.png "عصر ایران")
۲۵ آذر ۱۴۰۴
به روز شده در: ۲۵ آذر ۱۴۰۴ - ۱۷:۳۳
فاکتورهای اصلی مرغوبیت خانه در تهران قدیم (فیلم) آبجینسا، بازی زنانه تهران قدیم / شوهر باید اعیون باشه، صاحب آب و نون باشه
آنطور که پژوهشگران روایت میکنند به کار بردن برخی اصطلاحات در بازی آبجینسا نشان میدهد که این بازی در دوره پهلوی قوام پیدا کرده اما برخی متون قدیمی از علاقه دختران تهرانی دوره قاجار به این بازی نمایشی خبر دادهاند.
بازیهای نمایشی از دوره قاجار به ابزاری برای بیان مشکلات و معضلات اجتماعی تبدیل شد و در دوره پهلوی رونق دوچندانی گرفت. آبجینسا یکی از همین بازیهای نمایشی است که در مناطق مختلف ایران رواج داشته، اما خیلیها منشأ آن را تهران میدانند. آبجینسا روایت دختر دمبختی است که به پسری جوان و فقیر علاقهمند میشود و همزمان پیرمردی ثروتمند به خواستگاریاش میرود. داستان این بازی نمایشی بازتابدهنده یکی از مشکلات دختران در تهران قدیم یعنی وابستگی مالی آنها به شوهرانشان است.
به گزارش همشهری آنلاین، آنطور که پژوهشگران روایت میکنند به کار بردن برخی اصطلاحات در بازی آبجینسا نشان میدهد که این بازی در دوره پهلوی قوام پیدا کرده اما برخی متون قدیمی از علاقه دختران تهرانی دوره قاجار به این بازی نمایشی خبر دادهاند. «محمدحسین ناصربخت»، استاد دانشگاه و پژوهشگر، درباره تاریخچه این بازی نمایشی میگوید:
«آبجینسا یکی از تقلیدهای زنانه سنتی است که توسط بانوان و همچنین دستههای مطرب زنانه در جشنها و محافل خصوصی زنان و بهویژه عروسیهای دوره قاجار و پهلوی اول اجرا میشد. این نمایش کوتاه کمیک با همراهی رقص و موسیقی اجرا میشد و به موضوع اختلاف نظر در زمینه معیارهای ازداوج بین خانوادهای که بیشتر به تمکن مالی خواستگاران اهمیت میدهد و دختر دمبختی که جوانی، اخلاق و سواد را معیار میداند میپردازد.»
انجوی شیرازی از پژوهشگران ادبی معاصر در کتاب «بازیهای نمایشی» دو روایت از این بازی نمایشی را با همان زبان عامیانه مکتوب کرده است. یکی از این روایتها با لهجه تهرانی است که به آبجینسا معروف شد و روایت دوم با لهجه همدانی است که تحت عنوان «آبجی خاتون» اجرا میشد.
ناصربخت در باره شیوه و تقسیم نقشها در نسخه تهرانی بازی نمایشی آبجی نسا میگوید: «نقشهای این بازی نمایشی عبارتند از آبجی خاتون(راهنما و دوست مادر خانواده)، آبجی نسا(مادر) و سکینه(دختر).» مثلا آبجیخاتون در جایی به دختر دمبخت نصیحت میکند که " شوهر باید اعیون باشه، صاحب آب و نون باشه".
به اعتقاد این پژوهشگر، تعابیر استفاده شده در این بازی نمایشی مثل «با بالونک به هوا رفتن برای سفر به مکه و کربلا» و «یازده کلاس سواد خواستگار جوان» نشانه تعلق این بازی به دوران پهلوی است، اما گفته شده در دوران قاجار نیز با اختلافاتی در متن اجرا شده است
لینک کوتاه: کپی لینک
دولت توان قطع بودجه نهادهای غیر مولد را ندارد پولشویی ۱۳ هزار میلیارد تومانی یک جوان۲۴ ساله لوکاشنکو: مادورو میتواند به بلاروس نقل مکان کند ترامپ: تقریباً با تمام کشورهای خاورمیانه، رابطه بسیار خوبی داریم پایداری تولید، جهش نوآوری؛ گزارش کرمان موتور در سال ۱۴۰۴ (+اینفوگرافی) رئیس صداوسیما: پذیرش این واقعیت که ۷۰ درصد مخاطب داریم برای عده ای سخت است الهام اخوان: من بیش فعال هستم و گاهی فرهاد اصلانی مرا اذیت می کرد استایل مونوکروم «سوگل طهماسبی» در اکران فیلم «آن دیگری» (عکس) گروسی: بدون توافق پایدار با ایران، تهدید هستهای همچون «شمشیر داموکلس» باقی میماند نجارزاده: پشتیبان اقتصاد و تولید هستیم/ آمادگی بانک ملی برای حمایت بیشتر از امنیت غذایی کشور روسیه ۲۳۰ میلیارد دلار غرامت از اروپا طلب کرد سرمربی مصر در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ تحت فشار شدید؛ انتقادات گسترده از حسام حسن ادامه دارد نخست وزیر استرالیا در عیادت از قهرمان تیراندازی سیدنی: از جانب هر استرالیایی می گویم: تشکر تصویب نرخ تازه شیرخام، قیمت لبنیات را کاهش میدهد بیژن حیدری، داور دیدار حساس تراکتور و پرسپولیس؛ VAR در یادگار امام (ره) فعال است