثر رسوب چربی) اتفاق افتد.

 دو نوع متداول از سکته مغزی ایسکمیک شامل سکته ترومبوتیک و سکته آمبولیک می‌باشد.

در نوع آمبولیک لخته خونی که در قسمت‌های دیگر بدن تشکیل شده؛ به سمت مغز حرکت می‌کند. طبق آمار مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC)، 87 درصد سکته‌های مغزی از نوع ایسکمیک یا انسدادی است.

سکته هموراژیک

سکته مغزی هموراژیک زمانی اتفاق می‌افتد که شریان مغز پاره شود و یا خون آن نشت پیدا کند. در نتیجه این شرایط، خون حاصل باعث بروز فشار اضافی در جمجمه شده؛ مغز را متورم می‌کند و به سلول‌ها و بافت‌های مغز آسیب می‌رساند.

طبق آمار انجمن قلب آمریکا، حدود 13 درصد سکته‌های مغزی از این نوع است. اصولا پارگی عروق مغز در اثر آنوریسم عروق (برجستگی بخشی از دیواره رگ در اثر ضعیف شدن دیواره به دلایل مختلف مانند فشار خون بالا) یا یک بیماری به نام ناهنجاری شریانی که در آن اتصال غیرطبیعی بین وریدها و شریان‌ها وجود دارد؛ رخ می‌دهد.

 از دیگر دلایل آن می‌توان به مصرف بیش از حد داروهای ضد انعقاد خون، تروما (مانند تصادف رانندگی)، رسوب پروتئین در دیواره رگ‌های خونی که منجر به ضعیف شدن دیواره رگ‌ها می‌شود (آنژیوپاتی آمیلوئید مغزی) و حتی بروز سکته مغزی ایسکمیک؛ اشاره کرد.

مراسم تشییع پیکر زنده یاد ایرج خواجه‌امیری روز جمعه برگزار می‌شود

بیشتر بخوانید:

کلاهی که می‌تواند سکته مغزی را شناسایی کند

تماشاخانه

پارتیا، افسانه «آن‌شیگائو»؛ سفر شاهزاده ایرانی به چین / سوغات او یک دین بود

ساعت ۸:۱۵ ششم اوت ؛ هیروشیما / وقتی شهر در دیگ قیر می‌جوشید

فیلم های دیگر