منصور بیطرف
روزنامه هممیهن
دو روز پس از آنکه مهمت شیمشک ، وزیر دارایی ترکیه اعلام کرد که آن کشور - منظور ترکیه - پول گاز وارداتی از ایران را مستقیم پرداخت نکرده و بر اساس سازوکار توافقشده با آمریکا عمل میکند ، عبدالناصر همتی ، رییس کل بانک مرکزی ایران وارد استانبول شد . آن طور که رسانه ایبنا اعلام کرده هدف از این سفر، شرکت در نشست روسای کل بانک مرکزی کشورهای اسلامی است . به گزارش ایبنا، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در راس هیاتی به منظور شرکت در اجلاس روسای کل بانکهای مرکزی کشورهای اسلامی، تهران را به مقصد استانبول ترکیه ترک کرد.
همتی در این سفر، علاوه بر شرکت در اجلاس روسای کل بانکهای مرکزی کشورهای اسلامی، دیدارهایی با مقامات کشورهای عضو این اجلاس با هدف تعمیق و توسعه همکاریهای بانکی و تجاری و ایجاد سازکارهای نوین برای مبادلات تجاری طرفین خواهد داشت. سفر به استانبول در ادامه رایزنیهای بینالمللی رئیس کل بانک مرکزی در سال جاری انجام میشود؛ وی پیش از این در فروردینماه به پاکستان، در خردادماه به قطر و در مردادماه به هند و عراق سفر کرده بود که توسعه همکاریهای پولی و بانکی، پیگیری مسائل ارزی و داراییهای ایران و تسهیل مبادلات تجاری از محورهای این سفرها بود. او در این سفر چه مقدار موفق خواهد بود؟ جواب به این سوال بسیار سخت است . فقط کافی است به سخنان دو روز پیش مهمت شیمشک رجوع شود .
دو روز پیش مهمت شیمشک، وزیر خزانهداری و دارایی ترکیه در گفتگو با رسانهها گفت که آنکارا در مبارزه با تامین مالی تروریسم، پولشویی، فعالیتهای مالی غیرقانونی، دور زدن تحریمها و تجارت غیرقانونی مصمم است و در این زمینه همکاری نزدیکی با آمریکا و دیگر شرکا و متحدان خود دارد.
شیمشک در نشست خبری «برنامه میانمدت 2027–2029» با رسانههای خارجی، تصریح کرد: حفاظت از یکپارچگی نظام مالی ترکیه از اولویتهای اصلی دولت است و تمامی شرکتهای فعال در این کشور باید کاملا مطابق قوانین داخلی عمل کرده و از معاملاتی که میتواند مشمول تحریمها شود، خودداری کنند. وی در توضیح نحوه پرداخت پول واردات گاز از ایران نیز توضیح داد: ترکیه مستقیما پول گاز را به ایران پرداخت نمیکند و در این زمینه سازوکاری مورد توافق با آمریکا وجود دارد.
به گفته شیمشک، مبالغ مربوط به خرید گاز ایران در یک حساب بهشدت تحت نظارت و تنظیمشده نگهداری میشود و ایران فقط میتواند از این منابع برای خرید اقلام مجاز در چارچوب رژیم تحریمها، از جمله مواد غذایی، دارو و کالاهای مشابه استفاده کند.
وی افزود: زمانی که ایران کالاهایی را که خرید آنها طبق تحریمها مجاز است تهیه کند، هزینه این معاملات از موجودی همین حساب پرداخت میشود.
شیمشک این سازوکار را "چارچوبی جاافتاده و بهخوبی فعال" برای مدیریت پرداختهای مربوط به گاز طبیعی ایران توصیف کرد.
موسسات مالی و بانکی ترکیه پیش از این در رابطه با ایران از سوی آمریکا تنبیه یا تحریم شده بودند . هفته گذشته وزارت خزانه داری آمریکا " گولدن بانک " ترکیه را به خاطر رابطه با ایران مورد تحریم قرار داد . همچنین در سال های گذشته بانک خلق ترکیه هم از جمله بانک های ترکیه بود که از سوی آمریکا تحریم شده بود.
همچنین سخنان شیمشک فقط درباره پول گاز نیست. این اظهارات نشان میدهد که ترکیه در دوره فشار حداکثری جدید آمریکا فعلا حاضر نیست برای حفظ تجارت با ایران، ریسک قرار گرفتن نظام بانکی خود در معرض تحریمهای ثانویه را بپذیرد. به ویژه آنکه در نظام" اف ای تی اف" به تازگی توانسته رتبه خود را بهبود بخشد.
همان طور که ایبنا گزارش داده ، در سفر رییس کل بانک مرکزی ایران به ترکیه ، آقای همتی با فاتح کاراهان ، رییس کل بانک مرکزی ترکیه و همچنین همتایان کشورهای دیگر دیدار خواهد کرد تا در خصوص راههای تسهیل مبادلات مالی و تجاری در چارچوب محدودیتهای موجود ، راهکاری بیاندیشد .لذا میزان موفقیت او بستگی به راهکارهای ایران و قدرت اقناع آقای همتی است .
ترکیه یکی از طرف های تجاری ایران است که میزان مبادلات آن سالانه بین 5 تا 6 میلیارد دلار است.