«شیشیگا» چگونه به یک اسطوره تبدیل شد؟ (+تصاویر)

عصر ایران؛ مجله تصویری سلاح - میان خودروهای آفرود دوران شوروی، کمتر مدلی به اندازه GAZ-66 توانسته است به یک نام افسانه ای تبدیل شود. این کامیون 4×4 که در میان مردم با نام «شیشیگا» شناخته می شد، برای سال ها یکی از مهم ترین خودروهای باری ارتش شوروی بود و به دلیل ساختار ساده، استحکام بالا و توانایی عبور از مسیرهای دشوار شهرت پیدا کرد.

GAZ-66 در کارخانه خودروسازی گورکی توسعه یافت و تولید آن از سال 1964 آغاز شد. این کامیون در واقع برای جایگزینی GAZ-63 طراحی شده بود؛ خودرویی که با وجود توانایی مناسب در مسیرهای خارج از جاده، مشکلاتی از جمله تمایل بیشتر به واژگونی داشت. مهندسان GAZ-66 تلاش کردند با طراحی جدید و پایین آوردن مرکز ثقل، این مشکل را برطرف کنند.

یکی از ویژگی های مهم GAZ-66، آرایش کابین روی موتور بود که امکان استفاده بهتر از ابعاد خودرو و ایجاد تعادل مناسب میان محورها را فراهم می کرد. این کامیون با ظرفیت حمل حدود 2 تن ساخته شد و از موتور 8 سیلندر بنزینی بهره می برد. گیربکس 4 سرعته دستی و سامانه چهارچرخ محرک نیز از اجزای اصلی آن بودند.

اما بخش مهمی از شهرت «شیشیگا» به قابلیت های آفرود آن بازمی گشت. برخی نسخه های GAZ-66 به سامانه تنظیم مرکزی فشار باد لاستیک ها مجهز بودند؛ قابلیتی که به راننده اجازه می داد متناسب با شرایط مسیر، فشار لاستیک ها را تغییر دهد و توانایی خودرو در عبور از زمین های نرم و ناهموار را افزایش دهد. وینچ و دیفرانسیل های خودقفل شونده نیز در برخی پیکربندی ها به قابلیت های آن اضافه می شدند.

سادگی ساختار، یکی دیگر از دلایل محبوبیت این کامیون بود. GAZ-66 در محیط هایی طراحی شده بود که دسترسی به تجهیزات تعمیرگاهی و قطعات پیچیده همیشه امکان پذیر نبود. به همین دلیل، دوام و قابلیت تعمیرپذیری در شرایط سخت اهمیت زیادی داشت.

این خودرو تنها در ارتش استفاده نشد. مدل های مختلف آن در بخش های کشاورزی، خدمات شهری، امداد و بسیاری از فعالیت های غیرنظامی نیز به کار گرفته شدند. برخی نسخه ها با بدنه های تخصصی یا تجهیزات ویژه ساخته شدند و همین تنوع باعث شد GAZ-66 برای دهه ها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی و پس از آن نیز مورد استفاده قرار گیرد.

نام «شیشیگا» نیز به بخشی از هویت این کامیون تبدیل شد. درباره منشا این لقب روایت های مختلفی وجود دارد؛ یکی از توضیحات، شباهت آوایی آن با عدد 66 است و روایت دیگری آن را به موجودی افسانه ای در فرهنگ عامه روسیه نسبت می دهد که در مناطق جنگلی و باتلاقی زندگی می کند؛ محیط هایی که GAZ-66 نیز در عبور از آن ها شهرت داشت.

تولید GAZ-66 نزدیک به 3 دهه ادامه یافت و سرانجام در سال 1999 متوقف شد. پس از آن، GAZ-3308 به عنوان جانشین این کامیون وارد میدان شد. با این حال، پایان تولید نتوانست به حضور «شیشیگا» در جاده ها و مسیرهای خارج از جاده پایان دهد. تعداد بسیار زیادی از این خودروها در طول سال های تولید ساخته شدند و نمونه های آن همچنان در کشورهای مختلف دیده می شوند.

GAZ-66 شاید از نظر فناوری با خودروهای آفرود امروزی قابل مقایسه نباشد، اما فلسفه طراحی آن همچنان جذاب است: یک کامیون چهارچرخ محرک، ساده، مقاوم و آماده برای کار در شرایطی که جاده عملا وجود ندارد. همین ویژگی هاست که باعث شده «شیشیگا» از یک کامیون نظامی قدیمی فراتر برود و به یکی از نمادهای ماندگار خودروهای آفرود شوروی تبدیل شود.

خواهر هادی ساعی در ناگویا؛ مهروز ساعی با استایل متفاوت در حاشیه بازی‌ها

بیشتر بخوانید:

آر تی-64؛ غول نیمه جان کالیازین و یادگاری از عصر فضا شوروی(+عکس)

تماشاخانه

درباره پرویز ثابتی ، قصاب اداره سوم ساواک چه می‌دانیم ؟

تلخاب ؛ مادرسالار یوزپلنگ‌های توران ؛ کلی بچه و نوه دارد و هنوز هم بچه‌دار می‌شود

فیلم های دیگر