عبداله باباخانی
صنعت و اقتصاد
مسقط در آستانه تبدیلشدن به یکی از مهمترین دروازههای نفتی خاورمیانه است. «رأسمرکز» مسیر تازه نفت عربستان، کویت و عراق خواهد شد.
تحولات امنیتی خاورمیانه و افزایش نگرانی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از آسیبپذیری مسیرهای سنتی صادرات نفت، بار دیگر یک جغرافیای کمتر دیدهشده را به مرکز توجه بازار انرژی آورده است: «عمان و سواحل باز آن در دریای عرب».
ایدهای که تا چند سال پیش شاید حتی یک خیال به نظر میرسید، امروز بهعنوان یکی از گزینههای راهبردی مطرح شده است: انتقال نفت عراق، کویت و عربستان از طریق شبکهای از خطوط لوله به سواحل عمان و صدور مستقیم آن به اقیانوس هند، بدون نیاز به عبور از تنگه هرمز.
رویترز در آوریل ۲۰۲۶ از بررسی یک طرح عظیم حدود ۵۵ میلیارد دلاری برای اتصال میادین نفتی عراق، کویت، عربستان و امارات به بنادر عمان، از جمله دقم و صلاله، خبر داده بود؛ پروژهای که هدف اصلی آن ایجاد یک مسیر صادراتی جایگزین برای نقاط گلوگاهی منطقه است.
پایانه ذخیرهسازی نفت خام رأسمرکز در نزدیکی دقم از سال ۲۰۲۳ وارد مدار عملیاتی شده است. شرکت دولتی OQ عمان ظرفیت فعلی این مجموعه را حدود ۲۶.۷ میلیون بشکه اعلام کرده و میگوید اراضی اختصاصیافته به پروژه امکان توسعه ظرفیت ذخیرهسازی تا حدود ۲۰۰ میلیون بشکه را فراهم میکند. رأسمرکز همچنین با خط لولهای حدود ۸۰ کیلومتری به پالایشگاه دقم متصل شده است.
شرکت نفتی دولتی عراق، «سومو»، برای توسعه یک پروژه یکپارچه ذخیرهسازی نفت در «رأسمرکز» وارد همکاری شده است؛ نشانهای که نشان میدهد مسقط از هماکنون به دنبال تبدیل این نقطه به یک مرکز منطقهای برای ذخیره، اختلاط و صادرات نفت است... .