تاریخ:
تحلیل مرتضی غرفی درباره وضعیت جنگ کشور 
درس هفتاد و نه
واژهخانۀ عصر ایران
«مهاجرت سوسیالیستی»؛ از ظهور رضاشاه تا انحلال حزب توده
تورج اتابکی، مورخ، در تحقیقاتش نشان داده است که 5 هزار سوسیالیست و کمونیست ایرانی در دوران حکومت استالین در شوروی اعدام شدند.
عصر ایران - مهاجرت سوسیالیستی (Sosialist Migration) اصطلاحی است در اشاره به مهاجرت سوسیالیستها و کمونیستهای اقصی نقاط جهان به کشورهای سوسیالیستی بلوک شرق به ویژه اتحاد جماهیر شوروی.
این مهاجران معمولا متعلق به کشورهای جهان سوم یا کشورهای ناپیشرفتۀ اروپایی بودند، مثل یونان.
در ادبیات سیاسی ایران، اصطلاح "مهاجرت سوسیالیستی" بیشتر در مورد مهاجرت سیاسی ایرانیان به شوروی و کشورهای اقماریاش به کار میرود. اکثر این مهاجران، طبیعتا چپگرا بودند.
از آنجایی که سوسیالیستها و کمونیستهای ایرانی در سدۀ اخیر چهار موج عمدۀ مهاجرت به کشورهای بلوک شرق به ویژه شوروی را رقم زدند، اصطلاح "مهاجرت سوسیالیستی" در ادبیات مارکسیستی تا حد زیادی یادآور مهاجرت چپگرایان ایرانی را نیز تداعی میکند.
پس از کودتای 1299 و استقرار حکومت رضاخان، نخستین موج مهاجرت سوسیالیستی در ایران رقم خورد. موج دوم در 1325 پس از انحلال فرقۀ دموکرات آذربایجان رقم خورد.
پس از کودتای 28 مرداد، سومین موج مهاجرت سوسیالیستی در ایران پدید آمد و چهارمین موج هم پس از بهمن 1361 به دنبال انحلال حزب توده و سایر سازمانهای چپگرا رقم خورد.
ایرانیان چپگرا، پیش از مهاجرت، جامعۀ شوروی را کعبۀ آمال سوسیالیستی خودشان میدانستند ولی با مشاهدۀ واقعیات سیاسی و اجتماعی شوروی، عمیقا سرخورده میشدند. با این حال هرچه زمان جلوتر میآمد، از وخامت اوضاع نیز کاسته میشد.
مهاجران موج اول، یعنی کسانی که پس از سال 1299 (یعنی در دهۀ 1930) به شوروی گریختند، در اوج دوران استالینیسم وارد شوروی شدند و بسیاری از آنها پس از مدتی اعدام یا به سیبری تبعید شدند.
تورج اتابکی، مورخ، در تحقیقاتش نشان داده است که 5 هزار سوسیالیست و کمونیست ایرانی در دوران حکومت استالین در شوروی اعدام شدند. بسیاری از اعدامنشدگان نیز در بدترین شرایط ممکن در سیبری یا نقاط دورافتاده و سرد شوروی، به سختی زندگی کردند تا مرگشان در غربت فرا رسید.
از بین یونانیهای چپگرایی که به شوروی مهاجرت کرده بودند نیز 50 هزار نفرشان در شوروی استالینیستی اعدام شدند.
ایرانیان سومین موج مهاجرت سوسیالیستی، اکثرا پس از مرگ استالین در شوروی به سر میبردند و به همین دلیل گرفتار اعدامهای عجیب و بیدلیل حکومت استالین نشدند. اگرچه در شرایط چندان خوبی هم نمیزیستند.
مهاجران موج چهارم، در اواخر عمر حکومت شوروی وارد این کشور شدند و از حیث استانداردهای حقوق بشری با شرایط بهتری مواجه بودند ولی زندگی در شورویِ گرفتار در انبوه مشکلات اقتصادی، برایشان دشوار بود.
حدود 9 سال پس از ورود آنها به شوروی، این کشور فروپاشید و اکثر ایرانیان سوسیالیست و کمونیست، به تدریج از شوروی راهی اروپای غربی شدند. افراد مرفهتر توانستند خودشان را به آمریکا برسانند.
برخی از این چپگرایان در اروپای غربی و آمریکا از سوسیالیسم و کمونیسم و مارکسیسم دست کشیدند، ولی بیشتر آنها در قلب جهان سرمایهداری به نفی سرمایهداری و دفاع از حقانیت مارکسیسم و تحققپذیری سوسیالیسم و کمونیسم ادامه دادند.
لینک کوتاه: کپی لینک
یک نیروگاه زغال سنگ با چند پنل خورشیدی برابر است؟ پیامدهای مصرف «گل»؛ از اختلال حافظه تا وابستگی شدید متخصص خواب هاروارد: ۳ عادت علمی برای مقابله با بیخوابی مزمن تصاویر محرمانه XF-108؛ جنگنده 3 ماخی آمریکا بوی تعفن راز جنایتی را فاش کرد آیا می توانید چهره های تولیدشده با هوش مصنوعی را تشخیص دهید؟ مردی که همسرش را درمشهد کشته بود در زاهدان به دام افتاد/ متهم: به زنم گمان بد داشتم ILOVEYOU؛ پیام عاشقانه ای که میلیاردها دلار خسارت به بار آورد ناو هواپیمابر «جورج واشنگتن» برای جایگزینی «آبراهام لینکلن» راهی خاورمیانه شد از انقلاب فرهنگی تا گزینشهای ایدئولوژیک؛ دانشگاههای ایران چرا از جهان علم عقب افتادند؟/ کسی که اوایل انقلاب استاد اخراج میکرد خودش بعدتر اخراج شد آخرین صعود اسطورهها؛ از فتح 14 قله 8000 متری تا مرگ در برودپیک این لوگو جدید اینستاگرام است مظفرالدین شاه در اتاق هتلش در برلین آلمان (عکس) داستان تانک ذوالفقار؛ یک شاهکار مهندسی نظامی در دوران تحریمها(+عکس) میزان نور خورشید مورد نیاز بدن در تابستان برای همه یکسان نیست