۱۰ ارديبهشت ۱۴۰۴
به روز شده در: ۱۰ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۲۲:۴۷
فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۳۹۳۸۰
تاریخ انتشار: ۱۲:۴۲ - ۲۴-۰۲-۱۴۰۱
کد ۸۳۹۳۸۰
انتشار: ۱۲:۴۲ - ۲۴-۰۲-۱۴۰۱
واژه‌‌خانۀ عصر ایران

"حاکمیت" ؛ عالی‌ترین اقتدار در دولت

در نظام‌های دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفته‌اند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی از آن مردم است.

عصر ایران - حاکمیت (sovereignty) در نظریۀ حقوقی و سیاسی کلاسیک به معنای عالی‌ترین اقتدار در دولت است که ممکن است در یک فرد (پادشاه مطلقه) و یا در مجمعی از افراد (مثلا پارلمان) تجلی یابد.

در نظریۀ کلاسیک شخص واجد حاکمیت برتر از قانون و خود منشأ قانون تلقی می‌شد. پارلمان نیز در دولت مدرن منشأ قانون است. پس حاکم کسی یا نهادی است که بالاتر از حکم او حکمی نباشد. قانون حکمِ شخص یا نهاد واجد حاکمیت است.

از این رو در نظام‌های دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفته‌اند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی که بر شیوۀ اِعمال حاکمیت حقوقی نظارت دارد، از آن مردم است. و این یعنی، حاکمیت در دست مردم است.

ساختمان رایشتاگ در برلین محل مجلس فدرال آلمان به گونه ای ساخته شده است که مردم از بالای گنبد شیشه ای، بتوانند نمایندگان را ببینند؛ یک معماری سمبلیک برای نشان دادن حاکمیت مردم.

چنین انتقادی برای جلوگیری از مطلقه شدن حاکمیت حقوقی مطرح شده است اما حاکمیت حقوقی پارلمان لزوما مطلقه نمی‌شود؛ چراکه در قوانین اساسی امروز با توجه به نهادهای مربوط به تفکیک و نظارت قوای حکومتی، به هیچ یک از قوای سه‌گانه حاکمیت حقوقی مطلق اعطا نشده است.

در واقع در نظام دموکراتیک، حاکمیت تقسیم شده است و در اصل، حاکمیت در قانون اساسی نهفته است.

مفهوم حاکمیت در حوزۀ حقوق بین‌الملل نیز به کار می‌رود و منظور از آن، آزادی سیاسی و حقوقی هر دولت از کنترل و مداخلۀ خارجی است.

به این معنا، دولت به عنوان شخصیت حقوقی واحد و یکپارچه، دارای حاکمیت است؛ فارغ از اینکه حاکمیت داخلی آن به موجب قانون اساسی و اصل تفکیک قوا، تقسیم شده باشد یا نه.  

________________________

در "واژه‌خانۀ عصر ایران" ، کلمات و اصطلاحات سیاسی را به زبانی ساده و علمی توضیح می دهیم. 
اگر می خواهید معنای واژه ای را توضیح دهیم، زیر همین مطلب برایمان بنویسید.

ارسال به دوستان
روسیه: هرگونه بیانیه ستیزه‌جویانه علیه ایران غیرقابل قبول است بازگشت هالند به تمرینات؛ امید سیتی برای بازی‌های پایانی زنده شد ژاپن سد راه رونالدو شد؛ کاوازاکی فینالیست لیگ نخبگان آسیا با مصرف این ویتامین‌ ها نگران پوسیدگی دندان‌تان نباشید اعلام ترکیب اینتر و بارسلونا؛ طارمی باز هم نیمکت‌نشین شد شرط‌بندی پیکه روی بارسلونا؛ مدافع سابق، اینتر را حریف قدرتمندی نمی‌داند از باتیستوتا تا شیرر؛ ستارگانی که نیمه‌نهایی لیگ قهرمانان را ندیدند بزرگ ترین آتش سوزی در تاریخ اسرائیل: بسته شدن جاده ها / توقف قطارها / لغو مراسم روز یادبود ملی/ کمک اروپایی ها برای اطفاء حریق (+گزارش تصویری) شرط‌های جنجالی کنار رفت؛ ماتزاری با استقلال یک ساله می‌بندد؟ ترامپ: چین وضعیت بسیار بدی دارد/ سقوط تولید ناخالص آمریکا تقصیر بایدن است کلیه مدارس استان یزد تعطیل شد/ کنکور برگزار می‌شود سقوط نزدیک‌تر از همیشه؛ نساجی و هوادار در لبه پرتگاه لیگ برتر نه به پول عربستان؛ سانه رویای قهرمانی اروپا با بایرن را دنبال می‌کند بازگشت احتمالی پادشاه بوکس؛ فیوری برای سومین نبرد با اوسیک اعلام آمادگی کرد هشدار رئیس هیئت فوتبال تهران به خانواده‌ها؛ مراقب پول‌های غیرقانونی مدارس فوتبال باشید