اوزون‌برون چگونه شد که حلال شد

روزنامه شرق نوشت؛

روز چهارشنبه هفت مهر، مطلبی با عنوان «اوزون‌‌برون چگونه حلال شد» در صفحه شش روزنامه به چاپ رسید، که در آن محمد هاشمی، رئیس اسبق سازمان صداوسیما، در گفت‌وگویی با خبرگزاری ایرنا به دیدار دکتر یدالله سحابی با امام خمینی(ره) اشاره کرد که باعث شد حرمت ماهی خاویار برداشته شده و امام آن را حلال اعلام کنند. محمد هاشمی در این مصاحبه که در «شرق» بازنشر شد، گفته بود: «یادم هست تخم خاویار قبل از انقلاب طبق نظر مراجع حرام بود؛ اوایل انقلاب، مرحوم دکتر یدالله سحابی، از رهبران نهضت آزادی، خدمت امام رسید و ثابت کرد ماهی اوزون‌برون که تخم خاویار در شکم آن است، دارای فلس یا پولک است.
امام هم در پاسخ ایشان فرمودند: خوردن ماهی فلس‌دار مشکل ندارد و حلال است. امام نفرمودند اوزون‌برون فلس دارد؛ فقط گفتند مطابق فقه شیعه، خوردن ماهی فلس‌دار حلال است و دکتر سحابی که متخصص بود، مصداق آن را پیش امام آورد. از آنجا حرمت خاویار برداشته و حلال شد».

در پی چاپ این مطلب، روز گذشته محمد میر‌محمد‌صادقی، معاون وقت وزیر کشاورزی در امر شیلات و مدیرعامل شرکت سهامی شیلات ایران در سال‌های ١٣٦٠-١٣٦٣، متنی را در اختیار روزنامه قرار داد که در ادامه می‌آید: با انتصاب این‌جانب به مسئولیت مذکور از سوی آقای سلامتی (وزیر وقت کشاورزی)، متوجه شدم سال‌ها است بحث حرمت و حلیت خاویار مطرح است. در سال ١٣٥٢ مرحوم آیت‌الله کمره‌ای در روزنامه‌های آن ‌زمان، حلیت آن را اعلام کرد ولی با هجمه مواجه شد و موضوع مسکوت ماند.
این‌جانب با عنایت به این امر مهم و خطیر، با همکاری و پشتیبانی مرحوم آیت‌الله احسان‌بخش، نماینده حضرت امام‌(ره) و امام‌جمعه وقت، ترتیب جلسه‌ای را با حضور کارشناسان شیلات، آیات و استادانی مانند مرحوم آیت‌الله احسان‌بخش، مرحوم آیت‌الله ایروانی، مرحوم آیت‌الله آذری‌قمی و آیت‌الله شیخ‌جعفر؟ (احتمالا رئیس دفتر استفتائات حضرت امام)، در شیلات بندر انزلی برگزار کردیم. در جلسه مذکور پاره‌ای روحانیون کم‌مایه محلی به تحریک نماینده وقت بندر انزلی که از اعضای انجمن ضد‌بهائیت بود، سعی در ایجاد آشفتگی کردند؛ اما با نظر کلیه اعضا، ماهی اوزون‌برون و سایر ماهیان خاویاری حلال تشخیص داده شد و براساس‌آن، گزارشی مکتوب خدمت حضرت امام‌‌(ره) ارائه شد و حضرت ایشان، آن را منوط به نظر کارشناسان متعهد کردند. چند ماهی طول کشید تا نظر ایشان را درباره کارشناس متعهد بدانیم و سرانجام ایشان اظهار کردند، منظور از متعهد کسی است که به علم خیانت نکند.
سرانجام در سال ٦٢ یا اوایل ٦٣، در یک برنامه تلویزیونی با خوردن یک دانه خاویار حلیت آن را اعلام کردم. د‌ر‌این‌باره رسانه‌های مختلف جهانی و داخلی مطلبی را درج کردند و در فضای عمومی طنزهای زیادی مطرح شد. متعاقب آن، پاره‌ای از مراکز قدرت با تحریک انجمنی‌ها برخلاف نظر حضرت امام‌(ره) فعال شدند که در دفاع از نظر ایشان، مجله «پاسدار اسلام» به مدیریت جناب حجت‌الاسلام رحیمیان (از اعضای محترم دفتر حضرت امام)، مقالات متعددی را در چند شماره چاپ کرد. در صورت لزوم مدارک مکتوب تقدیم می‌شود.