کد خبر ۱۱۰۱۱۸۲
تاریخ انتشار: ۱۲:۴۰ - ۱۵-۰۷-۱۴۰۴
کد ۱۱۰۱۱۸۲
انتشار: ۱۲:۴۰ - ۱۵-۰۷-۱۴۰۴

پل ورسک؛ افتخار ملی یا مسیر دو قدرت جهانی؟

پل ورسک؛ افتخار ملی یا مسیر دو قدرت جهانی؟
در ظاهر، این سازه شاهکاری مهندسی است؛ بنایی که در دهه‌ی ۱۳۱۰ خورشیدی به دستور رضاشاه، با طراحی مهندسان اتریشی و دستان کارگران ایرانی ساخته شد؛ نشانه‌ای است از عزم صنعتی‌شدن و ورود به جهان مدرن. اما تاریخ همیشه چهره‌ی دیگری هم دارد.

عصر ایران؛ سعید خاتمی - هر بار که به شمال سفر می‌کنم و قطار از دل تونل‌های البرز بیرون می‌آید، ناگهان پیکر سنگی پل ورسک در میان مه نمایان می‌شود؛

جایی که ذهنم، همیشه میان غرور و تردید معلق می‌ماند. نمادی از اراده‌ی ملی، یا قطعه‌ای از بازی قدرت‌ها در قرن بیستم؟

هر بار که سایه‌ی پل بر دره می‌افتد، گفت‌وگوی قدیمی با همسفرم دوباره آغاز می‌شود. از خود می‌پرسیم:

آیا این پل، نشانه‌ی استقلال و شکوه ایران بود؟

یا بخشی از نقشه‌ای حساب‌شده از سوی قدرت‌های هژمون آن روزگار — همان روباه پیر و هم‌پیمانانش که دهه‌هاست مسیر ایران را در نقشه‌ی ژئوپلیتیکی خود ترسیم کرده‌اند؟
هیچ‌گاه به پاسخ مشترکی نرسیده‌ایم.

عبور تانک های نظامی با قطار از روی پل ورسک در جنگ جهانی دوم
عبور تانک های نظامی با قطار از روی پل ورسک در جنگ جهانی دوم

پل همان‌جا ایستاده است؛ باشکوه و خاموش، و ما هنوز در رفت‌وبرگشت میان غرور ملی و تردید تاریخی.

در ظاهر، این سازه شاهکاری مهندسی است؛ بنایی که در دهه‌ی ۱۳۱۰ خورشیدی به دستور رضاشاه، با طراحی مهندسان اتریشی و دستان کارگران ایرانی ساخته شد؛ نشانه‌ای از عزم صنعتی‌شدن و ورود به جهان مدرن.

اما تاریخ همیشه چهره‌ی دیگری هم دارد.

چرا مسیر راه‌آهن ایران به‌جای شرق و غرب، از شمال تا جنوب کشیده شد؟

چرا درست در مسیری که از نظر نظامی، حیاتی‌ترین راه ارتباطی میان خلیج فارس و مرزهای شوروی بود؛ همان مسیری که اندکی بعد، ارتش بریتانیا برای انتقال تدارکات جنگ جهانی دوم از آن بهره گرفت و وینستون چرچیل آن را «پل پیروزی» نامید؟

اما آیا این نام، واقعاً نشانه‌ی افتخار ایران بود، یا نشانه‌ی آن‌که مسیر ما، پیش از ما تعیین شده بود؟

آیا این پل ما را به جهان پیوند داد، یا جهان را به قلب سرزمین ما رساند؟

شاید ورسک تنها دو کوه را به هم وصل نکرد؛ بلکه دو قدرت جهانی را نیز در میانه‌ی سرزمین ما به هم رساند.

پلی که ایران ساخت، اما جهان از آن عبور کرد.

برای بعضی، نشانه‌ی تولد ایران نوین است؛ برای بعضی دیگر، یادگار دوران وابستگی با چهره‌ای مدرن.

و شاید همین دوگانگی است که پس از نزدیک به یک قرن، هنوز هر بار با دیدنش، ذهن آدم را در میانه‌ی افتخار و پرسش معلق نگه می‌دارد

در مرزی باریک میان ساختن و ساخته شدن.

وقتی دیگران از رویت می‌گذرند و نامت را در کتاب‌هایشان می‌نویسند،

تو می‌مانی و پرسشی قدیمی میان غرور و تردید:

آیا ما از دل تاریخ عبور کردیم، یا تاریخ از دل ما؟

ارسال به دوستان
افتادگی پلک چشم؛ از تغییرات ناشی از افزایش سن تا اختلالات عصبی از نمایندگی تا «کمپین دائمی»؛ مسئله رسایی و همفکران او چیست قولنج کلیوی چیست و چه علامتی دارد؟ جانباختن یک زن در حمله سگ شکاری در بردسیر کرمان افزایش دی اکسید کربن خون/ بدن با گاز چه می کند؟ آرتریت روماتوئید و سرطان؛ بیماری خودایمنی چگونه با خطر ابتلا به تومور ارتباط پیدا می کند؟ کریستیانو رونالدو تهیه‌کننده سینما شد؛ همکاری با ستاره‌های هالیوود در نخستین فیلم بلند مجید حسینی‌نژاد، از جنگجویی تا امید اطلاعیه آبفا خوزستان/ احتمال افت فشار و قطعی آب در آبادان، خرمشهر و شادگان به مدت ۳ روز گلایه امیرحسین محمودی از پرسپولیس؛ قرارداد ۲.۵ میلیاردی و وعده‌ای که عملی نشد بارش برف در جاده‌های کردستان/ گردنه «تته» در کردستان مسدود شد حادثه اتوبوس تیم بسکتبال زنان آکادمی سحر؛ آخرین وضعیت مصدومان در خوزستان نسبت طبقه متوسط و عقلانیت در ساختار حکمرانی پاسداشت بهرام بیضایی با حضور تئاتری‌ها ؛ اکبر زنجانپور، ایرج راد، داریوش فرهنگ و ... (عکس) بازگشت مهدی لیموچی به کورس آقای گلی؛ ستاره سپاهان به دنبال جبران فاصله