عصر ایران؛ مجله تصویری سلاح - در سال 1916، مخترعی آمریکایی به نام آلبرت بی. پرت طرحی را به ثبت رساند که حتی امروز هم عجیب و غیرعادی به نظر می رسد؛ یک تفنگ که روی کلاهخود سرباز نصب می شد و کاربر می توانست تنها با حرکت دادن سر و فوت کردن در یک لوله، آن را هدف گیری و شلیک کند.
پرت، ساکن شهر لیندون در ایالت ورمانت آمریکا، این اختراع را با عنوان ساده «سلاح» ثبت کرد. اما توضیحات پتنت او نشان می داد که با یک اسلحه معمولی طرف نیستیم. ایده اصلی این بود که تفنگ روی سر تیرانداز قرار بگیرد تا با چرخش سر، لوله سلاح نیز به همان جهت حرکت کند.

پرت معتقد بود مهم ترین مزیت اختراعش این است که کاربر نیازی به هدف گیری جداگانه ندارد. به گفته او، انسان هنگام مشاهده یک تهدید یا شنیدن صدای شکار، به طور غریزی سر خود را به سمت آن برمی گرداند.
از این رو، در نظریه او، همین حرکت طبیعی سر باعث می شد سلاح نیز به سمت هدف نشانه برود. پس از آن، تیرانداز فقط کافی بود در یک لوله دهانی فوت کند تا فشار هوا مکانیزم ماشه را فعال کرده و سلاح شلیک کند.
این سیستم یک مزیت مهم دیگر هم داشت؛ دست ها و پاهای کاربر آزاد می ماندند و او می توانست هم زمان کارهای دیگری انجام دهد.
یکی از عجیب ترین بخش های توضیحات پرت، امکان استفاده از سلاح بدون کمک گرفتن از چشم ها بود. او مثال شکار در شب را مطرح کرده بود؛ اگر حیوانی در میان بوته ها صدایی ایجاد می کرد، شکارچی می توانست به طور غریزی سر خود را به سمت صدا برگرداند و سپس سلاح را شلیک کند.
البته این ایده روی کاغذ بسیار ساده تر از دنیای واقعی به نظر می رسد و دقت چنین روشی، به ویژه بدون استفاده از چشم، طبیعتا با پرسش های جدی رو به رو است.
اما تفنگ روی سر تنها ویژگی عجیب این اختراع نبود. پرت برای کلاهخود خود کاربرد دیگری هم در نظر گرفته بود.
بخش بالایی کلاهخود می توانست از قسمت اصلی جدا شود و پس از برعکس شدن، به عنوان یک ظرف برای پخت و پز مورد استفاده قرار گیرد. بخشی که وظیفه محافظت از لوله سلاح را بر عهده داشت نیز در این حالت نقش دسته ظرف را ایفا می کرد.
به این ترتیب، اختراعی که قرار بود هم زمان یک کلاهخود و سلاح باشد، در مواقع لازم می توانست به وسیله ای برای آشپزی نیز تبدیل شود!
پرت همچنین مدعی شده بود که برای مشکل لگد ناشی از شلیک نیز راه حلی پیدا کرده است. او توضیح داد که حرکت عقب نشینی اجزای سلاح پس از شلیک و بازگشت سریع آن ها به کمک فنر، به قدری سریع انجام می شود که این دو حرکت تا حد زیادی اثر یکدیگر را خنثی کرده و ناراحتی قابل توجهی برای کاربر ایجاد نمی کنند.
البته این توضیح، ادعای خود مخترع در پتنت بود و مشخص نیست این سیستم در استفاده عملی تا چه اندازه می توانست واقعا مشکل لگد سلاح را برای فردی که تفنگ را روی سر خود حمل می کرد، برطرف کند.
در هر حال، پتنت آلبرت پرت نمونه ای جالب از اختراعات جسورانه و گاه عجیب اوایل قرن بیستم است؛ ایده ای که تلاش می کرد هدف گیری، شلیک و حتی برخی نیازهای روزمره سرباز را در یک وسیله غیرمعمول ترکیب کند. تفنگ کلاهخودی پرت شاید هرگز به یک سلاح رایج تبدیل نشد، اما بیش از یک قرن بعد همچنان یکی از عجیب ترین طرح هایی است که در تاریخ اختراعات نظامی به ثبت رسیده است.
تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور