میکرودراما همان ویدیوهای اینستاگرامی نیست!/ جشنواره محل کشف استعدادهاست

مجید توکلی، کارگردان سینما درباره‌ی میکرودراما یا سریال‌های عمودی که به عنوان پدیده‌ای نوظهور در حال فراگیری است، گفت: سریال‌های میکرودراما که با نام‌های ورتیکال دراما نیز شناخته می‌شوند، نخستین بار در چین و در اواخر دهه‌ی ۲۰۱۰ میلادی، یعنی پیش از دوران همه گیری کرونا، شکل گرفت. 

به گزارش ایلنا، وی اضافه کرد: چین نقشی بنیادین در پایه‌گذاری این مدل ایفا کرد و سپس به ایالات متحده و پس از آن به اروپا گسترش یافت. این پدیده، تأثیر چشم گیری بر اقتصاد صنعت سرگرمی گذاشته و به گمان من، در آینده‌ای نه چندان دور، نه تنها در عرصه‌ی بین المللی، بلکه در ایران نیز با استقبال گسترده رو به رو خواهد شد و فرایند سریال‌سازی را به صنعتی پویا و پرمخاطب تبدیل می‌کند. 

وی با اشاره به نشانه‌های این اقبال در داخل بیان کرد: ما در کل دنیا با تغییر رفتار مخاطب روبرو هستیم. در ایران از یک سو پلتفرم‌های اختصاصی دارند برای تولید و نمایش این نوع سریال‌ها راه اندازی می‌شوند و از سوی دیگر، سکوهای شناخته شده نیز جشنواره‌هایی را به این گونه از محتوا اختصاص داده‌اند و شنیده‌ام بخش microdrama هم راه‌اندازی کرده‌اند. 

وی درباره تفاوت این سریال‌ها با محتوای اینستاگرامی نیز توضیح داد: سریال‌های ورتیکال را نباید با اینستاگرام یکی دانست؛ چرا که وجه اشتراک آن‌ها صرفاً در عمودی بودن قاب خلاصه می‌شود نه چیز دیگر. 

این کارگردان سینما درباره تفاوت‌های فرمی و ساختاری قاب عمودی این سریال‌ها عنوان کرد: در قاب افقی، امکان استفاده از پهنای تصویر برای نمایش ارتباط میان چند شخصیت، معماری فضا، و حرکت در کادر فراهم است. اما در قاب عمودی، توجه به چهره و بدن انسان‌ها معطوف می‌شود. در این فرم، بازیگران نقشی محوری پیدا می‌کنند، کلوزآپ‌ها جلوه می‌کنند، و عمق میدان یا حرکت عمودی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌شوند. افزون بر این، عناصری چون پیام‌های متنی، تماس تصویری، نوتیفیکیشن‌ها و صفحه نمایش گوشی موبایل می‌توانند خود به بخشی از زبان روایت در این گونه سریال‌ها تبدیل شوند؛ یعنی در قاب عمودی، بر خلاف نسبت تصویر ۱۶:۹ در سریال‌های افقی، ابزار موبایل به عنوان جزئی از روایت عمل می‌کند و این تفاوت بنیادین، آن را به فرم رواییِ مستقل و بدیع تبدیل ساخته است. 

وی با اشاره به موضوعات سریال‌های عمودی عنوان کرد: درون مایه‌ی غالب این آثار، موضوعاتی نظیر عشق، انتقام، فقر و ثروت، اختلالات یا اختلافات طبقاتی است که اغلب این مضامین با اغراق بسیار روایت می‌شود؛ چرا که مخاطب فرصت تأمل و تفکر پیدا نمی‌کند. همچنین باید پایان هر اپیزود که معمولاً یک تا دو دقیقه است، به گونه‌ای رقم بخورد که بیننده ترغیب شود اپیزود بعدی را نیز تماشا کند و این موضوع یعنی نویسنده نقش بسزایی در این نوع سریال‌ها دارد. 

کارگردان فیلم سینمایی «متولد ۶۵» درباره اهمیت داستان و نویسنده در این آثار تصریح کرد: اگر سازندگان نتوانند در سه اپیزود نخست (یعنی در حدود شش دقیقه‌ی ابتدایی) مخاطب را به داستان وصل کنند، عملاً با شکست مواجه خواهند شد. در سریال‌های افقی، معمولاً چهار تا پنج قسمت (معادل حدود ۲۰۰ دقیقه) فرصت داده می‌شود تا سازنده اثر، شخصیت‌پردازی کند و تدریجاً مخاطب را با اثر درگیر سازد؛ اما در سریال‌های ورتیکال و میکرودرام، چنین فرصتی وجود ندارد. مخاطب بی‌حوصله‌ی موبایل، اگر در سه اپیزود دو دقیقه‌ای جذب نشود، به راحتی اثر را رها می‌کند. 

وی درباره رقابت این سریال‌ها با آثار افقی عنوان کرد: اینها دو گونه‌ی کاملاً متفاوت هستند. سریال‌های افقی معمولاً برای تماشای متمرکز و بلند مدت طراحی شده اند؛ در حالی که ورتیکال دراماها برای تماشای پراکنده، شخصی و موبایلی ساخته می‌شوند. به عبارت دیگر، شما برای مخاطبی کم حوصله و در حین حرکت، محتوا تولید می‌کنید. بنابراین، صرفاً تغییر نسبت تصویر و چرخاندن دوربین کافی نیست؛ بلکه دستور زبان تصویری و ساختار روایی نیز باید دگرگون شود. از این رو، این دو قالب نه تنها رقیب یکدیگر نیستند، بلکه هر یک جهانی مستقل و مجزا دارند. 

توکلی که این‌روزها مشغول ساخت سریال خانگی «ریمنی» است، با اشاره به یک ویژگی مهم سریال‌های عمودی یادآور شد: از مهمترین وجوه مثبت این گونه سریال ها، نقشی است که می‌توانند در کشف استعدادهای بازیگری در سینمای ایران ایفا کنند. قاب عمودی و مختصات ویژه‌ی این آثار، فضایی تازه برای بروز توانایی‌های بازیگران فراهم می‌آورد. 

وی اضافه کرد: این فرم می‌تواند بستری باشد برای بهره گیری از بازیگران جوان تئاتر، بازیگران گمنام و مستعد، در کنار چهره‌های شناخته شده؛ به گونه‌ای که قصه‌ها امکان معرفی چهره‌های جدید را به سینما پیدا کنند و پس از آن، از این بازیگران در آثار دیگر نیز استفاده شود. 

کارگردان فیلم سینمایی «عزیز» در پایان درباره اهمیت برگزاری جشنواره تولید و استعدادیابی ریلیمو گفت: همینکه پیش از تولیدات جدی سریال‌های عمودی، جشنواره‌ای برای آن راه اندازی می‌شود، نشان می‌دهد دورنمای قابل توجهی درباره این گونه از سریال‌سازی وجود دارد و بازار رقابت در آن جدی است.

ایران دو دیپلمات فرانسوی را «عنصر نامطلوب» اعلام کرد

تماشاخانه

موتورسیکلت هست، زن موتورسوار هست؛ پس چه چیزی کم است؟

خلبانان ایرانی در اسارت / ببینید روایت‌ها چه می‌گویند؟

فیلم های دیگر