بررسی روابط تجاری ایران و آمریکا در سال 89

کارنامه تجاری ایران و آمریکا در سال 89 نشان می دهد که در این سال از ایران حدود 79 میلیون دلار کالا به آمریکا صادر شده است در حالی که طی این مدت واردات ایران از آمریکا به حدود 161 میلیون دلار رسیده است.

 عمده کالای صادراتی ایران به ایالات متحده نیز در این سال فرش دستباف و قالی بود که 95 درصد صادرات غیرنفتی ایران به این کشور را در بر می گیرد.

مراوده تجاری دو کشور ایران و ایالات متحده اگرچه تا پیش از سال 85 همواره به نفع ایران سنگینی می کرده است اما این برتری چندان دوام نیاورد چرا که از سال 86 به یکباره ورق برگشت و حجم واردات کالا از ایالات متحده رو به افزایش گذاشت.

در سال 85، در حالی که تراز تجاری دو کشور تقریبا به توازن نزدیک شده بود تراز بازرگانی ایران همچنان مثبت بود اما یک سال بعد از آن واردات ایران از آمریکا دو برابر شد و به این طریق از این سال به بعد بنای تراز منفی تجاری با آمریکا گذاشته شد به گونه ای که آخرین آمار تجارت خارجی دو کشور نشان می دهد، در سال 89 تراز بازرگانی ایران با آمریکا به 83 میلیون دلار رسید. اما نوع کالاهای مبادله شده میان ایران و آمریکا در طول سال هایی که دو کشور مراودات اقتصادی داشته اند تقریبا ثابت بوده است.

آنچه که ایرانی ها از کشور ایالات متحده وارد کرده اند بیشتر محصولات کشاورزی و کالاهای بهداشتی را در بر گرفته و فروش کالاهای سنتی شامل فرش و محصولات خشکبار عمده صادرات غیرنفتی ایران به این کشور بوده است. اما یک نوع محصول آمریکایی در طول سال هایی که دروازه مراوده تجاری دو کشور باز بوده همواره جایگاه ثابتی در جدول واردات کالایی ایران از آمریکا داشته است.

اسپرم گاوی که کاربردی دارویی و آرایشی دارد در کنار محصولات پزشکی و کالاهای صنعتی خاص همواره در سبد وارداتی ایران از آمریکا جای داشته و بعضا در ردیف کالاهای عمده وارداتی ایران از ایالات متحده قرار گرفته است از جمله در سال گذشته که 320 کیلوگرم اسپرم گاوی به ارزش دو میلیون و سیصد هزار دلار وارد شد.

اما از آن طرف، کالاهای سنتی ایران عمده محصولات صادراتی از ایران به آمریکا بوده و این روند تا به امروز تغییر چندانی نکرده است. فرش دستباف ایرانی اما بیشترین سهم کالای صادراتی به ایالات متحده را دارد به گونه ای که در بررسی ده سال اخیر تجارت کالا میان دو کشور در هر سال بیش از 90 درصد صادرات غیرنفتی ایران به آمریکا فرش دستباف و قالی بوده است. در سال گذشته با وجود آنکه صادرات غیرنفتی ایران به آمریکا کاهش قابل توجهی داشت و از 94 میلیون دلار سال 88 به 75 میلیون دلار در سال 89 رسید، حدود 95 درصد صادرات غیرنفتی ایران به ایالات متحده را فرش دستباف و قالی به خود اختصاص داد.

در این میان، صادرات محصولات فرهنگی از ایران به ایالات متحده نیز رقم قابل توجهی را به خود اختصاص می دهد به طوری که می توان این محصول را جزو عمده کالاهای صادراتی ایران به کشور آمریکا در طول این سال ها دانست. در سال گذشته، بیش از 182 میلیون دلار "کتاب، بروشور، جزوه و مطبوعات چاپ شده" از ایران به آمریکا صادر شد که اگرچه رقم قابل توجه و بالایی نیست اما این نوع محصول فرهنگی در ردیف هفتم کالاهای صادراتی ایران به ایالات متحده در سال 89 جای گرفت.