دیپلماسی هاشمی به روایت سفیر سابق

سید حسین موسویان دیپلمات ارشد دوران ریاست جمهوری مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی در مقاله ای در تارنمای شبکه خبری سی ان ان، با ذکر خاطراتی از مشی میانه روانه و تلاش رفسنجانی در راه بهبود روابط ایران با دیگر کشورها تقدیر کرد.

موسویان که هم اکنون به تدریس و پژوهش در دانشگاه پرینستون آمریکا مشغول است، در این مقاله که دیروز (سه شنبه) به مناسبت درگذشت رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در تارنمای شبکه آمریکایی سی ان ان منتشر شد، از سوابق انقلابی و اجرایی رفسنجانی در دوران پیش و پس از انقلاب یاد کرده نوشت: من آیت الله رفسنجانی را بیش از 30 سال می شناختم و بشخصه شاهد بودم که بر اهمیت روابط با کشورهای شرقی مانند چین، روسیه و هند تاکید می کرد و تلاش داشت تا روابط ایران با غرب بهبود و تنش میان تهران و واشنگتن کاهش یابد.

وی با یادآوری جنگ داخلی لبنان، از کمک های آیت الله رفسنجانی به آزادی گروگان های غربی از این کشور یاد کرده نوشت، که وی (موسویان) و محمود واعظی وزیر کنونی ارتباطات از طرف رفسنجانی مامور شدند تا در مذاکراتی که به آزادی گروگانهای اروپایی و آمریکایی منجر شد، شرکت کنند.

به نوشته موسویان، رفسنجانی در دوران هشت سال ریاست جمهوری خود از هیچ تلاشی برای بهبود روابط ایران و اروپا و همسایگان عرب آن دریغ نکرد.

سفیر سابق ایران در آلمان با ذکر نمونه ای از این تلاشها نوشت: 'در یک ملاقات، هانس دیتریش گنشر وزیر امور خارجه وقت آلمان به همراه بنده و رفسنجانی گزینه های توسعه روابط دوستانه تر با کشورهای خلیج فارس را بررسی می کردیم؛ رفسنجانی به گنشر گفت که تهران از برقراری یک نظام همکاری و امنیتی با کشورهای خلیج فارس، همانند آنچه در اتحادیه اروپا شکل گرفته است، استقبال می کند.
' گنشر خوشحال شد و گفت که این موضوع را به اطلاع واشنگتن می رساند. اندکی بعد وزیر امور خارجه آلمان بصورت خصوصی به ما اطلاع داد که آمریکا با این ایده مخالف است.'

موسویان با ذکر خاطره ای از هشت سال سفارت خود در آلمان (1997-1990) نوشت، هلموت کُل صدر اعظم وقت آلمان آماده کاهش تنش میان ایران و آمریکا بود و رفسنجانی نیز از تلاش های کُل استقبال می کرد.

رئیس جمهوری وقت ایران به کُل گفت که ایران آماده است برای جلوگیری از اشاعه تسلیحات کشتار جمعی، مبارزه با تروریسم و پاسداری از حقوق بشر همکاری کند. 'کُل با امید فراوان به واشنگتن رفت تا مقام های آمریکایی را از این موضع آگاه کند. چند هفته ای گذشت و دفتر صدر اعظم به من اطلاع داد که کُل با بیل کلینتون دیدار کرده و رئیس جمهوری آمریکا بشدت با این ابتکار عمل مخالفت کرده است'.

وی در بخشی دیگر از مقاله خود نوشت: عبدالله (ولیعهد وقت و پادشاه بعدی سعودی) که در اواسط دهه 90 میلادی گرچه ولیعهد بود ولی به دلیل کسالت ملک فهد زمام امور عربستان را در دست داشت، به رفسنجانی پیشنهاد کرد ایران و عربستان گفت و گو را آغاز کنند. روابط تهران و ریاض در پی حمایت عربستان از صدام در جریان جنگ ایران و عراق بشدت به وخامت گذاشته بود.

موسویان ادامه داد: من به همراه یکی از پسران رفسنجانی به ریاض رفتم و چندین روز با ولیعهد مذاکره کردم. نتیجه آن مذاکرات، دستیابی به مجموعه ای از توافق ها بود که موجب حفظ روابط دوستانه میان دو کشور از سال 1997 تا 2005 که احمدی نژاد بر سر کار آمد شد.

آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی از ستون های انقلاب اسلامی و رئیس جمهوری پیشین ایران در شامگاه 19 دی 1385 در 82 سالگی درگذشت. پیکر وی دیروز (سه شنبه) پس از اقامه نماز توسط آیت الله سید علی خامنه ای رهبر معظم انقلاب و آیین تشییع ملی در جوار امام خمینی بنیانگذار و رهبر فقید جمهوری اسلامی ایران به خاک سپرده شد.