تاریخ:
دریاچه ارومیه، از زاویه دید خلبان مسافری 
درس هفتاد و نه
ایران به روایت آثار؛ قسمت چهارم: سفال نیشابور - بازنشر
یادگاریهای شهری که مغولان ویرانش کردند / نیشابور از زبان سفالها (فیلم)
نیشابور روزگاری شهر صنعت و هنر سرزمین ایران بود. شهری که طی چندین قرن هنر سفالگری را به اوج رساند.
عصر ایران؛ محسن ظهوری ـ در قسمت چهارم مجموعه «ایران به روایت آثار» به هنر سفالگری در نیشابور میپردازیم. هنر و صنعت شهری یگانه در روزگار خود که چندین قرن در اوج شکوه باقی بود تا به دست سپاه چنگیز ویرانه شد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
در قسمت قبل منتشر شد:
ایران به روایت آثار؛ قسمت سوم: آجرهای قلایچی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
خرابههایی که حالا در حوالی شهر نیشابور قرار دارد، روزگاری شهری بود که همتایی زیر نور آفتاب نداشت. شهری که مقدسی جغرافیدان بزرگ آن را اینگونه ستوده:
«شهری است که بهترینها در آن گرد آمدهاند و همپایهای برای آن نمیتوان سراغ گرفت. نیشابور در دشتی گسترده ساخته شده و بناهای آن از گِل است.»
همین گِل که خانههای نیشابور کهن را ساخت، اساس صنعت خیرهکنندهای را در این شهر گذاشت که آوازه روزگار خود شد. سفالگری؛ صنعتی که بیشتر برای مصرف روزانه مردم بود، در اینجا به سبکی هنرمندانه رسید.
نیشابور پیش از حمله اعراب به ایران، یکی از مراکز ضرب سکه «ساسانیان» بود و شهری مهم در صنعت و فرهنگ و هنر و سیاست. در دو قرن اولیه سیطره حاکمان مسلمان در ایران یعنی امویان و عباسیان، نیشابور شکوه گذشته خود را کمابیش حفظ کرد، اما با آغاز نخستین حکومت ایرانی در خراسان بزرگ یعنی «طاهریان»، نیشابور تختگاه شد و مرکز سیاست و فرهنگ. و چیزی که از هنر این شهر بهدیدهها میآمد، سفالهای آن بود با سبکی مخصوص به خود که امروز با نام سفال نیشابور میشناسیم.
نقشهایی خاص، زیبا و کمنظیر بر کاسهها، قدحها و بشقابهایی که سال ۱۳۱۴ در کاوشهای موزه متروپلیتن در نیشابور کهن به دست آمد و «چارلز ویلکینسون» درباره آنها کتابی منتشر کرد و سفالهای آن را از نظر نقش و جنس و لعاب به چند دسته تقسیم کرد.
شکوفایی نیشابور کهن محدود به یکی دو قرن نمانده بود و همین هم هنر آن را به اوج شکوفایی رساند. وقتی کار سلسله طاهریان تمام شد و صفاریان آمدند، نیشابور دوباره مرکز حکومت باقی ماند. در زمان سامانیان، سلجوقیان و خوارزمشاهیان هم همچنان شهری مهم بود تا سپاه چنگیز بر آن تاخت و ویرانهاش کرد.
سفالگری نیشابور در طول همه این سالها جان گرفت و پیش رفت؛ از سادگی نقشهای سفالِ چین الهام گرفت، خط کوفی را برای تزئین آنها به اوج رساند، به رنگها و طرحهای سفال سامرا نگاهی انداخت و نقشهای هنر سیمینکاری ساسانیان را هم دوباره زنده کرد تا با شیوههای جدیدی که در ساخت لعاب به وجود آورده بود، سبک سفال نیشابور را به وجود آورد.
نیشابور کهن پس از حمله مغول تا امروز ویرانه باقی مانده؛ ویرانههای در جنوبشرقی شهر نیشابور امروز که بارها مورد بررسی هیاتهای باستانشناسی قرار گرفته. صنعت و هنر در این شهر کهن بهقدری شکوفا بوده، که هنوز هم با هر بررسی تازهای گوشهای از آن هویدا میشود.
لینک کوتاه: کپی لینک
کندوان مسدود شد؛ ترافیک سنگین در محورهای هراز، سوادکوه و کیاسر پروازهای فرودگاه بندرعباس از سر گرفته شد؛ بازگشت پروازها به ۳ شهر بخش عمده لکه نفتی سواحل قشم مهار شد؛ عملیات پاکسازی ادامه دارد ازسرگیری حملات ارتش عربستان به مناطقی در استان صعده یمن صورتحسابهای کاغذی از اواسط خرداد ۱۴۰۵ اعتبار مالیاتی ندارند بازداشت یک بخشدار به اتهام دریافت رشوه در گیلان معرفی طرح اسنپ برای تهیه و بازسازی ۲۰ خانه آسیبدیده زنان سرپرست خانوار در هرمزگان سربازان اوگاندایی: غزه، داریم میآییم!/ واکنشها به نیروی تثبیت بینالمللی امام جمعه بغداد: اگر آمریکا شروط ایران را نپذیرد، به ناچار از منطقه خارج میشود پیشفروش بلیت قطارهای شهریور از دوشنبه آغاز میشود؛ زمان خرید اعلام شد زنان مراقب این قرص های خطرناک باشند استقلال پول گرفت، اما پرونده منتظر محمد حل نشد؛ ابهام بزرگ در محرومیت آبیها افزایش قربانیان زلزله اندونزی به ۳۸ نفر پیدا شدن اثر مسروقه «پیکاسو» بعد از 8 سال همتی: صندوقهای سرمایهگذاری ارزی برای جذب منابع خرد راهاندازی میشوند