شما هر 10 سال یک بار کاملا نو می شوید! / راز یک بازسازی شگفت انگیز (+اینفوگرافیک)

عصر ایران - اگر در این لحظه به دست ها یا پوست خود نگاه کنید، شاید تصور کنید بدن شما سازه ای ثابت، دست نخورده و دائمی است. اما واقعیت زیست شناختی شگفت انگیزتر از این حرف هاست: بدن شما درست همین حالا و در حالی که مشغول خواندن این متن هستید، در حال تعویض قطعات خود است.

بر خلاف ظاهر ثابت و استوار بدن انسان، ما از بافت های دست نخورده ساخته نشده ایم؛ بلکه در یک چرخه دائمی، خودکار و خاموش از «بازیافت، ترمیم و بازسازی» زندگی می کنیم. بخش هایی از وجود شما تنها چند روز عمر می کنند، در حالی که برخی دیگر ماه ها یا سال ها برای نوسازی زمان نیاز دارند.

پوشش دستگاه گوارش (3 تا 5 روز)؛ خط مقدم مبارزه با اسید و اصطکاک

سریع ترین نرخ بازسازی در سراسر بدن، متعلق به دیواره و پوشش داخلی دستگاه گوارش است. سلول های اپیتلیال روده و معده در یک محیط به شدت خشن زندگی می کنند؛ محیطی پر از اسیدهای قوی، آنزیم های تجزیه کننده، باکتری های متعدد و اصطکاک دائمی ناشی از عبور مواد غذایی.

برای بقا در چنین شرایط سخت و نابودکننده ای، بدن راهکاری هوشمندانه دارد: نوسازی تمام عیار در 3 تا 5 روز.

این سلول ها به سرعت تکثیر می شوند و جای خود را به سلول های تازه می دهند تا سد دفاعی بدن در برابر اسید معده و میکروب ها هرگز فرو نریزد.

پلاکت های خون (7 تا 10 روز)؛ سلول های فداکار و کوتاه عمر

پلاکت ها مجریان اصلی فرآیند منعقد شدن خون و جلوگیری از خونریزی هستند. این اجزای سلولی فاقد هسته بوده و توانایی تولید پروتئین های جدید برای بازسازی خود را ندارند؛ به همین دلیل، طول عمر آن ها بسیار کوتاه است.

یک پلاکت خون پس از تولید در مغز استخوان و ورود به جریان خون، تنها 7 تا 10 روز زنده می ماند. پس از این مدت، پلاکت های فرسوده توسط طحال و کبد جذب و بازیافت می شوند تا جای خود را به نیروهای تازه نفس بدهند.

جوانه و سلول های چشایی (10 تا 14 روز)؛ راز تغییر ذائقه پس از بیماری

آیا تا به حال دقت کرده اید که چرا پس از یک دوره بیماری شدید، مصرف برخی داروها، سیگار کشیدن یا حتی کمبودهای شدید تغذیه ای، حس چشایی شما دستخوش تغییر می شود؟ جواب در چرخه حیات سلول های چشایی نهفته است.

گیرنده های چشایی روی زبان به طور مداوم در حال ریزش و جایگزینی هستند و طول عمر متوسط آن ها تنها 10 تا 14 روز (حدود دو هفته) است. این سرعت بالای بازسازی به زبان اجازه می دهد تا آسیب های ناشی از سوختگی با غذاهای داغ یا تحریکات شیمیایی را به سرعت ترمیم کند.

اپیدرم یا لایه بیرونی پوست (حدود 4 هفته)؛ پوست اندازی خاموش انسان

پوست بدن به عنوان بزرگ ترین ارگان، یک سپر دفاعی در برابر دنیای بیرون است. سلول های کراتینوسیت در عمیق ترین لایه اپیدرم متولد می شوند و به مرور با تولید کراتین، به سمت سطح پوست حرکت می کنند.

این سفر از اعماق تا سطح پوست و در نهایت ریزش سلول های مرده، حدود 4 هفته (28 روز) طول می کشد. به عبارت دیگر، پوستی که امروز لمس می کنید، یک ماه دیگر وجود نخواهد داشت و با یک لایه کاملا جدید جایگزین شده است.

گلبول های قرمز خون (حدود 120 روز)؛ چهار ماه گردش در رگ ها

گلبول های قرمز (اریتروسیت ها) باربرهای خستگی ناپذیر بدن هستند که وظیفه اکسیژن رسانی به تمام بافت ها را بر عهده دارند. این سلول ها برای جا دادن حداکثر میزان هموگلوبین، هسته خود را از دست می دهند.

بی هسته بودن گلبول های قرمز باعث می شود که توانایی ترمیم ساختاری نداشته باشند. یک گلبول قرمز پس از پیمودن کیلومترها مسیر در مویرگ های تنگ و باریک، پس از حدود 120 روز (4 ماه) دچار فرسودگی شده و توسط ماکروفاژها در طحال تجزیه می شود. جالب اینجاست که بدن، آهن موجود در این سلول ها را به دقت بازیافت کرده و برای ساخت گلبول های جدید به مغز استخوان می فرستد.

اسکلت و استخوان بندی (حدود 10 سال)؛ بافتی که برخلاف تصور کاملا زنده است

بسیاری از مردم استخوان ها را ساختارهایی خشک، مرده و دست نخورده می دانند؛ اما استخوان بافتی پویا و زنده است. اسکلت بدن به طور مداوم تحت فرآیندی به نام «بازسازی استخوان» قرار دارد تا آسیب های میکروسکوپی ناشی از فشارها و فعالیت های روزمره را ترمیم کند.

در این فرآیند، سلول هایی به نام استئوکلاست بافت های قدیمی را تجزیه می کنند و سلول های استئوبلاست بافت جدید می سازند. با این مکانیسم دائمی، در هر سال حدود 10 درصد از استخوان های یک فرد بالغ جایگزین می شود. این یعنی تقریبا هر 10 سال یک بار، شما صاحب یک اسکلت کاملا تازه و بازسازی شده می شوید!

جدول زمان بندی بازسازی بخش های مختلف بدن

پیام شگفت انگیز زیست شناسی: شما همیشه در حال نو شدن هستید

آگاهی از این چرخه های بازسازی، دیدگاه ما را نسبت به سلامتی و بدنمان تغییر می دهد. بدن انسان یک مجسمه سنگی ثابت نیست، بلکه یک سیستم پویا، هوشمند و خود-ترمیم کننده است که خود را با شرایط جدید تطبیق می دهد.

هر لقمه غذای سالمی که می خورید، هر ساعتی که می خوابید و هر فعالیت ورزشی که انجام می دهید، سوخت و خمیرمایه ساخت سلول هایی است که قرار است فردا، ماه آینده و سال های بعد، ساختار وجودی شما را تشکیل دهند.

تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور

امام جمعه بغداد: اگر آمریکا شروط ایران را نپذیرد، به ناچار از منطقه خارج می‌شود

بیشتر بخوانید:

چیزی درون بدن تو هست که باورش سخت است (+اینفوگرافیک)

تماشاخانه

بحران لکه‌های نفتی در قشم / چطور به ساحل ایران آمده‌اند؟ بوی بد و محیط زیست در خطر

چوب پرانی کنار حرم امام رضا (ع) / چرا اتفاق افتاد؟ داخل حرم بود یا بیرون آن؟

فیلم های دیگر