در خاکسپاری داریوش عیاری چه گذشت؟

به گزارش خبرنگار ایسنا، مراسم تشییع و خاکسپاری داریوش عیاری، فیلمبردار پیشکسوت سینمای ایران، امروز یک‌شنبه (۱۹ مهرماه) با حضور جمعی از سینماگران در بهشت زهرا برگزار شد.

در ابتدای این مراسم محمود کلاری -فیلمبردار باسابقه سینما- با قرائت متنی یاد داریوش عیاری را گرامی داشت.

کلاری در آغاز سخنان خود با اشاره به دشواری حرفه فیلمبرداری خاطرنشان کرد: فیلمبرداری در سینما کاری بسیار دشوار است و می‌توان آن را یکی از سخت‌ترین حرفه‌ها دانست.

وی سپس متن یادبود خود را برای مرحوم عیاری قرائت کرد: امروز برای ادای احترام و بدرقه داریوش عیاری گرد هم آمده‌ایم؛ مردی آرام و کم‌حرف، ساده و صمیمی، متین و باوقار. این ویژگی‌ها تنها بخشی از خصوصیات ظاهری او بود که در نخستین برخوردها آشکار می‌شد.

این فیلمبردار پیشکسوت با اشاره به سابقه چهل‌ساله آشنایی خود با مرحوم عیاری گفت: چهل سال پیش من و داریوش همزمان به سینما وارد شدیم؛ او برای فیلمبرداری «تنوره دیو» و من و تورج منصوری برای «جاده‌های سرد». اگر بپذیریم که ذات و ماهیت سینما نمایش است، این پرسش مطرح می‌شود، او که مطلقاً اهل نمایش نبود، چگونه در سینما حضور یافت و از این ماهیت فاصله داشت؟

کلاری با تأکید بر شخصیت آرام و بی‌ادعای مرحوم عیاری افزود: او به‌راستی اهل نمایش نبود و بیشتر اهل سکوت بود. به همین سبب، سکوت به عمیق‌ترین پیوند او با شناخت، فهم و درک تصویر سینما تبدیل شد. او دنبال دیده‌شدن نبود، بلکه هنرمندانه در پی دیدن بود.

وی در ادامه با اشاره به نسل نخست فیلمبرداران سینمای ایران تصریح کرد: درگذشت او خاموش شدن چراغ دیگری از نسلی است که سینما را نجیبانه و عاشقانه از بخش تجریی آن آغاز کردند و به همان شکل بی‌ادعا و در سکوت رها کردند. امروز که او را بدرقه می‌کنیم، به یاد می‌سپاریم که برخی افراد در حرفه‌ای که ماهیتش نمایش است، بدون نمایش و بی‌ادعا می‌آیند، خلق می‌کنند و آرام در سکوت می‌روند؛ اما رد پایشان چون تراشه باریکی از نور باقی می‌ماند؛ همان چیزی که آنان تمام عمر در پی خلقش بودند.

کلاری در پایان سخنان خود گفت: نام و یاد داریوش عزیزمان روشن و ماندگار باد.

صدرعاملی: او بی‌ادعا بود و بی‌ادعا رفت

در ادامه این مراسم رسول صدرعاملی -کارگردان و تهیه‌کننده سینما- با اشاره به همکاری چندماهه خود با مرحوم عیاری اظهار کرد: پنج شش ماه از بهترین دوران کاری خود را با داریوش گذراندم؛ دورانی که برای من بسیار تأثیرگذار و مهم بود. شناختی که از او پیدا کردم، این بود که این مرد در سکوت و به آرامی با خودش به آرامش رسیده بود؛ نه هیچ توقعی از اطرافیانش داشت و نه هیچ توقعی از جهان.

وی افزود: شناخت داریوش نیازمند کشف و شهود بود تا او را درک کنی و بفهمی که هیچ‌وقت در هیچ کجا نبود، اما هر وقت به او نیاز داشتی، حاضر بود و به محض اینکه صدایش می‌زدی، آماده بود تا هر کاری که از دستش برمی‌آید انجام دهد.

صدرعاملی با اشاره به آغاز فعالیت مرحوم عیاری در سینما گفت: او سینما را از همان زمان و با «تنوره دیو» آغاز کرد و روابط‌های معمول سینماگران را با خود حمل نمی‌کرد. با همان آرامشی که به آن رسیده بود، زندگی خوبی داشت. به نظر من داریوش بی‌نیاز بود؛ بی‌نیاز از آن چیزهایی که بسیاری از هنرمندان به آن نیاز دارند و همواره در پی جلب توجه هستند. این بی‌نیازی او بی‌نظیر و غبطه‌برانگیز بود.

این کارگردان پیشکسوت در ادامه تصریح کرد: آرامشی که او در زندگی داشت، واقعاً ستودنی بود. من فرصت نزدیک‌شدن بیشتر به او را نیافتم و تنها همان هم‌نشینی چندماهه در طول کار را از او به یاد دارم. او بی‌ادعا بود و بی‌ادعا رفت و ناگهان همه ما را در بهت و ناباوری گذاشت.

صدرعاملی در پایان ضمن تسلیت به خانواده مرحوم عیاری گفت: امیدوارم روحش شاد باشد و امیدوارم کیانوش عزیز، خواهرش و همه عزیزانش بتوانند این فقدان را تحمل کنند و صبور باشند. نوبت رفتن یکی‌یکی به همه ما خواهد رسید؛ باید مراقب یکدیگر باشیم.

حسن مقدم: داریوش نجیب بود و به همان اندازه شریف

حسن مقدم -کارگردان سینما- سخنران دیگر این مراسم با ابراز تأثر از درگذشت مرحوم عیاری گفت: دلم گرفته؛ چنان که اگر به آب زنم، از این حریق، سراپای آب می‌سوزد. داریوش نجیب بود و به همان اندازه شریف.

وی با اشاره به نخستین آشنایی خود با مرحوم عیاری در سال ۱۳۵۱ اظهار کرد: پس از آنکه در دهه چهل با سینما و چهره‌هایی چون پرویز دوایی و داریوش آشنا شدم، در سال ۵۱ تصمیم گرفتم خودم فیلم بسازم. در آن سال‌ها مجله‌ای تخصصی با نام «تصویر» منتشر می‌شد که داریوش عیاری مسئول صفحه فنی آن بود. آدرس مجله را یافتم و بی‌درنگ برای دیدار او به دفتر مجله رفتم.

مقدم در ادامه خاطره نخستین دیدار خود را چنین روایت کرد: وارد شدم، اتاقی باز بود و من که او را نمی‌شناختم، در زدم. پرسیدند چه کار دارید؛ گفتم می‌خواهم داریوش عیاری را ببینم. گفت خودم هستم، بفرمایید. پس از توضیح درباره قصد خود، گفت که در آن مکان امکان ساخت فیلم وجود ندارد و مرا به جایی معرفی کرد که بچه‌ها می‌توانستند فیلم هشت‌میلی‌متری بسازند. آن مکان «سینمای آزاد» بود و من به آنجا مراجعه کردم.

این کارگردان افزود: حدود هفت هشت ماه بعد، فیلمنامه کوتاهی نوشتم و بار دیگر به سراغ داریوش رفتم و از او خواستم در ساخت فیلم کمکم کند. او گفت خودت می‌دانی و در نهایت اعلام کرد که فیلمبردار فیلمم خواهد شد. آن سال داریوش واقعاً به من کمک کرد و آن فیلم با همان رفاقت و دوستی که داشت، ساخته شد.

مقدم در پایان با ابراز تأسف از فقدان مرحوم عیاری گفت: واقعاً متأسفم که داریوش در میان ما نیست. من پیش از آشنایی با کیانوش، با داریوش آشنا شده بودم و بعدها با کیانوش آشنا شدم. فراوان تسلیت می‌گویم به خانواده محترمش، دوستدارانش، انجمن فیلمبرداران، خانه سینما و هر آن‌کس که داریوش را دوست داشت و با او آشنا بود. همان‌گونه که در آغاز سخن گفتم، داریوش نجیب بود و به همان اندازه شریف.

شاعرانه‌ای از لورکا در وصف عیاری

در بخش دیگری از این مراسم مجید جوانمرد فیلم ساز با قرائت قطعه‌ شعری از فدریکو گارسیا لورکا با ترجمه احمد شاملو، یاد مرحوم عیاری را گرامی داشت و در ادامه به سابقه آشنایی خود با داریوش عیاری اشاره کرد و گفت: من یکی از بچه‌های سینمای آزاد اهواز هستم. در سال‌های ۴۸ و ۴۹ در یکی از فیلم‌های آقای داریوش عیاری بازی می‌کردم و بعد خودم فیلم ساختم و کم‌کم عضو سینمای آزاد اهواز شدم. بعدها در سینمای حرفه‌ای این افتخار را نداشتم که با همکاری یکدیگر کاری انجام دهیم، اما دوستان خوبی بودیم و بیشتر تلفنی با هم صحبت می‌کردیم و یاد گذشته‌ها می‌کردیم.

مجید جوانمرد در ادامه با ابراز تأثر از یادآوری خاطرات گذشته افزود: گذشته‌ها که می‌گویم، الان که به آن فکر می‌کنم بسیار غم‌انگیز است؛ چه روزها و چه جلسه‌ها و چه صحبت‌هایی که با هم داشتیم. آنچه اکنون به یادم هست، این است که از طرف سینمای آزاد اهواز و اعضای آن تا مقطع ۵۶ و ۵۷ که در اهواز بودند.

وی در پایان با ابراز نگرانی برای کیانوش عیاری برادر زنده یاد داریوش عیاری، گفت: من برای کیانوش نگرانم و امیدوارم با آن مصیبت‌هایی که در گذشته کشید، این غم را نیز بتواند پشت سر بگذارد. به پسر کیانوش، مزدک و به خواهرانش که من آن‌ها را ندیدم و یکی‌شان خارج از کشور است، تسلیت عرض می‌کنم. تأکید بیشتر من بر خود کیانوش است و امیدوارم بتواند به‌راحتی از این معضل بگذرد.

اسعدیان: او در سکوت زندگی کرد، اما هرگز فراموش نخواهد شد

همایون اسعدیان -مدیرعامل خانه سینما- در پایان این مراسم با قدردانی از حاضران گفت: از جامعه هنری سپاسگزارم که محبت کردند و در خاکسپاری یکی از بزرگان فیلمبرداری و در بزرگداشت انسانی بسیار شریف حضور یافتید.

وی با اشاره به سخنان محمود کلاری افزود: آقای کلاری بسیار زیبا گفتند؛ داریوش عیاری در سکوت زندگی کرد، اما آن‌قدر در ذهن ما ماندگار است که قطعاً هیچ‌وقت فراموش نخواهیم کرد.

در این مراسم کیانوش عیاری به دلیل کسالت حضور نداشت و از جمله حاضران می توان به بهرام بدخشانی،منوچهر شاهسواری ,غلامرضا موسوی و...نام برد.

عکس های پیوست خبر از اردلان افروز است.