کد خبر ۱۰۷۳۴۰۲
تاریخ انتشار: ۰۲:۳۰ - ۱۱-۰۴-۱۴۰۴
کد ۱۰۷۳۴۰۲
انتشار: ۰۲:۳۰ - ۱۱-۰۴-۱۴۰۴

خاموشی بیماری ژنتیکی نادر برای ماه‌ها با یک سامانه پیشرفته

خاموشی بیماری ژنتیکی نادر برای ماه‌ها با یک سامانه پیشرفته
پژوهشگران نانوذراتی طراحی کرده‌اند که می‌توانند ژن معیوب را به‌طور همزمان در کبد و ریه‌ اصلاح کنند. این روش، تنها با یک بار تزریق، اثرات بیماری را برای ماه‌ها کاهش داده است. فناوری جدید می‌تواند راه‌گشای درمان بیماری‌هایی باشد که چند اندام را به‌طور همزمان درگیر می‌کنند. این فناوری از طریق یک شرکت در حال تجاری‌سازی است.

دانشمندان دانشگاه علوم پزشکی جنوب‌غربی تگزاس موفق به توسعه سامانه‌ای پیشرفته از نانوذرات شدند که می‌تواند به‌طور همزمان چند اندام بدن را هدف قرار داده و نقص‌های ژنتیکی را اصلاح کند؛ دستاوردی که افق جدیدی برای درمان بیماری‌های ژنتیکی پیچیده گشوده است.

به گزارش ایسنا، این گروه از پژوهشگران از مرکز پزشکی دانشگاه علوم پزشکی جنوب‌غربی تگزاس (UT Southwestern Medical Center) موفق به ساخت یک سامانه پیشرفته ویرایش ژن شده‌اند که قابلیت هدف‌گیری همزمان کبد و ریه را دارد. این فناوری، در مدل‌های پیش‌بالینی از بیماری نادر «کمبود آلفا-۱ آنتی‌تریپسین» (AATD)، توانست تنها با یک بار تزریق، علائم بیماری را به‌طور چشمگیری کاهش دهد و اثر درمانی آن تا چندین ماه ادامه یافت. نتایج این پژوهش در مجله علمی معتبر Nature Biotechnology منتشر شده است.

بیماری AATD از جمله اختلالات ژنتیکی نادری است که به دلیل بروز جهش در تنها یک نوکلئوتید از ژن SERPINA۱ رخ می‌دهد. این جهش منجر به تجمع یک پروتئین سمی در سلول‌های کبدی می‌شود؛ پروتئینی که نسخه سالم آن در بدن نقش بازدارنده آنزیمی را در ریه‌ها ایفا می‌کند. از این‌رو، این بیماری همزمان کبد و ریه‌ها را درگیر می‌کند و موجب بروز بیماری‌هایی چون آمفیزم می‌شود.

دکتر «دنیل زیگ‌وارت» (Daniel Siegwart)، استاد مهندسی زیست‌پزشکی و بیوشیمی در این دانشگاه، رهبری تیمی را برعهده داشت که در سال ۲۰۲۰ روشی به‌نام «هدف‌گیری انتخابی اندام» یا SORT را معرفی کرد. در این روش، نانوذرات لیپیدی (LNPs) با ترکیب‌های خاصی طراحی می‌شوند که مولکول‌های ویرایش ژن را به‌طور دقیق به اندام‌های مشخصی منتقل می‌کنند. اما تا پیش از این پژوهش، چنین سامانه‌ای تنها برای هدف‌گیری یک اندام در هر بار طراحی شده بود.

در پژوهش جدید، تیم دکتر زیگ‌وارت موفق شد تا با بازطراحی ترکیب‌های لیپیدی نانوذرات SORT، سامانه‌ای توسعه دهد که بتواند به‌طور همزمان در دو اندام مهم (کبد و ریه) به ویرایش ژن بپردازد. این سامانه قادر است ویرایشگرهای ژنتیکی بزرگی را حمل کرده و جهش ایجادشده در نوکلئوتید معیوب را با نسخه سالم جایگزین کند.

در آزمایش‌های انجام‌شده بر سلول‌های کبدی استخراج‌شده از بیماران، این نانوذرات موفق شدند ژن جهش‌یافته را به‌درستی اصلاح کنند. همچنین در مدل موش‌های تراریخته که ژن معیوب انسانی را در تمامی سلول‌های خود داشتند، تنها یک نوبت تزریق از این نانوذرات منجر به ویرایش ۴۰ درصد از سلول‌های کبد و ۱۰ درصد از سلول‌های AT۲ در ریه‌ها شد؛ سلول‌هایی که بیشترین آسیب را در بیماری AATD متحمل می‌شوند.

به نقل از ستاد نانو، جالب آن‌که اثر اصلاح ژنتیکی در کبد تا ۳۲ هفته پایدار باقی ماند و سطح پروتئین سمی در آن تا ۸۰ درصد کاهش یافت. چهار هفته پس از درمان، تجمعات سمی در بافت کبد تقریباً به‌طور کامل از بین رفت. گرچه مدل حیوانی مورد استفاده در این مطالعه همان آسیب‌های ریوی را که در انسان بروز می‌کند، نشان نمی‌دهد، اما بررسی‌ها نشان دادند آنزیم مخربی که در AATD فعال می‌شود، تا ۸۹ درصد مهار شده است.

به‌گفته دکتر زیگ‌وارت، این یافته‌ها اثبات می‌کنند که سامانه SORT قابلیت درمان بیماری‌هایی را دارد که چند اندام را به‌طور همزمان درگیر می‌کنند. تیم تحقیقاتی او در حال توسعه و تجاری‌سازی این فناوری از طریق شرکت «ریکُد تراپیوتیکس» (ReCode Therapeutics) هستند؛ شرکتی که حقوق مالکیت فکری این فناوری را از دانشگاه گرفته و خود دکتر زیگ‌وارت یکی از بنیان‌گذاران و مشاوران علمی آن است. او همچنین در شرکت‌های Signify Bio و Jumble Therapeutics نیز سهام‌دار است.

برچسب ها: بیماری ، ژنتیکی ، کبد
ارسال به دوستان
ناوهای آمریکایی آرایش جنگ جهانی دوم می گیرند فیلم "وریتی"؛ تریلری پرپیچ‌وخم با تعلیقی کم‌جان مدودف: تشدید تحریم های روسیه توسط دموکرات ها به زیان واشنگتن خواهد شد انتقاد تند ولایتی از نخست وزیر ارمنستان: به سفیرتان گفتم که قلم پای ترامپ را خواهیم شکست تلسکوپ فضایی «سوئیفت» سقوط کرد سازمان غذا و دارو: ذخایر واکسن کشور تا ۲.۵ سال تأمین شد تحریم شرکت فرودگاهی ترکیه / دلیل: خدمات به هواپیماهای ایرانی پلمب یک قصابی و یک رستوران عرضه‌کننده گوشت اسب و الاغ در قرچک ورامین رایزنی وزرای خارجه ایران و عمان درباره آخرین تحولات منطقه‌ای ادعای وال استریت ژورنال: درخواست ۵۱ میلیارد دلاری یمن از عربستان عبور بیت‌کوین از شوک انتخاباتی آمریکا شیوع شپش در مدارس سرمایه‌گذاری یک میلیارد دلاری آمریکا برای تولید انبوه سلاح هایپرسونیک ارزان سپاه: آتش سوزی دو نفتکش و یک یدکش در عبور از مسیر غیر مجاز تنگه هرمز آکسیوس: تهران نباید ضعف سیاسی ترامپ را با ضعف نظامی آمریکا اشتباه بگیرد/ ترامپ نمی خواهد در جنگ ایران هم بازنده باشد