کد خبر ۶۱۲۹۹۱
تاریخ انتشار: ۰۹:۵۰ - ۱۳-۰۳-۱۳۹۷
کد ۶۱۲۹۹۱
انتشار: ۰۹:۵۰ - ۱۳-۰۳-۱۳۹۷

روایت مصطفی ملکیان از نسبت فلسفه و هنر

روایت مصطفی ملکیان از نسبت فلسفه و هنر
آنچه فلسفه درباره هنر مى‌تواند بگوید «حقیقتِ زیبایى» است و آن‌چه هنر دربارۀ‌ فلسفه مى‌تواند بگوید «زیبایى حقیقت» است.

کار هنر، به‌ویژه هنر مکتوب (ادبیات) از قدیم‌الایام نشان دادن «زیبایى حقیقت» بوده است. انسانى که حقیقت را زیبا ببیند، در بند عقاید خود نیست و همان‌گونه که دماسنج صرفاً دماى لحظه‌ فعلى را نشان مى‌دهد، انسان حقیقت‌طلب نیز باید با تمام صداقت و جدیّت، عقیده‌اى را بپذیرد یا بیان کند که فعلا گمان مى‌کند انطباق بیش‌ترى با حقیقت دارد.

مصطفی ملکیان نوشت: یونانیان و رومیان قدیم سه امر را مایۀ‌ آرامش و قرار روان آدمیان مى‌دانستند: «راستى» یا «حقیقت»، «نیکى» یا «خیر»، و «زیبایى» یا «جمال». پى‌جویى راستى و حقیقت در تاریخ بشر، «علم» و شاخه‌هاى مختلف معرفت آن از جمله «فلسفه» را پدید آورده است؛ در طلب خیر و نیکى بودن، «اخلاق» و اخلاقى زیستن را در میان ما رقم زده است؛ و در پى زیبایى و جمال بودن، پیدایش «هنر» را باعث شده است.

در رتبه‌بندى این ارزش‌ها، راستى در جایگاه اوّل، نیکى در رتبه دوّم، و زیبایى در مکان سوّم قرار مى‌گیرد؛ زیرا نیکى در سایۀ‌ حقیقت و راستى معنا مى‌یابد و زیبایى نیز در پرتو حقیقت و نیکى شناخته مى‌شود. فلسفه با حقیقت سر و کار دارد و هنر با زیبایى؛ بنابراین آنچه فلسفه درباره هنر مى‌تواند بگوید «حقیقتِ زیبایى» است و آن‌چه هنر دربارۀ‌ فلسفه مى‌تواند بگوید «زیبایى حقیقت» است.

حقیقتِ زیبایى

هنر فرآیندى بشرى است که فراورده‌اش زیبایى است و هنرمند یا زیبایى‌هاى موجود ولى نامکشوفِ هستى را برجسته و آشکار مى‌کند و یا زیبایى‌هاى ناموجودِ هستى را مى‌آفریند.

زیباییِ حقیقت

کار هنر، به‌ویژه هنر مکتوب (ادبیات) از قدیم‌الایام نشان دادن «زیبایى حقیقت» بوده است. انسانى که حقیقت را زیبا ببیند، در بند عقاید خود نیست و همان‌گونه که دماسنج صرفاً دماى لحظه‌ فعلى را نشان مى‌دهد، انسان حقیقت‌طلب نیز باید با تمام صداقت و جدیّت، عقیده‌اى را بپذیرد یا بیان کند که فعلا گمان مى‌کند انطباق بیش‌ترى با حقیقت دارد.

بسیارى از ما صرفا به این سبب دشمن‌ایم که عقایدمان ناسازگار است و یا تنها به این سبب نزدیک‌ایم که عقاید یکسانى داریم. این در حالى است که آن‌چه در تعاملات اجتماعى ملاک عمل است، خصوصیات اخلاقى - روانى افراد است؛ نه عقاید آنان.عاشقان حقیقت، هیچ وقت در بند عقیدۀ‌ خود نمى‌توانند بمانند. عقیده‌پرستى چیزى جز خودپرستى نیست و کسانى که عقیدۀ خود را مى‌پرستند، به نوعى خودشیفتگى روانى دچار هستند. آن‌ها که زیبایى حقیقت را درک کرده‌اند، از بند عقاید رهیده‌اند و تنها در پى آواز حقیقت مى‌دوند.

برچسب ها: مصطفی ملکیان ، هنر ، فلسفه
ارسال به دوستان
۶ دلیل مهم برای اینکه ماش را هفتگی بخورید حمله آمریکا به جزیره قشم / صدای 4 انفجار / استانداری: حمله به خارج از مناطق مسکونی و تجاری ؛ خسارتی به زیرساخت‌ حیاتی و خدماتی جزیره وارد نشد عضو کمیسیون تلفیق: با افزایش ۳۵ درصدی حقوق در سال آینده مخالف هستیم آتش‌سوزی در تعمیرگاه خودرو در تهران/ ۳ مصدوم مرسدس بنز ۳۰۰ اس‌دی؛ شکوه مهندسی دیزل در کالبد یک سدان لوکس (+عکس) کدام بهتر است: BMW M5 یا مرسدس E55 AMG؛ نبرد دو اسطوره آلمانی دهه ۲۰۰۰ (+عکس) ترامپ: عملیات نیروی ویژه دروازه آهنین در جمهوری اسلامی ایران با تمام توان در حال اجراست از رابطه پنهانی تا اتهام جاسوسی چین؛ جنسن هوانگ چگونه در مرکز یک پرونده امنیتی قرار گرفت؟ میرنی روسیه؛ شهری که بزرگ‌ترین اثر معدن الماس بر زندگی شهری را نشان می‌دهد (+عکس) ۱۰ رژیم غذایی سالم که می‌توانند روند پیری بدن را کند کنند چرا مردان در حضور زنان زیبا ریسک‌های مالی بزرگتری می‌کنند؟ جادوی آجر در کلیسا! (+عکس) رئیس پلیس راه: جاده قدیم چالوس بازگشایی شد / بارش‌ها در ۱۳ استان ادامه دارد روزنامه همشهری: ایران کافی اورانیوم برای تولید ۱۰ تا ۱۲ سلاح هسته‌ای در اختیار دارد مک‌لارن F1 شاسی ۰۵۳؛ ستاره نمایشگاه رترو موبیل پاریس که به نیویورک رفت (+عکس)