سفر اردوغان به ایران و عقلانیت سیاسی در تهران

عصرایران ؛ مصطفی داننده - سفر یک روزه اردوغان به تهران در حالی به پایان رسید که پیش از این سفر، برخی از نمایندگان مجلس در نامه‌ای به رئیس جمهور خواستار لغو آن شده بودند. این نمایندگان اعلام کردند که به دلیل اظهارات ضد ایرانی اردوغان، به خاطر حفظ منافع ملی و عزت ایران این سفر باید لغو شود. حتی برخی از این نمایندگان، سفر اردوغان به ایران را نشان بی تدبیری دولت تدبیر و امید می‌دانستند.

اردوغان اما به تهران سفر کرد با مقامات عالی رتبه ایران از جمله رهبر معظم انقلاب و رئیس جمهوری نیز دیدار کرد تا مشخص شود سیاست حاکمیت جمهوری اسلامی با برخی نمایندگان مجلس متفاوت است؛ این دیدارها برای منتقدان سیاست خارجی دولت روحانی یک پیام ویژه داشت و آنهم اینکه عرصه دیپلماسی جای آرمان گرایی و برخوردهای احساسی نیست. نمی‌شود در حالی که منطقه درگیر یک بحران امنیتی است ما به دلیل برداشت‌های احساسی از سیاست خارجی، خود را به بازیگری منفعل و تنها در منطقه خاورمیانه تبدیل کنیم.

ترکیه به عنوان یکی از اصلی ترین بازیگران منطقه به ویژه در سوریه، جایگاه ویژه‌ای در معادلات منطقه‌ای دارد و می‌تواند نقش مهم در آینده سیاسی خاورمیانه بازی کند. به خاطر همین اهمیت بود که دولت ایران برخلاف نظر نمایندگان از رئیس جمهور ترکیه استقبال کرد و حسن نیت خود را به این همسایه غربی نشان داد.

حوادث یمن نشان داد که ایران برخلاف رقیب سنتی خود یعنی عربستان دارای یک قدرت نرم ویژه در منطقه است. قدرتی که عربستان فاقد آن است. عربستان بعد از اینکه شاهد از دست دادن یمن بود با لشگرکشی به این کشور سعی کرد مانع نفوذ ایران در منطقه شود. اما ایران در مقابل حمله داعش به عراق و بحران سوریه، هیچگاه با حضور نظامی خود به این کشورها کمک نکرد بلکه با قدرت نرم خود زمینه ساز پیروزی دولت‌های این دو کشور را فراهم آورد.

حالا با توجه به این قدرت نرم، چگونه این نمایندگان مجلس انتظار داشتند که ایران از سفر یک روزه اردوغان به تهران چشم بپوشد! ایران و ترکیه در این دیدار به دنبال رسیدن به یک چارچوب سیاسی برای آینده خاورمیانه بودند، چارچوبی که ابوطالبی معاون سیاسی دفتر رئیس جمهور از آن به عنوان همکاری سه جانبه ایرانی ـ ترکی ـ عربی در خصوص امنیت و ثبات یمن  یاد می‌کند.

در نهایت باید گفت که زمین دیپلماسی جای عقلانیت است، نمی‌شود درحالی که تمام قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در حال یارگیری سیاسی هستند ما به دلیل برداشت احساسی از سیاست خارجی، بازی را به رقبای خود واگذار کنیم. امروز سوریه، عراق و یمن سه مرز منطقه‌ای ایران در منطقه خاورمیانه هستند و باید تلاش کنیم که با عقلانیت هژمونی ایران در این مناطق را حفظ کنیم و اجازه ندهیم که قدرت نرم ایران به راحتی جای خود را به انفعال سیاسی بدهد.

و بهتر است اجازه بدهیم که سردار سلیمانی و دکتر ظریف به عنوان دو بازیگر دستگاه دیپلماسی کشور، فعالیت‌های خود را در این عرصه ادامه بدهند.