محمد جلیلوند
عصر خبر
در عصرجدید و جهان مدرن، رسانه نیز از شکل قدیمی و کلیشهای خود خارج شده و وارد مرحله تازهای شده است. چرا که دیگر با طیف جدیدی از مخاطب مواجه است که صبر و حوصله قدیمیترها را نداشته و در این سرعت گاه سرسام آور زندگی، وقت زیادی را در اختیار رسانه و فعالان آن قرار نمیدهند. همه اینها نیز دست به دست هم داده و طیف تازهای از برنامه سازان در عصر دیجیتال را گردهم آورده که از محتوا تا اجرا را در اختیار دارند. ابزارهای دیجیتال از تصویر تا صدا و تدوین نیز تولید را برایشان آسودهتر کرده تا جایی که دیگر یک موبایل جای دوربینهای قدیمی را گرفته و تمام مراحل ساخت یک محتوای ویدیویی یک دقیقهای در یک پروسه فشرده و در کمترین زمان ممکن انجام میشود. بدون نیاز به نیروی انسانی پرشمار و با تکیه بر شبکههای اجتماعی همچون: اینستاگرام به عنوان میزبان که قدرت دربرگیری فوق العادهای داشته و در زمانی کوتاه میتواند میزان بازدید از یک ویدئو را میلیونی کند.کاری که سینما به عنوان یک هنر-صنعت صد و سی ساله و تلویزیون به عنوان نخستین رسانه تصویری فراگیر با قابلیت دسترسی در نقاط مختلف، قادر به انجام آن نبوده و در نبردی نابرابر قافیه را به شبکههای اجتماعی باختهاند.
یکی از ویژگیهای رسانههای دیجیتال در سالهای اخیر، جوان شدن تیم تولید محتوا در اینستاگرام است که زیر و بم آن را میشناسد و کاملا با قوانین و مقررات جهانی آن نیز آشنا هستند. در عین حال، طیف مخاطبان هدف خود را شناخته و به اصطلاح رگ خوابشان را در دست دارند. شکل قاببندی در سینما همیشه افقی بوده و کمتر کسی هم در سالهای پیش به سراغ این قبیل ساختارشکنیها میرفت. کاری که تولیدکنندگان محتوا در اینستاگرام به راحتی و با شجاعت انجام داده و آن را اصطلاحا جا انداختهاند؛ به همین خاطر هم اینستاگرام پر است از قابهای عمودی که چشم مخاطب نیز کاملا به آن عادت کرده است. حال با جشنوارههای فراوان در اقصی نقاط جهان مواجهایم که برای نمایش ویدیوهایی از این جنس طراحی شده و به شکل جدی هم آنها را مورد داوری قرار میدهند. هدف آنها هم پرورش استعدادهایی است که میتوانند در قالبهای جدید، استعداد هنری خود را به نمایش گذاشته و حتی پایشان به سینما و به ویژه صنعت سریال سازی نیز کشیده شود.
یکی از رسانههایی که میتواند در کشف استعدادهای یاد شده موثر بوده و خود نیز از آنها به عنوان فیلمساز بالقوه بهره ببرد، پلتفرمها هستند. کاری که نخستین بار پلتفرم فیلیمو با اختصاص باکسی تحت عنوان «میکرودراما» انجام داده و فضای مناسبی را در اختیار فیلمسازان جوان برای ساخت سریالهایی با مدت زمان بسیار کوتاه گذاشته است. محکی نسبتا جدی که با هزینه اندک صورت گرفته و میتواند به کشف استعدادهای احتمالی منتهی شود. حال پلتفرم یاد شده با استفاده از تجربه میکرودراما، دست به راهاندازی جشنوارهای با عنوان «ریلیمو» زده که میتواند فرصتی جالب توجهی برای سازندگان آثار کوتاه در قالب سریالهایی با اپیزودهای یک دقیقهای و کمتر باشد. به ویژه برای جوانهایی که دستی در تولید محتوا داشتند و به خوبی با قاب عمودی آشنایی دارند. این موضوع از آن جهت حائز اهمیت است که شعار جشنواره نیز از آن نشات گرفته است: «داستانت را عمودی روایت کن»؛ مضافا اینکه کسب جایزه بزرگ و ارتباط با مخاطب، پیش زمینهای برای نشستن استعدادهای جوان و خلاق روی صندلی کارگردانی سریال است. آرزویی به نظر دور و دراز که این جشنواره در قدم اول میتواند میانبر مناسبی برای رسیدن به آن باشد. در عین حال، ریلیمو فرصت خوبی برای فیلیمو در جهت کشف جوانهای خلاق برای تولید محتوا در شکلهای مختلف به حساب میآید که جنبه پشتوانهسازی هم دارد.