فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۰۲۶۷۸
تاریخ انتشار: ۱۵:۳۱ - ۲۱-۰۶-۱۴۰۰
کد ۸۰۲۶۷۸
انتشار: ۱۵:۳۱ - ۲۱-۰۶-۱۴۰۰
یک چهره - یک روایت

آیت‌الله اشراقی؛ سفر ابدی در غوغای سال 60

عصر ایران
با این که داماد امام خمینی و معتمد و امین رهبر فقید و از مؤثرترین روحانیون صدر انقلاب بود اما تلاش او برای میانجی‌گری بین بنی‌صدر و سران حزب جمهوری اسلامی بیش از هر فعالیت دیگر او در خاطره ها مانده اگر چه به نتیجه نرسید.

عصر ایران- امروز چهلمین سالگرد درگذشت آیت‌الله شهاب‌الدین اشراقی است که اگرچه به عنوان داماد امام خمینی شهرت دارد اما تنها داماد رهبر فقید انقلاب نبود. امین و معتمد و مشاور ویژۀ امام خمینی و از مؤثرترین چهره‌های صدر انقلاب بود که هر جا اختلافی درمی‌گرفت به نمایندگی از جانب امام، مأموریت می‌یافت.

آیت الله اشراقی؛ خاموشی در غوغای سال 60

  با این ویژگی طبیعی بود که برای جلوگیری از تشدید اختلافات جریانان سیاسی و مخالفت با تندروی‌ها بکوشد و نمایندگی ابوالحسن بنی‌صدر اولین رییس جمهوری ایران در هیأت سه نفره حل اختلاف را هم پذیرفت.

   این هیأت پس از ماجرای 14 اسفند 1359 و در پی تنش شدید میان ابوالحسن بنی‌صدر رییس جمهوری از یک طرف و آیت‌الله بهشتی رییس دیوان عالی کشور ( معادل رییس قوه قضاییه) و دبیر کل حزب جمهوری اسلامی، هاشمی رفسنجانی رییس مجلس شورای اسلامی و محمد علی رجایی نخست‌وزیر از جانب دیگر تشکیل و قرار شد هر یک از طرفین نماینده‌ای انتخاب کند و امام نیز نماینده‌ای تا هیأت سه نفره به اختلافات رسیدگی و چاره اندیشی کند.

  رهبران حزب و نخست‌وزیر آیت‌الله شیخ محمد یزدی را انتخاب کردند و امام خمینی نیز آیت‌الله مهدوی‌کنی را و همه منتظر بودند ببینند بنی‌صدر چه کسی را انتخاب می‌کند. نیک می‌دانست با انتخاب یک غیر روحانی ترکیب هیأت دو به یک و به زیان او تمام می‌شود. از سوی دیگر از ظرفیت نزدیکان امام آگاه بود کما این‌که سید احمد خمینی را اول بار به عنوان نخست‌وزیر معرفی کرده بود و البته امام مخالفت کرد. این بار هم آیت‌الله اشراقی داماد امام خمینی را به عنوان نمایندۀ خود معرفی کرد که هم به میانه روی اشتهار داشت و هم مورد وثوق کامل رهبر فقید انقلاب بود.

  حوادث بعدی البته چنان پرشتاب شد که عملا کاری از این هیأت برنیامد و آیت‌الله اشراقی هم 25 خرداد 1360 استعفا کرد و کنار رفت چون احساس کرد طرف بنی‌صدر دیگر تنها بهشتی و رجایی و هاشمی نیستند و امام است و پس از آن عملا هیأت ویژۀ سه نفرۀ حل اختلاف منحل شد.

  با این حال این تلقی غلبه یافت که آقای اشراقی به جانب رییس جمهوری برکنار شده گرایش دارد و به همین خاطر وقتی در 21 شهریور 1360 و در فضای خاص تابستان سال 60 بعد از برکناری بنی‌صدر و ترورهای سنگین هفتم تیر و هشتم شهریور نام و یاد او هم به حاشیه رفت و مراسم عمومی هم برگزار نشد.

  گفته می شود یکی از دلایل توجه خاص امام به فرزندان مرحوم اشراقی خصوصا نوه خود - زهرا اشراقی - همین بود که این ذهنیت اصلاح شود و نزدیکان می‌دانستند که مرحوم اشراقی تا چه اندازه نزد امام محبوب بوده است.

   یادداشت حاضر به قلم «سید مهدی حسینی دورود» - دین‌پژوه- نه دربارۀ آنچه در بالا آمد که ناظر به وجوه انقلابی و حوزوی آیت‌الله اشراقی است با این عنوان:  نخ تسبیح قم و نجف

آیت الله اشراقی
سید مهدی حسینی دورود/ امروز ۴۰ سال از رحلت فقیه مجاهد، آیت‌الله شهاب‌الدین اشراقی- مبارزی که از آغاز نهضت تا پایان عمر دوشادوش امام خمینی و یاران وفادارش، در راه استقلال و آزادی و تحقق جمهوری اسلامی کوشید- می گذرد.

شرح خدمات سیاسی، علمی و اجتماعی آیت‌الله اشراقی در راه احیاء حقایق دینی و اسلامی و به ثمر نشستن انقلاب و نهضت امام خمینی، هدایت فکری نسل جوان، حمایت از خانواده زندانیان سیاسی و مبارزان نهضت و نقش عمیق و سازنده او به ویژه پس از دوران تبعید و اداره دفتر حضرت امام و نیز به عنوان نخ تسبیح و حلقه وصل انقلابیون نجف و ایران، در این مختصر نمی‌گنجد.

هم نشینی احترام آمیز با مردم، اصالت و نفوذ خانوادگی، دارا بودن بینش و مشی عملیِ شیعی (انسانی، اخلاقی، عقلانی و آزاد منشی) در روابط اجتماعی و فهم درستِ مسئله زمانه، با وجود امتیاز قرابت با بنیان گذار نهضت، از او شخصیتی مستقل و چهره ای شاخص ساخته بود.

سلوک زاهدانه، روحیه آرام، مهربان، با وقار، متواضع و شخصیت سیاسی و مبارزاتی آیت الله اشراقی، ابعاد وجودی و مقامات علمی و معنوی او را تحت الشعاع قرار داده و حتی مانع بروز و ظهور کامل ایشان در ساحت های مزبور و شناخت جامعه از وی گردید .

با این حال و در کنار فعالیت های گسترده سیاسی - اجتماعی از تلاش های مفید علمی دریغ نورزید و آثار گرانبهایی را از خود به یادگار گذاشت.

از او آثاری چون: "سخن حق" در پنج مجلد با شیوه ای نوین و منحصر به فرد در تفسیر قرآن کریم، "چهره های درخشان" شرحی مبسوط پیرامون آیه تطهیر "پاسداران وحی" نقدی بر کتاب شهید جاوید "شرح و تعلیقه بر کتب عروه الوثقی و الوسیله النجاه" توسط فرزند فاضل او- حجت الاسلام والمسلمين دکتر مرتضی اشراقی -منتشر شده و در اختیار عموم قرار گرفته است.

ارسال به دوستان
انفجار یک فروند پهپاد در خاک بلغارستان در نزدیکی مرز رومانی گفته‌های یک روحانی تندرو و ردپای بیش از ۳ یا ۴ جرم جدی امنیتی و کیفری / آن‌هایی که می‌خواهند به ۲۵۰ هزار نفر بپیوندند بدانند ... جایزه «افتخار یک فیلمساز» جشنواره ونیز برای کارگردان سرشناس ایتالیایی گزارش اکران ؛ سینما در هفته گذشته چقدر بلیت فروخت؟ سقوط آسانسور در خیابان احمد قصیر/ ۹ مصدوم ایران سریع‌تر از پیش‌بینی‌ها پیر می‌شود قاتل جوان ۲۸ ساله مریوانی در عملیات پلیس دستگیر شد آغاز ثبت‌نام آزمون ارشد علوم پزشکی سمنان: واژگونی سمند در محور میامی–میاندشت/ یک کشته لوکیشن بیرونی ساختمان فیلم اجاره نشین‌های مهرجویی صدور ۱۰ فقره حکم قصاص برای کلثوم اکبری/ پرونده در انتظار بررسی دیوان عالی کشور ما روایتگر درد و امیدیم؛ ضرورت خودآگاهی خبرنگاران دریاچه ارومیه جان گرفت قورباغه ای که با سرش زمین را می کند؛ یکی از عجیب ترین دوزیستان جهان (+عکس) یک پرتره از «مهندس الممالک» معلم ناصرالدین شاه