میراث مدیریت دولتی فوتبال و یارانه 1.5 میلیون ایرانی

عصرایران؛ احسان محمدی- اگر مدیریت یک شن زار را به بخش دولتی بدهید، بعد از مدتی بامشکل کمبود شن در آن شن زار مواجه خواهید شد (میلتون فریدمن-برنده جایزه نوبل اقتصاد 1970)

 افشای پر سر وصدای لیست قرارداد بازیکنان پرسپولیس در روزهای حساس لیگ برتر شگفت انگیز بود. برخی این اقدام را رفتاری غیرطبیعی از سوی وزارت ورزش برای زمین زدن تیمی می دانند که هنوز روی کاغذ بخت قهرمانی دارد و اصولاً فاش کردن لیست هایی از این دست را قانونی و اخلاقی نمی دانند. اما نگاهی به اعداد و ارقام شگفت انگیزی که برخی از بازیکنان دریافت کرده اند فریاد هواداران را هم به آسمان برده است چه رسد به دیگر شهروندان و مردمانی را که پی گیر فوتبال نیستند اما با تنگناهای اقتصادی و معیشتی نیک آشنایند.

 آنها گله می کنند که بازیکنانی با چنین کیفیت های حقیر چرا باید قراردادهای میلیاردی ببندند و پولی که دسترنج یک ملت است و بیت المال به حساب می آید و بخشی از آن از مالیات پرداخت کردن کارگر معدن و رفتگر خیابان به دست آمده است باید نصیب این بازیکنان شود که هر روز از «بی پولی» و «عیدی گرفتن از پدر و مادر» و «وام گرفتن برای گذاشتن یک لقمه نان سر سفره زن و بچه»! در رسانه ها می نالند؟!

آنها می گویند چه دلیلی دارد چنین قراردادهایی از چشم رسانه ها و مردم پنهان بماند و به شکل یک سند فوق محرمانه با آن برخورد شود و چنان که قائم مقام باشگاه پرسپولیس مدعی شده است «براي اينکه اين نسخه (قرارداد بازیکنان) به بيرون درز پيدا نکند دبيرخانه و روابط عمومي باشگاه پرسپوليس هم از آن بي‌اطلاع بودند و حتي اجازه نداديم که دبيرخانه اين ليست را تايپ کند چرا که فکر مي‌کرديم اين ليست به بيرون درز پيدا مي‌کند»!

 دوستی فرنگی با حیرت از دو رفتار ما ایرانی ها می پرسید: اول این که چرا با آن که چهره ای سرشناس نیست خیلی ها در خیابان اصرار دارند با او عکس یادگاری بگیرند. دوم این که چرا آنها که کمی انگلیسی می دانند بعد از «هلو و هاوآریو» فوری می روند سر اصل مطلب و میزان حقوق و درآمد او را می پرسند؟! چیزی که فرنگی جماعت آن را معمولاً جزو سوالات خیلی شخصی می دانند و خوشحال نمی شوند کسی از آنها در این مورد سوال بپرسد.

او در عین حال می گفت هر شرکت و اداره و نهادی که همه یا بخشی از هزینه هایش را دولت متقبل می شود باید به شفاف ترین شکل ممکن در مورد هزینه کرد آن به رسانه ها گزارش دهد.  در نمونه ای مشهور آنگلا مرکل صدراعظم آلمان در یک سفر خارجی همسرش را با هواپیمای دولتی به همراه نبرد و خود تصریح کرد مردم به همسرم رای نداده اند و میزبان منتظر ماند تا با هواپیمای عمومی خود را به مراسمی که به همراه همسرش دعوت شده بود برساند.

حالا شاید بتوان با کنار هم گذاشتن تکه های این پازل به همان جمله نخست از میلتون فریدمن برگشت، هرجا سخن از مدیریت دولتی باشد بروز اتفاقاتی از این دست محتمل است. فوتبال ایرانی به ضرب و زور پول دولتی سرپاست و «دانستن حق مردمی است» که به واسطه آنها یک دولت سرپا می ایستد. افشای چنین اسناد نه چندان محرمانه ای را حق مردم بدانیم و فارغ از علاقه به این یا آن تیم از شفاف سازی وزارت ورزش حمایت کنیم.

راستی می دانید بدهی 70 میلیارد تومانی مدیریت سابق باشگاه پرسپولیس (بر اساس ارقام فدراسیون فوتبال) معادل یارانه یک و نیم میلیون ایرانی است که این روزها همه جا بر سر انصراف از دریافت آن بحث می شود؟

از شفاف سازی وزیر ورزش حمایت کنیم تا همه بدانند آن گونه که چند بازیکن پرمدعا تصور می کنند «پول، علف خرس نیست». فوتبال ایران باید از چنبره مدیریت دولتی و این ریخت و پاش های کلان خلاص شود تا مثل همه جای دنیا حساب و کتاب در کار آید. وقتی هواداران  رئال مادرید به قرار داد کلان زین الدین زیدان اعتراض کردند مدیران باشگاه توضیح دادند از محل فروش پیراهن، تبلیغات و افزایش بینندگان این هزینه تلویزیونی جبران می شود. چه بسا هواداران سهام دارانی اند که نگران کاهش سود سهم خود هستند . اینجا اما انگار نه انگار که حساب و کتابی در کار است و کار به جایی رسیده که بازیکن جوان از 100 میلیون تومان به عنوان پول تو جیبی یاد می کند و بیننده تلویزیونی ناگزیر باید هاج و واج به این اعداد و ارقام بیندیشد.

اگر یک تهیه کننده سینما به بازیگر سوپر استار خود بیش از نرخ های متعارف دستمزد می دهد اولا از جیب خود می پردازد نه از اموال دولتی و عمومی ثانیا به فروش دل می بندد تا پرداختی به بازیگر با دریافتی گیشه جبران شود ثالثا یک رویه دایمی نیست و به همه از این پول ها نمی دهد.

نکند قاسم دهنویِ فوتبال ما همان محمدرضا گلزارِ سینماست و خودمان خبر نداریم؟!