سلطان قلب‌ها؛ از سلطان ملودی‌ها تا تسخیر قلب عالم

عصر ایران ؛ حسن ظهوری ــ سفیر کره جنوبی در ایران، «کیو جونگ کیو» ملودی مشهور و ماندگار «سلطان قلب‌ها» را با ارکستر اجرا کرد؛ اجرایی که در شهریورماه برگزار شد و جنبه فرهنگی و دیپلماتیک داشت و مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت. این اجرا در مراسم بزرگداشت روز ملی و روز نیروهای مسلح کره جنوبی در تهران برگزار شد؛ مراسمی که به مناسبت برقراری روابط میان ایران و کره جنوبی، بود.

البته سفیر کره جنوبی در ایران پیش از این هم ترانه‌هایی مثل «جان مریم» و «پرسون پرسون» را به زبان فارسی خوانده بود، اما اجرای «سلطان قلب‌ها» حکایت دیگری است.

آهنگ «سلطان قلب‌ها» نخستین‌بار در فیلم «سلطان قلب‌ها» به کارگردانی و بازیگری محمدعلی فردین استفاده شد. آهنگساز این قطعه یکی از بهترین آهنگسازان ایران است؛ انوشیروان روحانی، که گاهی او را «سلطان ملودی‌های جاودانه» می‌نامند. این قطعه را نخستین‌بار عارف خواننده خوش صدای ایران اجرا کرد که همواره قطعه را با نام او می‌شناسند.

در این بخش از فیلم «سلطان قلب‌ها»، محمدعلی فردین به همراه گروهی از رانندگان دیگر، یک کاروان ترانزیتی را در جاده پیش می‌برند. انوشیروان روحانی با تکیه بر حرکت دست‌های محمدعلی فردین روی فرمان، کم‌کم ریتم و تم اصلی موسیقی «سلطان قلب‌ها» را می‌سازد.

در این فیلم، محمدعلی فردین نقش سعید، آذر شیوا نقش ستاره و لیلا فروهر نقش خورشید، دختر آن‌ها را بازی می‌کنند. ویکتوریا نرسی‌سیا هم نقش زنی را بازی می‌کند که به «فتنه» شهرت دارد.

ترانه «سلطان قلب‌ها» در فیلم، نمادی از دلتنگی و دوری محمدعلی فردین از آذر شیواست. او و ستاره، که همان آذر شیواست، پنهانی ازدواج می‌کنند. کمی بعد از ازدواج، محمدعلی فردین راهی سفر می‌شود و در جاده، از سر دلتنگی برای همسر تازه‌اش می‌خواند. اما این سکانس پایان خوشی ندارد.

تعداد ملودی‌هایی که توسط آهنگسازان ایرانی ساخته شده و از مرزهای ایران خارج شده، کم نیست؛ اما «سلطان قلب‌ها» یک چیز دیگر است. این آهنگ بارها توسط خوانندگان و هنرمندان خارجی بازآفرینی، بازخوانی و بازسازی شده است.

از نمونه‌های معروف می‌توان به اجرای احمد ظاهر، خواننده افغانستانی، اشاره کرد که این ترانه را با لهجه افغانستانی اجرا کرده است؛ اجرایی به‌یادماندنی از «سلطان قلب‌ها».

البته تعداد اجراهای خارجی این قطعه کم نیست. خوانندگانی از کشورهای مختلف آن را اجرا کرده‌اند؛ از جمله سلست باکینگهام، خواننده اسلواکی، که در سال ۲۰۲۵ «سلطان قلب‌ها» را به زبان فارسی خواند. خواننده‌هایی مثل آماندا مطیع از اندونزی هم این ترانه را اجرا کرده‌اند.

اما یکی از مشهورترین اجراهای خارج از ایران که شهرت زیادی پیدا کرد، متعلق به «امیل مالوسی»، خواننده تونسی است. او این ملودی را در یک نسخه عربی، با شعری جدید به نام «هلم» یا «رؤیا» اجرا کرد.

این اجرا شهرت زیادی پیدا کرد؛ به‌خصوص به دلیل شعری که روی این ملودی قرار گرفت و فراتر از شعر اولیه، نگاهی غم‌انگیز به ظلم و ستم و اتفاقاتی دارد که در دنیا رخ می‌دهد. خواننده در این ترانه تلاش می‌کند با بستن چشم‌هایش و رفتن به رؤیا و خیال، دردها را فراموش کند؛ اما می‌داند که دنیا چهره‌ای بسیار ظالم و پر از ستم به خود گرفته است.

در جایی از این ترانه اشاره می‌شود که دیوارهای طغیان در این دنیا بلند شده و همه رؤیاهای ما را درهم شکسته است و تاریکیِ خودخواهی، خود را در همه قلب‌ها پراکنده کرده است.

انوشیروان روحانی، آهنگساز این قطعه، که حالا در سال ۱۴۰۵، ۸۷ سال دارد، سال‌هاست میان ایران و خارج از کشور در رفت‌وآمد است. او یکی از بهترین آهنگسازان ایران و نوازنده‌ای چیره‌دست در پیانوست و کسی است که نخستین‌بار ارگ الکترونیک را وارد ایران کرد.

روحانی ترانه‌ها و آهنگ‌های معروف دیگری هم ساخته است؛ از «تولدت مبارک» و «گلسنگ» گرفته تا «دل کوچولو» و ده‌ها قطعه دیگر. حتی برای گروه «اسکورپیونز» هم قطعه‌ای ساخته است. اما «سلطان قلب‌ها» چیز دیگری است.

«سلطان قلب‌ها» فقط یک آهنگ فیلم نیست؛ بخشی از حافظه جمعی ایرانیان است. ملودی‌ای که همه دوست دارند آن را بازخوانی کنند؛ از خوانندگان مشهور گرفته تا نوازندگان دوره‌گرد، کلاس‌های موسیقی و حتی مهمانی‌ها.

این آهنگ، نمادی از عشق، جدایی، دلتنگی و امید به وصال و رهایی از هجران است؛ ملودی‌ای که به شکلی از مرزهای ایران خارج شد و حالا صدایی جهانی پیدا کرده است.

عارف نخستین خواننده این آهنگ بود؛ او از بهترین خواننده‌های ایران بود که چند ماه پیش در آمریکا درگذشت. عارف صدایی تربیت‌شده و پرقدرت داشت و ملودی‌ها و عاشقانه‌های جاودانه‌ای را در موسیقی ایران، با صدای خودش، ماندگار کرد.

آهنگ سلطان قلب‌ها که در فیلم محمدعلی فردین به جای عارف لب‌زنی می‌کند، به نوعی مشهورترین اثر عارف است. قطعه‌ای عاشقانه که برای یک فیلم عاشقانه ساخته شده است؛ اما در پایان، سکانسی که قطعه در آن جاودانه می‌شود ماشین فردین به قعر دره سقوط می‌کند و داستان فیلم از همین‌جا شکل دیگری به خود می‌گیرد؛ همه فکر می‌کنند او مرده است، اما او زنده می‌ماند تا دوباره به عشق جاودانه خودش برسد.

بیشتر بخوانید:

فردین در 38 سالگی و در کنار آذر شیوا و لیلا فروهر (عکس)

عارف، خواننده قدیمی ایرانی درگذشت

فردین بعد از دریافت جایزه سپاس بهترین بازیگر سال 1348 (عکس)

تماشاخانه

سلطان قلب‌ها؛ از سلطان ملودی‌ها تا تسخیر قلب عالم

دولت پزشکیان تن به بزرگترین آبروریزی فرهنگی ایران می‌دهد ؟ ببینید اوضاع در تخت‌جمشید چقدر بد است ؟

فیلم های دیگر