نوبل۲۰۲۶؛ چرا ترامپ و زلنسکی گزینه‌های مناسبی نیستند؟

عصر ایران - در حالی که نام دونالد ترامپ و ولودیمیر زلنسکی در میان گزینههای احتمالی دریافت جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ مطرح شده است، یک پژوهشگر حوزه صلح معتقد است این جایزه باید به نهادها و افرادی برسد که دور از هیاهوی سیاست، برای کاهش خشونت، حمایت از غیرنظامیان و تقویت همکاریهای بینالمللی تلاش میکنند. هاکون یرلو، سرپرست مؤسسه پژوهشهای صلح اسلو، در یادداشتی برای روزنامه گاردین نوشت: جایزه صلح نوبل نباید به رقابتی برای انتخاب مشهورترین چهرههای سیاسی جهان تبدیل شود. به باور او، تلاش برای برقراری صلح اغلب در نهادهایی جریان دارد که کمتر در کانون توجه رسانهها قرار میگیرند؛ از دادگاههای بینالمللی و سازمانهای امدادرسان گرفته تا روزنامهنگارانی که جنایتهای جنگی را مستند میکنند. شایان ذکر است که برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ روز ۹ اکتبر اعلام می شود. چرا ترامپ و زلنسکی در فهرست نویسنده نیستند؟ یرلو با اشاره به مطرح شدن نام دونالد ترامپ در بازارهای پیشبینی، معتقد است رئیسجمهوری آمریکا به دلیل جنگ این کشور علیه ایران، گزینه مناسبی برای دریافت جایزهای با هدف پیشبرد صلح نیست. او مینویسد کمیته نوبل باید عملکرد کلی نامزدها را در نظر بگیرد؛ عملکردی که به گفته او، اکنون شامل اتهامهایی درباره ارتکاب جنایتهای جنگی از سوی آمریکا نیز میشود. این پژوهشگر همچنین معتقد است اعطای جایزه به ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، در شرایطی که این کشور درگیر جنگی گسترده است، میتواند بهعنوان حمایت از یکی از طرفهای درگیری برداشت شود؛ حتی اگر اوکراین حق دفاع از خود را داشته باشد. دادگاههای بینالمللی؛ نامزدهای اصلی یک جایزه صلح سرپرست مؤسسه پژوهشهای صلح اسلو در فهرست نامزدهای پیشنهادی خود برای نوبل صلح ۲۰۲۶، نام دیوان بینالمللی دادگستری و دیوان کیفری بینالمللی را آورده است. او معتقد است حقوق بینالملل زمانی معنا دارد که امکان اجرای آن وجود داشته باشد و این دادگاهها از اصلی دفاع میکنند که به گفته او، بیش از گذشته تحت فشار قرار گرفته است: اینکه قانون بینالمللی باید درباره قدرتهای بزرگ نیز اجرا شود. یرلو با اشاره به تحریم مقامهای دیوان کیفری بینالمللی از سوی دولت آمریکا، اعطای جایزه به این نهادها را راهی برای تأکید بر اهمیت نظم حقوقی بینالمللی میداند. روزنامهنگارانی که هزینه ثبت حقیقت را میپردازند روزنامهنگاران نیز از دیگر نامزدهای پیشنهادی این پژوهشگر هستند. به گفته او، اجرای حقوق بینالملل به مستند شدن موارد نقض آن وابسته است و خبرنگاران در بسیاری از مناطق جنگی، این وظیفه را با خطرهای جدی برای جان خود انجام میدهند. بر اساس آمار کمیته حفاظت از روزنامهنگاران، ۱۳۲ خبرنگار و فعال رسانهای در سال ۲۰۲۵ کشته شدند؛ رقمی که این نهاد آن را بالاترین میزان ثبتشده در تاریخ فعالیت خود اعلام کرده است. این کمیته اسرائیل را مسئول حدود دوسوم این مرگها دانسته است. یرلو معتقد است حفاظت از روزنامهنگاران به معنای حفاظت از امکان ثبت و بررسی آن چیزی است که در جنگها رخ میدهد؛ موضوعی که برای پاسخگویی و برقراری صلح اهمیت اساسی دارد. او کمیته حفاظت از روزنامهنگاران را یکی از گزینههای شایسته دریافت نوبل صلح میداند. از امدادرسانی در سودان تا همکاری فضایی یرلو همچنین سازمان «نجات کودکان»، شبکههای امدادرسانی محلی در سودان و ایستگاه فضایی بینالمللی را از گزینههای شایسته دریافت نوبل صلح میداند. او معتقد است حمایت از کودکان در مناطق جنگی و همکاری علمی میان رقبای سیاسی، نمونههایی از تلاش برای کاهش رنج انسانها و تقویت صلح هستند.