به گفته مقامات یمنی، همزمان با رایزنیهای فوری در ریاض درباره نحوه واکنش به پیشروی برقآسای حوثیهای یمن، این گروه موج جدیدی از حملات را علیه عربستان سعودی آغاز کرد و در حال تحکیم مواضع خود در سواحل غربی یمن در امتداد دریای سرخ بود.
به گزارش فرارو به نقل از رویترز، در همین حال، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس مذاکرات برنامهریزیشده با ایران را به تعویق انداختند؛ اقدامی که نگرانیها را درباره احتمال گسترش بیشتر درگیریها در خاورمیانه و تهدید عرضه جهانی نفت افزایش داده است.
حوثیها روز گذشته اعلام کردند که در واکنش به حملات هوایی عربستان به یمن، دهها موشک و پهپاد را به سمت یک پایگاه هوایی نظامی در «خمیس مشیط» در جنوب عربستان سعودی شلیک کرده و آشیانههای هواپیما، سامانههای راداری، باندهای پرواز و انبارهای مهمات را هدف قرار دادهاند.
مقامات سعودی در این منطقه و سه شهر جنوبی دیگر، وضعیت اضطراری اعلام کردند. ائتلاف به رهبری عربستان در یمن گزارش داد که در جریان حملات حوثیها، سیزده غیرنظامی مجروح شدهاند.
پیشرویهای اخیر حوثیها، از جمله تصرف جزیره «پریم» در ورودی دریای سرخ، فشار بیشتری بر صادرات نفت عربستان وارد کرده است؛ این در حالی است که حمله هوایی روز پنجشنبه نیز موجب از کار افتادن خط لوله نفت «شرق به غرب» عربستان شده بود. ریاض، شبهنظامیان مورد حمایت ایران در عراق را مسئول حمله به این خط لوله دانست.
عربستان سعودی در دهه ۱۹۸۰ خط لولهای به طول ۱۲۰۰ کیلومتر (۷۴۵ مایل) را در خاک خود، از خلیج فارس تا دریای سرخ، احداث کرد تا در شرایطی که تنگه هرمز به دلیل جنگ ایران و عراق تهدید میشد، بتواند آن را دور بزند.
به گفته معاملهگران، تعطیلی طولانیمدت این خط لوله سعودی میتواند تا ۴ درصد از عرضه جهانی نفت را کاهش دهد، آن هم در شرایطی که تنگه هرمز تا حد زیادی مسدود شده است. ریاض هنوز اعلام نکرده است که عملیات چه زمانی از سر گرفته خواهد شد.
مقامات دولت یمن که از سوی جامعه جهانی به رسمیت شناخته شده است، اظهار داشتند که در واکنش به تهاجم حوثیها، نیروی هوایی عربستان و یمن بمباران هوایی مواضع حوثیها - از جمله در اطراف بندر تاریخی «مخا» در ساحل دریای سرخ - را تشدید کردهاند؛ با این حال، حوثیها همچنان کنترل مؤثر تقریباً تمام نوار ساحلی غربی کشور در امتداد دریای سرخ را در دست دارند.
یکی از مقامات یمنی گفت: حوثیها تحت فشار شدیدی قرار دارند. آنها نیز به نوبه خود با تشدید حملات موشکی و پهپادی، فشار فزایندهای بر سعودیها وارد میکنند.
شعلهور شدن مجدد درگیریها در یمن، چالش دیگری را پیش روی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، قرار داده است.
سه منبع گفتهاند که واشنگتن تاکنون در برابر درخواستهای عربستان سعودی برای مداخله نظامی مستقیم - فراتر از حمایتهای اطلاعاتی - مقاومت کرده است. ترامپ در پایان هفته گذشته اظهار داشت که با ولیعهد عربستان گفتگو کرده و حوثیها نیز با واشنگتن تماس گرفته و خواستارعدم مداخله آمریکا در این درگیری شدهاند.
رسانههای دولتی عربستان گزارش دادند که محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور، روز دوشنبه در جده با دریادار برد کوپر، فرمانده منطقهای آمریکا، دیدار کرده است.
عربستان سعودی از سال ۲۰۱۵ رهبری ائتلافی را علیه حوثیها بر عهده داشته است، اما در سالهای اخیر و در سایه برقراری آتشبس، شدت درگیریها تا حد زیادی کاهش یافته بود. با این حال، درگیریها در ماه جاری دوباره بالا گرفته و حوثیها نیروهای همسو با دولتِ به رسمیت شناختهشده در سطح بینالمللی را به عقب راندهاند.
قرار بود عمان روز گذشته میزبان نشستی با حضور ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس باشد تا درباره مذاکرات مربوط به بازگشایی تنگه هرمز گفتگو کنند؛ تنگهای که پیش از آغاز جنگ، ۲۰ درصد از صادرات نفت جهان از آن عبور میکرد. اما عمان اعلام کرد که این نشست به تعویق افتاده است. ایران اعلام کرد که این تعویق به درخواست عربستان سعودی صورت گرفته است.
ترامپ روز گذشته ادعای همیشگی خود را تکرار کرد که ایران مشتاق دستیابی سریع به توافق است؛ اما محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، پیام رئیسجمهور آمریکا را تلاشی برای انحراف افکار عمومی خواند و در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «تا زمانی که شرایط ایران محقق نشود، مذاکرهای در کار نخواهد بود.»
در حالی که وضعیت ناپایدار کشتیرانی در منطقه برجسته شده است، گزارشهای متناقضی درباره چگونگی و زمان آسیب دیدن یک نفتکش منتشر شد.
مهمترین مسیر حملونقل نفت جهان از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، عمدتاً مسدود بوده است، زیرا ایران کشتیهایی را که بدون مجوز این کشور از این آبراه عبور کنند، تهدید کرده است.
سپاه در بیانیهای اعلام کرده است: «نیروی دریایی سپاه قاطعانه اعلام میکند که تنگه هرمز بسته است و همچنان تحت کنترل هوشمند ما قرار دارد.»