باران اقتصادی، فعال‌شدن مکانیسم تاب‌آوری!/ بساط خیس دست‌فروشان زیر باران شلاقی این روزها

  عصر ایران؛ مهدی مالمیر- در  گنجینه ادبیات فارسی در مزیت باران فراوان سخن رانده شده است.: اینکه در لطافت طبع‌اش خلاف نیست و «‌رحمت‌ بی‌حساب‌» است و به تعبیر این بیت زیبای صائب: «از هوای تر برافروزد چراغ عشرتم/ رشتۀ باران بود شیرازۀ جمعیتم» مثال‌ها و نمونه‌های دل‌کش در وصف باران در ابیات شاعران نام‌دار ما به هیچ‌رو کم نیست.

  اما باران شلاقی این چند روز بر سر پایتخت و شهرهای دیگر، برای خیلی‌ها نه رحمت بی‌حساب به شمار می‌آید نه لطافتِ طبع آن بی خلاف!

  از دست‌فروشانی سخن می‌گویم در در خیابان‌ها بساط به راه می‌اندازند هر یک مسوول خانواده‌ای هستند. این روزها چه بسیار با صحنه‌هایی رو‌به‌رو می‌شویم از دست‌فروشانی که کالاهاشان را در کیسه جمع کرده‌اند و گوشه خیابان کز کرده‌اند و به امید بند‌آمدن باران به آسمان می‌نگرند!

  می‌شود با یک حساب سرانگشتی به این نتیجه رسید که مثلا سه یا چهار روز کار نکردن برای یک دست‌فروش چه فاجعه‌ای را می‌تواند به‌بار آورد. کاسبان خردی که روز به روز زندگی‌شان را می‌گذرانند و یک روز کار نکردن تقریبا مساوی است با گرسنگی کشیدن و یا دست‌کم مشکلات بزرگ!

   همه شهرهای بزرگ در جهان کم‌تر توسعه یافته از نوعی اقتصاد غیر رسمی برخوردارند.

دست‌فروشی در خیلی از کشور ها پدیده رایجی است. در سنگال و مصر و خیلی جاهای دیگر، دست‌فروشی صحنه ثابت بسیاری از خیابان‌های شهر به حساب می‌آید. در هند قانونی وجود دارد به نام«‌حفاظت ازمعیشت و تنظیم دست‌فروشی» که خدمات ضعیفی در مکان‌هایی که برای دست‌فروشی فراهم آمده است، ارائه می‌شود که چندان کار‌ساز نیست.

  اما این وجود، به نظر می‌رسد در هیچ یک از این کشورها (‌به جز برخی کشورهای توسعه‌یافته که دست‌فروشی جزیی از جذابیت‌های صنعت توریسم به شمار می‌رود) و از جمله  کشور ما، هیچ حمایت ویژه‌ای برای این قشر زحمت‌کش وجود ندارد.

در این شرایط  شاید بیشتر سمن‌ها  یا نهاد های غیر دولتی بتوانند مثلا با توزیع چتر و ساختن سرپناه های پلاستیکی اندکی از زهر روزهای بارانی برای دست‌فروشان  بکاهند هرچند که چنان چه گفته آمد به هیچ‌رو کافی و گره‌گشایِ کلاف در هم پیچیدۀ  دست‌فروشان نیست.

البته هر چه پدییدۀ دست‌فروشی بیشتر باشد،  نه نشانۀ رونق اقتصاد بلکه دال بر فعال شدن مکانیسم تب‌آوری و بقاست. امری که به نظر می‌رسد در کشور ما هر روز بیش از پیش جلوه‌گر می‌شود.

  وقتی اقتصادی ناتوان از پدید آوردن شغل باشد، مردم خود آستین‌ها‌شان را بالا می‌زنند و برای خود در کنار خیابان شغل می‌آفرینند. وقتی هزینۀ راه‌انداختن کسب و کار رسمی بالا می‌رود، مردمانی ناگزیر  رو به دست فروشی می‌آورند تا از قوانین  وهزینه‌های سنگین خود را رهایی ببخشند. 

 با نگاه انسانی دست‌فروشی شغلی محترم است و از استثنا‌ها که بگذریم، شهروندانی که در این مسیر گام گذاشته‌اند آدم‌های شریفی هم به شمار می‌روند. نه از بیمه برخوردارند، نه پشت‌گرم به حمایت خاصی‌اند، بیشترشان هم با حداقل‌ها ساخته‌اند اما این کار را بر کارهای خلاف و دزدی و جیب‌‌بری و مالِ‌مردم‌خوری  ترجیح داده‌اند.

  از این رو‌ست که باید هواشان را بیشتر داشت. اگر مدیریت شهری تدبیری برای دست‌فروشان نمی‌اندیشد، اگر اقتصاد کلان خود را از پدید آوردن شغل معاف کرده است، می‌شود با کمی مهربانی و حوصله، خودِ مردم به سبب زندگی سالمی که این عزیزان در پیش گرفته‌اند، به یاری‌شان شتافت و در روزهای بارانی و برفی اگر بساط خیسی دیدیم از کنارشان به تندی نگذریم. درنگ کنیم و در حد توان خریدی خُرد.

 این کمک‌ها نه فقط از روی احساس و سانتیمانتالیسم محض توجیه‌شدنی است بلکه با هر کمکی، می‌شود از رخ دادن جرمی از سر گرسنگی و استیصال جلوگیری کرد. می‌شود کودکی را از داشتن کیف و مداد محروم نکرد و مردی را به هنگامه شب شرم‌سار و دست خالی روانه خانه نکرد.

  در آخر، این نیز گفتنی است که شادی وامنیت، امری جمعی است. هر قدر بر شادی جامعه بیفزاییم و هر چه بر امنیت شهرمان اضافه کنیم در نهایت به خودمان و همشهری‌ها و هم‌وطنان‌مان یاری رسانده‌ایم.

تنهاترین شهرهای جهان؛ زندگی در انزوای شهری

بیشتر بخوانید:

تهران در محاصره حاشیه‌نشینی

فرار از درمان؛ هزینه بالای دارو، مراجعه به پزشک را غیرممکن کرد

دولت چگونه منابع کالابرگ را تامین کند؟

تماشاخانه

سارا برومند و دخترانی که هرگز به خانه نرسیدند

باران آمد ، هشدار هم دادند ولی دوباره ایران غافلگیر شد / ببینید باران شنبه چه کرد

فیلم های دیگر