کد ۱۱۹۱۹۷۳
انتشار: ۰۷:۲۱ - ۲۵-۰۶-۱۴۰۵

یکی از انسانی‌ترین سکانس‌های ضدجنگ تاریخ سینما (تماشا کنید)

در آن لحظه‌ی جادویی نه تنها پوچی جنگ و بیهودگی آنهمه کشتار و ویرانی بر آنها آشکار می‌شود بلکه با اشک‌های زن که درد مشترک همه‌ی آنهاست، اشک می‌ریزند.
عصر ایران - صحنه پایانی «راه‌های افتخار» ساخته استنلی کوبریک که به سکانس «آواز خواندن دختر آلمانی» معروف است از همان لحظه‌های فراموش‌نشدنی تاریخ سینماست، صحنه‌ای که پس از نمایش تمام تلخی‌ها و بی‌رحمی‌های جنگ، ناگهان روزنه‌ای از انسانیت را پیش چشم تماشاگر می‌گذارد.
 

خلاصه داستان فیلم

راه‌های افتخار در جریان جنگ جهانی اول و در جبهه فرانسه می‌گذرد. فرماندهان ارتش فرانسه برای کسب افتخار و ارتقای مقام، دستور حمله‌ای تقریبا غیرممکن به مواضع مستحکم آلمان را صادر می‌کنند، حمله‌ای که از همان ابتدا محکوم به شکست است و صدها سرباز را به کام مرگ می‌فرستد.
 
پس از ناکامی عملیات، فرماندهان برای پنهان کردن اشتباهات خود، تصمیم می‌گیرند چند سرباز را به اتهام «ترس از دشمن» محاکمه کنند تا دیگران را درس عبرت دهند. در نهایت، سه سرباز کاملا اتفاقی انتخاب می‌شوند و با وجود بی‌گناهی، در دادگاهی ناعادلانه به اعدام محکوم می‌شوند.
 
سرهنگ «دکس» با بازی کرک داگلاس، با تمام توان از سربازانش دفاع می‌کند و تلاش می‌کند حقیقت را آشکار سازد، اما خیلی زود متوجه می‌شود که در برابر سیستمی ایستاده است که حفظ اعتبار فرماندهان را از جان انسان‌ها مهم‌تر می‌داند.
 
راه‌های افتخار فقط یک فیلم جنگی نیست، استنلی کوبریک با نگاهی تلخ و انسانی، نشان می‌دهد که در جنگ، گاهی بزرگ‌ترین دشمن، نه سربازان آن سوی میدان، بلکه غرور، جاه‌طلبی و بی‌عدالتی کسانی است که از پشت میز فرماندهی تصمیم می‌گیرند. 
 
شاید به همین دلیل است که این فیلم، پس از گذشت نزدیک به هفتاد سال، هنوز یکی از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین آثار ضدجنگ تاریخ سینما به شمار می‌رود.
 

چرا سکانس آواز خواندن دختر آلمانی مرجع است؟

پس از اعدام سه سرباز، گروهی از سربازان فرانسوی در یک میخانه جمع شده‌اند. دختری جوان و اسیر آلمانی را روی صحنه می‌آورند تا برای آن‌ها آواز بخواند. سربازان ابتدا او را مسخره می‌کنند، سوت می‌زنند و با خنده و تمسخر، دشمن شکست‌ خورده را تحقیر می‌کنند.
 
اما دختر با صدایی لرزان، ترانه فولکلور آلمانی «Der treue Husar» (هوسار وفادار) را آغاز می‌کند. کم‌کم فضای سالن تغییر می‌کند. صدای خنده‌ها خاموش می‌شود، سربازان آرام می‌شوند و یکی‌ یکی با او زمزمه می‌کنند. بعضی از آن‌ها اشک در چشمانشان حلقه می‌زند.
 

چرا این سکانس ماندگار شده است؟

قدرت این صحنه در تضاد آن است. همان سربازانی که چند لحظه قبل، دختر را فقط به چشم «دشمن» نگاه می‌کردند، ناگهان او را به‌عنوان یک انسان می‌بینند.
 
کوبریک بدون هیچ شعار ضدجنگی، نشان می‌دهد که موسیقی می‌تواند مرزهای ملیت، زبان و دشمنی را از میان بردارد. سربازان حتی معنای واژه‌های آلمانی را نمی‌فهمند، اما احساس نهفته در آواز را درک می‌کنند. آن‌ها دیگر یک اسیر آلمانی را نمی‌بینند، انسانی را می‌بینند که مانند خودشان از جنگ آسیب دیده است. 
 
از نظر کارگردانی، کوبریک با استفاده از نمای نزدیک، به‌آرامی چهره سربازان را نشان می‌دهد. هرچه آواز ادامه پیدا می‌کند، نگاه‌ها تغییر می‌کند، خشونت جای خود را به سکوت، همدلی و اندوه می‌دهد. این تغییر، بدون هیچ دیالوگی و تنها با تصویر و موسیقی روایت می‌شود.
 

چرا این سکانس هنوز تدریس می‌شود؟

این صحنه یکی از بهترین نمونه‌های «قدرت موسیقی در روایت سینمایی» است. کوبریک نشان می‌دهد که یک ترانه می‌تواند مسیر احساسات یک جمع را کاملا تغییر دهد.
 
در کلاس‌های سینما، این سکانس به‌خاطر «میزانسن، ریتم تدوین، استفاده از کلوزآپ و روایت تصویری» تحلیل می‌شود. همچنین بسیاری از منتقدان معتقدند این پایان‌بندی، فیلم را از یک اثر صرفا ضدجنگ به فیلمی درباره «انسانیت» تبدیل می‌کند.
 

به زبان ساده: 

این صحنه یادآوری می‌کند که جنگ، پیش از آنکه انسان‌ها را از هم جدا کند، همه آن‌ها را زخمی می‌کند. در آن لحظه‌ی جادویی نه تنها پوچی جنگ و بیهودگی آنهمه کشتار و ویرانی بر آنها آشکار می‌شود بلکه با اشک‌های زن که درد مشترک همه‌ی آنهاست، اشک می ریزند.
 
به همین دلیل، سکانس پایانی «راه‌های افتخار» یکی از تأثیرگذارترین پایان‌بندی‌های تاریخ سینماست، صحنه‌ای که نشان می‌دهد حتی در دل جنگ و نفرت، هنوز جایی برای همدلی و انسانیت باقی مانده است.
 

نکته حاشیه‌ای:

جالب اینکه نقش دختر آلمانی را کریستین کوبریک (با نام آن زمان سوزان کریستیان) بازی می‌کند، کسی که پس از پایان فیلم‌برداری با استنلی کوبریک ازدواج کرد و تا پایان عمر، همسر او ماند. او در این تک سکانس ترانه فولکلور آلمانی «Der treue Husar» را اجرا می‌کند.
 
ارسال به دوستان
موشک‌های هسته‌ای در خدمت ناسا برای رسیدن به عمق فضا ۶ دلیل مهم برای اینکه ماش را هفتگی بخورید حمله آمریکا به جزیره قشم / صدای 4 انفجار / استانداری: حمله به خارج از مناطق مسکونی و تجاری ؛ خسارتی به زیرساخت‌ حیاتی و خدماتی جزیره وارد نشد عضو کمیسیون تلفیق: با افزایش ۳۵ درصدی حقوق در سال آینده مخالف هستیم آتش‌سوزی در تعمیرگاه خودرو در تهران/ ۳ مصدوم مرسدس بنز ۳۰۰ اس‌دی؛ شکوه مهندسی دیزل در کالبد یک سدان لوکس (+عکس) کدام بهتر است: BMW M5 یا مرسدس E55 AMG؛ نبرد دو اسطوره آلمانی دهه ۲۰۰۰ (+عکس) ترامپ: عملیات نیروی ویژه دروازه آهنین در جمهوری اسلامی ایران با تمام توان در حال اجراست از رابطه پنهانی تا اتهام جاسوسی چین؛ جنسن هوانگ چگونه در مرکز یک پرونده امنیتی قرار گرفت؟ میرنی روسیه؛ شهری که بزرگ‌ترین اثر معدن الماس بر زندگی شهری را نشان می‌دهد (+عکس) ۱۰ رژیم غذایی سالم که می‌توانند روند پیری بدن را کند کنند چرا مردان در حضور زنان زیبا ریسک‌های مالی بزرگتری می‌کنند؟ جادوی آجر در کلیسا! (+عکس) رئیس پلیس راه: جاده قدیم چالوس بازگشایی شد / بارش‌ها در ۱۳ استان ادامه دارد روزنامه همشهری: ایران کافی اورانیوم برای تولید ۱۰ تا ۱۲ سلاح هسته‌ای در اختیار دارد