۷ کتابخانه شگفت انگیز جهان که معماری آن ها شما را حیرت زده می کند (+تصاویر)

عصر ایران - کتابخانه ها دیگر صرفا مکان هایی برای نگهداری کتاب و مطالعه نیستند. در معماری معاصر، بسیاری از آن ها به فضاهای عمومی چندمنظوره تبدیل شده اند که در کنار فراهم کردن دسترسی به دانش، تجربه ای متفاوت از حضور در یک فضای معماری را برای بازدیدکنندگان رقم می زنند. از ساختمان های هندسی و مینیمالیستی گرفته تا سازه هایی که با طبیعت و چشم انداز اطراف ترکیب شده اند، برخی کتابخانه های جهان به آثاری شاخص در معماری تبدیل شده اند.

در ادامه با هفت کتابخانه آشنا می شویم که هرکدام با طراحی منحصر به فرد خود، تعریف متفاوتی از فضای مطالعه و تعامل اجتماعی ارائه می کنند.

کتابخانه اسکندریه - اسکندریه، مصر

کتابخانه اسکندریه یکی از شاخص ترین پروژه های معماری فرهنگی معاصر است که با الهام از کتابخانه تاریخی اسکندریه طراحی شده است. این ساختمان عظیم با فرم دایره ای و سقف شیب دار خود، در کنار بندر تاریخی اسکندریه قرار گرفته و گویی بخشی از زمین از دل آب سر برآورده است.

طراحی این مجموعه را شرکت معماری نروژی اسنوهتا (Snøhetta) بر عهده داشت. نمای بیرونی آن از سنگ گرانیت ساخته شده و هزاران حرف و نماد از نظام های نوشتاری مختلف جهان روی سطح سنگی آن حک شده است. فضای مطالعه اصلی نیز با هفت تراس پلکانی، نور طبیعی و چشم اندازی گسترده، یکی از جذاب ترین بخش های ساختمان به شمار می رود. این مجموعه افزون بر کتابخانه، موزه ها، افلاک نما و فضاهای آموزشی را نیز در خود جای داده است.

کتابخانه مرکزی سیاتل - سیاتل، آمریکا

کتابخانه مرکزی سیاتل نمونه ای متفاوت از معماری کتابخانه های مدرن است که در آن فرم ساختمان مستقیما از عملکرد فضاهای داخلی تاثیر گرفته است. این ساختمان توسط رم کولهاس (Rem Koolhaas) و دفتر معماری OMA با همکاری LMN Architects طراحی شد و در سال 2004 افتتاح شد.

نمای شیشه ای و سازه فولادی آن از مجموعه ای از حجم های نامتقارن تشکیل شده که روی یکدیگر قرار گرفته اند. یکی از ویژگی های مهم این پروژه، بخش معروف «مارپیچ کتاب» است؛ فضایی پیوسته که امکان دسترسی به مجموعه کتاب های غیرداستانی را در چند طبقه فراهم می کند. فضاهای عمومی گسترده، سالن های مطالعه و ارتباط بصری میان طبقات نیز باعث شده اند این کتابخانه فراتر از یک ساختمان معمولی برای نگهداری کتاب باشد.

کتابخانه عمومی ویرخیلیو بارکو - بوگوتا، کلمبیا

کتابخانه ویرخیلیو بارکو یکی از آثار شاخص معمار کلمبیایی روخلیو سالمونا (Rogelio Salmona) است که در سال 2001 افتتاح شد. این ساختمان با فرم های منحنی، مصالح آجری و ترکیب هوشمندانه معماری با فضای سبز اطراف، ارتباط نزدیکی با چشم انداز طبیعی شهر برقرار می کند.

یکی از ویژگی های برجسته طراحی، مسیرهای پیاده روی و رمپ هایی است که بازدیدکنندگان را از طبقات مختلف به بام ساختمان هدایت می کنند. حیاط ها، آب نماها، سطوح پلکانی و فضاهای باز نیز تجربه حضور در کتابخانه را به نوعی گردش در یک مجموعه معماری و منظر تبدیل کرده اند. این بنا در کنار پارک های اطراف خود، فضایی فرهنگی و اجتماعی برای شهروندان بوگوتا فراهم می کند.

کتابخانه مرکزی اودی - هلسینکی، فنلاند

کتابخانه اودی که در سال 2018 افتتاح شد، نمونه ای از نگاه جدید به مفهوم کتابخانه در شهرهای معاصر است. این ساختمان توسط دفتر معماری ALA Architects طراحی شده و با نمای چوبی منحنی، سطوح شیشه ای و ساختار فولادی خود، ظاهری متمایز دارد.

فضای داخلی اودی در سه طبقه با کاربری های متفاوت سازمان دهی شده است. طبقه همکف فضایی عمومی و پرتحرک برای رویدادها و گردهمایی هاست؛ طبقه میانی به فعالیت هایی مانند کار گروهی، تولید محتوا، بازی و کارگاه های خلاقانه اختصاص دارد و طبقه بالایی فضایی آرام برای مطالعه و دسترسی به کتاب هاست. اودی در واقع تلاش می کند کتابخانه را از یک فضای صرفا مطالعاتی به محل تعامل، یادگیری، خلاقیت و زندگی اجتماعی تبدیل کند.

کتابخانه شهر اشتوتگارت - اشتوتگارت، آلمان

کتابخانه شهر اشتوتگارت یکی از نمونه های شاخص معماری مینیمالیستی در فضاهای فرهنگی است. این ساختمان که توسط معمار کره ای اون یونگ یی (Eun Young Yi) طراحی شد، در سال 2011 افتتاح شد و با فرم مکعبی ساده و نمایی متشکل از بلوک های شیشه ای نیمه شفاف، ظاهری شبیه یک حجم هندسی درخشان دارد.

در مقابل نمای نسبتا ساده بیرونی، فضای داخلی ساختمان طراحی بسیار متفاوتی دارد. یک فضای مرکزی مرتفع و تقریبا خالی، هسته اصلی سازمان دهی کتابخانه را تشکیل می دهد و طبقات مختلف با راه پله ها و گالری های باز به یکدیگر متصل شده اند. استفاده گسترده از رنگ سفید در دیوارها، کف و سقف باعث شده رنگ جلد کتاب ها به مهم ترین عنصر بصری فضای داخلی تبدیل شود. این تضاد میان سادگی بیرونی و فضای مرکزی چشمگیر، هویت معماری این کتابخانه را شکل می دهد.

کتابخانه ونسلا - ونسلا، نروژ

کتابخانه ونسلا که در سال 2011 به بهره برداری رسید، نمونه ای جذاب از کاربرد سازه چوبی در معماری معاصر است. این پروژه توسط دفتر معماری هلن و هارد طراحی شده و هدف آن ایجاد فضایی فرهنگی و اجتماعی در کنار عملکرد سنتی کتابخانه بوده است.

مهم ترین ویژگی این ساختمان، 27 عنصر سازه ای چوبی قوسی شکل است که از سقف تا فضای داخلی امتداد پیدا می کنند. این عناصر تنها نقش سازه ای ندارند، بلکه نورپردازی، قفسه های کتاب، مبلمان و فضاهای نشستن نیز با آن ها ترکیب شده اند. نتیجه، فضایی یکپارچه و موج دار است که در آن مرز میان سازه، مبلمان و معماری داخلی تا حد زیادی از بین می رود. استفاده گسترده از چوب و شیشه نیز به ایجاد فضایی گرم و روشن کمک کرده است.

کتابخانه تیانجین بینهای - تیانجین، چین

کتابخانه تیانجین بینهای یکی از چشمگیرترین نمونه های معماری کتابخانه در سال های اخیر است که به دلیل فضای داخلی متفاوتش شهرت جهانی پیدا کرد. این پروژه توسط دفتر معماری هلندی MVRDV با همکاری موسسه طراحی و برنامه ریزی شهری تیانجین طراحی شد و در سال 2017 افتتاح شد.

ویژگی شاخص ساختمان، سالن کروی بزرگی است که در مرکز فضای اصلی قرار گرفته و با قفسه های پلکانی و موج دار کتاب احاطه شده است. این قفسه ها از دیوارها تا سقف امتداد پیدا می کنند و در بخش هایی به شکل پله و محل نشستن نیز مورد استفاده قرار گرفته اند. ترکیب حجم کروی مرکزی با خطوط منحنی قفسه ها، فضایی شبیه یک چشم بزرگ ایجاد کرده که به نماد معماری این کتابخانه تبدیل شده است.

البته یک نکته جالب درباره این ساختمان وجود دارد: برخلاف تصور بسیاری از تصاویر منتشر شده، تمام قفسه های مرتفع آن با کتاب واقعی پر نشده اند و بخشی از آن ها به دلیل محدودیت های اجرایی با صفحات چاپی شبیه کتاب پوشانده شده اند. با این وجود، طراحی فضایی و فرم معماری آن همچنان یکی از نمونه های قابل توجه در معماری فرهنگی معاصر محسوب می شود.

تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور

کاهش شاخص طلاق در کشور؛ اعلام تازه رئیس سازمان امور اجتماعی

بیشتر بخوانید:

زیباترین کتابخانه های ایران و جهان کدامند؟(+عکس)

تماشاخانه

ساعت آبی مسجد همت؛ ساعتی مدرن با پیشینه‌ای هزاران ساله / شبیه ساعت جاری زمان در برلین و در مرکز خرید اروپا

سارا برومند و دخترانی که هرگز به خانه نرسیدند

فیلم های دیگر