کشتارگاه عجیب شانگهای؛ بنایی که پیش از بروتالیسم، شبیه بروتالیست ها ساخته شد(+عکس)

عصر ایران - در شانگهای بنایی وجود دارد که در نگاه نخست به یکی از نمونه های شاخص معماری بروتالیستی شباهت دارد؛ اما یک نکته تاریخی درباره آن، این تصور را به چالش می کشد: این ساختمان در سال 1933 تکمیل شد، یعنی بیش از دو دهه پیش از آنکه معماری بروتالیستی به عنوان یک جنبش شناخته شود.

این بنا که در اصل کشتارگاه شهری شانگهای بود، امروزه دیگر کاربری صنعتی و خشن گذشته خود را ندارد و به فضایی فرهنگی و تفریحی تبدیل شده است؛ با این حال، ساختار بتنی عظیم، مسیرهای پیچیده، راهروهای معلق و فرم های غیرمعمول آن همچنان یادآور عملکردی هستند که برای آن ساخته شده بود.

کشتارگاهی با ظاهری متفاوت

کشتارگاه سابق شانگهای در سال 1933 و به سفارش شورای شهرداری شانگهای ساخته شد؛ نهادی که در آن دوران اداره «سکونتگاه بین المللی شانگهای» را بر عهده داشت. این سکونتگاه در واقع یک محدوده شهری تحت مدیریت شورای شهرداری بود و نباید آن را با کاربری ساختمان اشتباه گرفت.

طراحی بنا به معماران بریتانیایی نسبت داده شده است، هرچند درباره هویت دقیق معمار یا معماران آن اختلاف نظر وجود دارد. برخی منابع نام Balfours و برخی دیگر A.C. Wheeler را مطرح کرده اند. اجرای پروژه نیز با استفاده گسترده از بتن مسلح و توسط پیمانکار چینی، یو هونگ جی، انجام شد.

معماری؛ میان آرت دکو و بروتالیسم

چیزی که این ساختمان را به یکی از نمونه های جذاب معماری قرن بیستم تبدیل می کند، ظاهر غیرمعمول آن است.

توده های عظیم بتنی، ستون های ضخیم، دیوارهای بدون تزئین، راهروهای معلق و شبکه ای پیچیده از مسیرهای حرکتی، نمایی به وجود آورده اند که امروز به راحتی می توان آن را با معماری بروتالیستی مقایسه کرد.

اما از نظر تاریخی، استفاده از عنوان «بروتالیست» برای این بنا چندان دقیق نیست؛ زیرا ساختمان در سال 1933 ساخته شده، در حالی که بروتالیسم به عنوان یک جریان معماری عمدتا پس از جنگ جهانی دوم و به ویژه در دهه های 1950 و 1960 مطرح شد.

به همین دلیل، این ساختمان را می توان نمونه ای پیشرو یا پیشا‌بروتالیستی دانست؛ بنایی که برخی ویژگی های بصری معماری بروتالیستی را پیش از شکل گیری رسمی این جنبش در خود داشته است.

در عین حال، برخی ویژگی های آن به معماری آرت دکو نیز نزدیک است و همین ترکیب، طبقه بندی بنا را دشوارتر می کند.

معماری در خدمت عملکرد

طراحی داخلی ساختمان بیش از آنکه با هدف ایجاد یک فضای زیبا انجام شده باشد، تابع عملکرد پیچیده کشتارگاه بوده است.

مسیرهای حرکتی متعدد، اختلاف ارتفاع ها، سطوح مختلف و راهروهای معلق، امکان جابه جایی دام، کارکنان و محصولات را در بخش های مختلف ساختمان فراهم می کردند.

اما نتیجه نهایی چیزی فراتر از یک سازه صنعتی ساده بود؛ حجم عظیم بتن و سازماندهی پیچیده فضاها، ساختمانی ایجاد کرد که حتی پس از کنار گذاشته شدن کاربری اولیه، همچنان ارزش معماری خود را حفظ کرده است.

از کشتارگاه تا فضای فرهنگی

با گذشت دهه ها و تغییر شرایط شهری شانگهای، این ساختمان دیگر کاربری اصلی خود را ندارد. فضای داخلی آن بازسازی و به محیطی فرهنگی و تفریحی تبدیل شده است و امروزه بازدیدکنندگان می توانند در میان همان راهروها و سازه های بتنی قدم بزنند، از فضاهای تجاری و کافه ها استفاده کنند و معماری خاص بنا را از نزدیک ببینند.

این تغییر کاربری نمونه ای جالب از باززنده سازی معماری صنعتی است؛ ساختمانی که زمانی برای یکی از خشن ترین عملکردهای شهری ساخته شده بود، اکنون به محلی برای حضور مردم، گردش، عکاسی و فعالیت های فرهنگی تبدیل شده است.

کشتارگاه سابق شانگهای به همین دلیل جایگاه متفاوتی در تاریخ معماری دارد: بنایی که برای کشتار ساخته شد، اما معماری اش آنقدر متمایز بود که دهه ها بعد به یک اثر فرهنگی تبدیل شد؛ بنایی که پیش از تولد بروتالیسم، ظاهری داشت که امروز به شدت بروتالیستی به نظر می رسد.

چرا تراکتور تنها پنج روز مانده به شروع لیگ دست به برکناری محمد ربیعی زد؟

بیشتر بخوانید:

غول بتنی دانشگاه کپنهاگ؛ شاهکار معماری بروتالیست پانوم (+عکس)

برج معروف آفریقای جنوبی که از داخل بسیار ترسناک است/ شاهکار دلهره‌آور معماری بروتالیستی (+عکس)

تماشاخانه

پارتیا، افسانه «آن‌شیگائو»؛ سفر شاهزاده ایرانی به چین / سوغات او یک دین بود

ساعت ۸:۱۵ ششم اوت ؛ هیروشیما / وقتی شهر در دیگ قیر می‌جوشید

فیلم های دیگر