خانه متین دفتری به عنوان اثر ملی دوام نیاورد

خانه احمد متین دفتری اخیرا با رای شعبه یکم دیوان عدالت اداری و به استناد قوانین موجود کشور از فهرست آثار ملی خارج شد.

کارشناس مسئول حقوقی اداره کل امور حقوقی و املاک سازمان میراث فرهنگی روز دوشنبه در گفت و گو با ایرنا گفت: قاضی شعبه یاد شده با توجه به قوانین سال های 1309 و 1352 این اثر را از لیست آثار ملی خارج کرد.

امیر حسن شادنوش با بیان اینکه این رای در 5 بند تنظیم شده و دارای شرایط ماهوی و شکلی است توضیح داد وقتی اثری واجد شرایط ثبت شناسایی شود ابتدا موضوع به مالک آن ملک ابلاغ می شود.


وی در ادامه گفت: اگر مالک نسبت به ثبت ملک خود به عنوان اثر ملی معترض باشد ثبت صورت نمی گیرد اما هنگامی که مالک اعتراضی نسبت به آن نداشته باشد اثر به ثبت ملی می رسد.

شادنوش افزود: ملک فعلی خانه متین دفتری متعلق به احمد توسلی است و طبق رای شعبه یادشده دیوان عدالت اداری ثبت این مکان به وی ابلاغ نشده و همچنین به اعتراض وی در این زمینه رسیدگی نشده است.

** خانه متین دفتری 70 ساله است

وی در ادامه اظهار کرد همچنین براساس ماده یک قانون 1309 اثری واجد شرایط ثبت است که تا پایان دوره سلسله زندیه بنا شده باشد در حالی که خانه متین دفتری بیش از 70 سال قدمت ندارد.

شادنوش به استناد شعبه دیوان عدالت اداری به قانون سال 1352 اشاره کرد وگفت: در این قانون اثر ملی باید دارای شانیت ملی و تاریخی باشد اما خانه متین دفتری دارای چنین خصوصیتی نیست و وقایع تاریخی نیز در آن رخ نداده است.

وی تصریح کرد بنابر این با توجه به این قوانین رای شعبه یک دیوان عدالت اداری، مالک حق تصرف این منزل را دارد و اعتراض او وارد است.

** احمد متین دفتری کیست

احمد متین دفتری جوان ترین نخست وزیر ایران در زمان رضاشاه در ۴۳ سالگی بود. او از استادان حقوق بود و علاوه بر مقام استادی دانشکده حقوق، در عرصه سیاست ایران نیز حضور داشت و به مقام نمایندگی مجلس شورای ملی و مجلس سنا و وزارت دادگستری و نخست وزیری رسید.

احمد متین دفتری فرزند میرزا محمودخان اعتضاد لشکر (عین الممالک) بود و از شش سالگی به شغل لشکرنویسی مشغول شد. او داماد محمد مصدق بود.

** درباره خانه متین دفتری

خانه 70 ساله احمد متین دفتری به سبک خاص معماری بنا شده و مبین تغییر و تحول سیاسی و اجتماعی آن دوران است.

این بنا با شماره ثبتی 10862 سال 1382 در فهرست آثار ملی قرار گرفته و بیانگر تلفیق معماری سنتی قاجاری و معماری نوین غربی است.

این بنا با مساحتی حدود 383 متر مربع شامل فضاهایی چون تالار پذیرایی، اتاق نشیمن، زیر زمین، حیاط جنوبی، خدمه خانه، حوض مرکزی و باغچه های اطراف آن بوده و با استفاده از آجر قزاقی تراش خورده در 2 طبقه با ظرافت های ویژه معماری نوین ایرانی در دوران پهلوی اول احداث شده است.

بیرونی و اندرونی زیبای خانه با قاب بندی های منحصر به فرد خود بیش از هر چیز جلب توجه می کند و ورودی اصلی با طاق نمای هلالی سلنگه آجری زیبایی خاصی را به بنا بخشیده است.

حیاطی کوچک با حوض بیضی و چهار باغچه کوچک در آن جلوه خاصی را به قسمت جنوبی بنا بخشیده است.

ورودی غربی خانه متین دفتری که به سمت کوچه سیمرغ است به عنوان ورودی عمومی خانه مستقیما به فضای فوقانی بنا راه دارد که نشانگر محرمیت ویژه آن است. در حال حاضر دیوار های داخل خانه با کاغذ دیواری های قهوه ای پوشیده شده که از لحاظ رنگی متناسب با کف پوش های اتاق نشیمن خانه بوده و هماهنگی و تناسب خاصی را به وجود آورده است.

شیشه های فوقانی درهای داخلی، شیشه هایی رنگی آبی، سبز و قرمزی است که البته امروز جز تکه های شکسته در حال ریزش خبری از آن باقی نمانده است.

تقارن پنجره ها در هر دو طبقه بنا با طاق نماهای شاخ بزی تند و رخ بام خانه با کنگره های چند ضلعی و شیارهای تزیین آجری و باز شوهای چوبی با تزیینات قاب بندی ساده همگی حاکی از ظرافت های معماری نوین طهران قدیم است.