تاریخ:
وقوع یک پدیده نادر در سواحل شیلی 
درس شصت و نه
روی تلخ بازگشایی زایندهرود؛ آب، شادی و سوگ
خطر غرقشدگی تنها به پهنه شهری زایندهرود محدود نمیشود؛ وجود بیش از یکهزار و ۲۰۰ کیلومتر کانال اصلی و فرعی آبرسانی و هزاران استخر ذخیره آب کشاورزی در سطح استان، جغرافیای این تهدید را تا پهنههای غیرشهری و روستایی گسترش داده است.
جاری شدن دوباره آب در رگهای خشکیده زایندهرود و کانالهای آبرسانی استان اصفهان، در کنار موج شادی و نشاط اجتماعی، بار دیگر کابوس تلخ غرقشدگی و داغدار شدن خانوادهها را زنده کرده است؛ سریالی دردناک که با وجود حضور شبانهروزی تیمهای نجات، همچنان قربانی میگیرد.
به گزارش ایرنا، بازگشایی زایندهرود و جریان یافتن آب در کانالهای انتقال اصفهان، جان تازهای به کالبد نیمهجان نصفجهان بخشید و لبخند را بر لبهای شهروندان و گردشگران نشاند. اما این سکه روی دیگری نیز دارد؛ مادیها، کانالهای آبرسانی و بستر به ظاهر آرام زایندهرود، با آغاز فصل گرم سال و بازگشایی آب، به کمینگاهی بس خطرناک تبدیل شدهاند که کوچکترین بیاحیاطی در حاشیه آنها، فاصلهای به کوتاهی یک پلکزدن میان زندگی و مرگ ایجاد میکند.
آمارهای نگرانکننده و روایات تکاندهندهای که طی هفتههای اخیر از حوادث غرقشدگی منتشر میشود، گواهی بر ابعاد جدی این بحران خاموش است و تنها در یک نمونه تلخ و فاجعهبار، سقوط ناگهانی یک کودک خردسال در حاشیه «پل خواجو» در روزهای ابتدایی بازگشایی و جلوی چشمان حیرتزده مردم، رویاهای یک خانواده را در چند ثانیه به خاکستر تبدیل کرد و یا همچنین در حادثهای مشابه، جوانی حدوداً ۲۰ ساله در محدوده «پل مارنان»، مقهور جریان گردابی و ظاهر فریبنده رودخانه شد و با وجود تلاش غواصان، پیکر بیجانش از آب بیرون کشیده شد؛ حوادثی که نشان میدهند خطرات آب خروشان، هیچ رده سنی یا منطقه خاصی را استثنا نمیکند.
خطر غرقشدگی تنها به پهنه شهری زایندهرود محدود نمیشود؛ وجود بیش از یکهزار و ۲۰۰ کیلومتر کانال اصلی و فرعی آبرسانی و هزاران استخر ذخیره آب کشاورزی در سطح استان، جغرافیای این تهدید را تا پهنههای غیرشهری و روستایی گسترش داده است. نبود متولی مشخص برای نظارت بر نگهداری استخرها پس از صدور مجوز، بیتوجهی برخی کشاورزان به نصب طناب نجات و فنسکشی و همچنین شنا در کانالهای انتقال آب کشاورزی، سالانه حوادث جبرانناپذیری را رقم میزند که قربانیان آن اغلب کودکان و نوجوانان جویای خنکی در روزهای داغ تابستان هستند.
در چنین شرایطی، حوادث اخیر زاویهای روشن از ناهماهنگی میاندستگاهی، خلأهای قانونی در نظارت پس از بهرهبرداری و بیتوجهی برخی شهروندان به هشدارهای ایمنی را آشکار ساخته است و از یکسو سازمان آتشنشانی و مدیریت بحران با تمام توان عملیاتی خود وارد میدان شدهاند و از سوی دیگر شرکت آب منطقهای و جهاد کشاورزی با محدودیتهای بودجهای و خلأهای قانونی دستپنجره نرم میکنند.
۲۸ درصد از توان عملیاتی سازمان به صورت مستمر صرف ایمنی زایندهرود میشود
مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان با اشاره به استقرار گسترده اکیپهای تخصصی غواصی در طول مسیر زایندهرود گفت: از زمان بازگشایی رودخانه تاکنون بیش از ۱۰۸ مورد شهروند با تلاش نیروهای نجات از خطر مرگ حتمی رهایی یافتهاند، اما متأسفانه بیتوجهی برخی افراد به هشدارهای ایمنی موجب بروز حوادث ناگوار جانی شده است.
امید باقری در گفتوگو با ایرنا با تشریح آخرین وضعیت ایمنی در حاشیه زایندهرود اظهار داشت: پیش از بازگشایی رودخانه در خردادماه، جلسات متعددی با ارگانهای ذیربط برگزار و دستورالعملهای عملیاتی تدوین شد که نتیجه آن نجات قطعی ۱۰۸ نفر از شهروندان در ردههای مختلف سنی، از کودکان تا افراد ۶۰ ساله بوده است.
وی با اشاره به آمار متوفیان افزود: متأسفانه طی این مدت بیش از هشت مورد غرقشدگی منجر به فوت در محدوده شهری و یک مورد نیز در محدوده اصفهانک رخ داده که تیمهای عملیاتی آتشنشانی اصفهان در راستای مسئولیت اجتماعی خود حتی به مناطق خارج از پهنه شهری نیز اعزام شدهاند.
مدیرعامل آتشنشانی اصفهان در پاسخ به برخی ابهامات درباره نحوه حضور اکیپهای امدادی و امدادرسانیهای مردمی توضیح داد: در برخی موارد که شهروندان اقدام به خارج کردن افراد از آب میکنند، نیروهای مستقر آتشنشانی بلافاصله وارد عمل شده و عملیات احیا را انجام دادهاند و اکنون ۱۵ اکیپ غواصی مجهز و دارای مدارک بینالمللی به همراه ربات غواص در حاشیه رودخانه مستقر هستند و بین ۲۷ تا ۲۸ درصد از توان عملیاتی سازمان به صورت مستمر صرف ایمنی زایندهرود میشود.
وی با تأکید بر ظاهر آرام اما عمق بسیار خطرناک رودخانه، به کمبود ظرفیت نیروها برای پوشش کامل تمامی نقاط اشاره کرد و افزود: برای جبران این محدودیتها، نیازمند تشکیل ساختاری تحت عنوان «پلیس رودخانه» یا «نگهبان رودخانه» در کنار ارتقای فرهنگ ایمنی جامعه هستیم.
مدیرعامل سازمان آتشنشانی اصفهان در واکنش به ادعاهای مطرحشده درباره حضور گشتهای آب منطقهای تصریح کرد: تا به امروز هیچ گشتی از سوی آب منطقهای در محدوده حاشیه زایندهرود در شهر اصفهان مشاهده یا گزارش نشده است و از شهروندان نیز میخواهیم در صورت مشاهده چنین تیمهایی، موضوع را به ما اطلاع دهند.
وی خاطرنشان کرد: سازمان آتشنشانی با تمام حساسیت و توان پای کار است، اما متأسفانه بیتوجهی برخی خانوادهها، رها کردن فرزندان در حاشیه رودخانه یا مراجعه به کانالهای آب جهت شستوشوی خودرو، حوادث جبرانناپذیری را رقم میزند که امیدواریم با همراهی مردم شاهد کاهش این اتفاقات تلخ باشیم.
باقری اضافه کرد: با همکاری دادستانی و مدیریت بحران استانداری،آب منطقه ای و جهاد کشاورزی و هیات شنا جلسات متعدد برگزار و ارزیابی ریسک به طور کامل انجام و اقدامات پیشگیرانه و رفع مخاطرات انجام شده است.
وی خاطرنشان کرد: جانمایی نصب تابلوی شنا ممنوع و نصب توسط آب منطقهای و برگزاری چهار مانور تخصصی جهت ارتقا چابکی تیم های عملیاتی انجام شده است.
هشدار شرکت آب منطقهای اصفهان درباره خطر غرقشدگی در زایندهرود و کانالها؛ایمنسازی نقاط حادثهخیز در دستور کار است
مدیر گروه مدیریت بحران و پدافند غیرعامل شرکت آب منطقهای اصفهان با اشاره به جانباختن حدود ۲۲ نفر بر اثر غرقشدگی از زمان جریان یافتن آب در زایندهرود و کانالهای انتقال، بر لزوم رعایت نکات ایمنی توسط شهروندان و همافزایی دستگاههای متولی برای ایمنسازی نقاط حادثهخیز تأکید کرد.
مجید نصر در گفتوگو با ایرنا با تشریح آخرین اقدامات و چالشهای پیشروی ایمنسازی بستر رودخانه و کانالهای آب استان اصفهان اظهار داشت: همزمان با افزایش دمای هوا و جاری شدن آب در زایندهرود و کانالهای انتقال، متأسفانه شاهد بیتوجهی برخی از شهروندان به هشدارهای ایمنی و ورود به جریان آب هستیم که این موضوع تا به امروز منجر به جانباختن حدود ۲۲ نفر از هماستانیها شده است.
وی با اشاره به وسعت گستره آبی استان افزود: مسیر زایندهرود بیش از ۴۰۰ کیلومتر طول دارد و افزون بر یک هزار و ۲۰۰ کیلومتر کانال اصلی و فرعی در استان اصفهان وجود دارد که با جریان یافتن آب، هر نقطه از آنها ظرفیت خطرآفرینی دارد که با توجه به این حجم گسترده، حفاظت مستقیم و فیزیکی از تمام مسیر در عمل امکانپذیر نیست و تمرکز اصلی ما بر آگاهیرسانی، نصب بنر و تابلوهای هشداردهنده و پایش میدانی قرار گرفته است.
مدیر گروه مدیریت بحران شرکت آب منطقهای اصفهان با بیان اینکه بخش عمدهای از حوادث در بافت شهری و مناطق پرتراکم رخ میدهد، تصریح کرد: علیرغم نصب تابلوهای متعدد هشدار با همکاری شهرداری، برخی شهروندان به این علائم توجه نکرده و وارد دهانهها و بستر رودخانه میشوند.
وی گفت: در همین راستا، امسال یک سامانه و فرآیند همبست میان شرکت آب منطقهای، آتشنشانی، شهرداری، اورژانس و مدیریت بحران ایجاد شده تا نقاط پرریسک شناسایی شده و گشتهای حفاظتی و تذکرات میدانی در این مناطق افزایش یابد.
بسیاری از کانالها در زمان احداث خارج از محدوده شهری بودهاند
نصر در خصوص وضعیت ایمنسازی و فنسکشی کانالها و حاشیه راهها توضیح داد: بسیاری از این کانالها در زمان احداث خارج از محدوده شهری بودهاند اما با توسعه شهرها و روستاها، جادههایی در مجاورت آنها ایجاد شده است.
وی بیان کرد: طبق ضوابط، دستگاههای متولی ساخت جاده مانند اداره راه یا شهرداریها مکلفند پیش از بهرهبرداری، نسبت به ایمنسازی، نصب گاردریل و روشنایی اقدام کنند اما با این حال، شرکت آب منطقهای در صورت بروز مشکل یا تأخیر سایر دستگاهها، با استفاده از اعتبارات داخلی خود به موضوع ورود کرده و اقدام به ایمنسازی و گاردگذاری در نقاط حادثهخیز میکند؛ بهطوری که تنها در سال گذشته حدود ۱۵ کیلومتر از مسیرهای پرخطر شناسایی و ایمنسازی شده است.
وی با تأکید بر اینکه نجات جان شهروندان اولویت نخست این شرکت است، خاطرنشان کرد: سالانه بیش از یکهزار توافقنامه با شهرداریها، دهیاریها و تشکلهای مردمی برای اصلاح و ایمنسازی نقاط خطرآفرین منعقد میشود.
نصر بیان کرد: با این حال، عبور از این بحران و کاهش تلفات، نیازمند تخصیص اعتبارات مالی بیشتر، هماهنگی دقیقتر میاندستگاهی و از همه مهمتر توجه و همراهی جدی خود مردم و گردشگران به هشدارهای ایمنی است.
بیتوجهی قانون به نظارت پس از بهرهبرداری؛ مسئولیت هرگونه حادثه در استخرهای کشاورزی بر عهده بهرهبرداران است
سرپرست امور فنی و مهندسی ادارهکل جهاد کشاورزی استان اصفهان با بیان اینکه قانون متولی مشخصی را برای نظارت بر نگهداری و ایمنی استخرهای کشاورزی پس از صدور مجوز تعیین نکرده است، اعلام کرد: مسئولیت حقوقی و عواقب ناشی از بروز حوادث و غرقشدگی در این استخرها تماماً بر عهده خود بهرهبرداران و کشاورزان خواهد بود.
اسحاق شفیعی در ادامه این پیوند درباره خطرات غرقشدگی در استخرهای کشاورزی و یا باغات در گفتوگو با ایرنا به تشریح روند صدور مجوز، سطح ایمنی و خلأ قانونی موجود در نظارت پس از بهرهبرداری از استخرهای ذخیره آب کشاورزی پرداخت.
وی با اشاره به سازوکار صدور مجوز استخرهای ذخیره آب گفت: صدور مجوز برای استخرهای کشاورزی و سیستمهای نوین آبیاری، مستلزم بررسیهای فنی، ارزیابی میزان حقابه، مساحت اراضی و تأیید اولیه در کمیته فنی استان یا مدیریت جهاد کشاورزی شهرستانها است که پس از احداث استخر، تأیید نهایی استانداردها و تجهیزات ایمنی منوط به اخذ تأییدیه از کارشناسان رسمی دادشگستری و سازمان آتشنشانی است.
وی افزود: پس از احراز تمامی شرایط فنی و نصب تجهیزات حفاظتی مانند فنسکشی و طناب نجات، استخر بهصورت کامل تحویل نماینده بهرهبرداران میشود.
خلأ قانونی در نظارت پس از بهرهبرداری
سرپرست امور فنی و مهندسی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان در پاسخ به پرسشی درباره علت عدم نظارت مستمر بر فرسودگی تجهیزات ایمنی (مانند پاره شدن طناب نجات در طول زمان) تصریح کرد: در قوانین موجود، هیچ وظیفهای برای نظارت دورهای و مستمر بر نگهداری استخرها پس از تحویل به اداره کل جهاد کشاورزی محول نشده است.
وی افزود: مسئولیت مستقیم کشاورزان و تمام تعهدات قانونی و حقوقی به بهرهبرداران ابلاغ شده و فرمهای تعهد از آنها اخذ میگردد و در صورت بروز هرگونه حادثه یا غرقشدگی، مسئولیت آن کاملاً متوجه متصدی و بهرهبردار استخر خواهد بود.
اقدامات آموزشی و برخورد با استخرهای غیرمجاز
شفیعی با تأکید بر اینکه این سازمان وظیفه آگاهسازی خود را از طریق برنامههای آموزشی ایفا میکند، اظهار داشت: سازمان جهاد کشاورزی استان حداقل سه جلسه آموزشی در ماه (علاوه بر دورههای مستقل شهرستانها) جهت بهروزرسانی و یادآوری نکات ایمنی برای کشاورزان برگزار میکند.
وی اضافه کرد: گشتهای مدیریت امور اراضی بهصورت مستمر بر ساختوسازهای غیرمجاز نظارت دارند و در صورت مشاهده حفر استخر بدون مجوز، موضوع را از طریق مراجع قضایی پیگیری میکنند.
وی در ادامه خاطرنشان کرد:با وجود اینکه نظارت بر نگهداری در قانون تعریف نشده، کارشناسان این سازمان در بازدیدهای میدانی خود موارد غیرایمن را نیز تذکر میدهند، اما صیانت و نوسازی تجهیزات ایمنی مستلزم توجه جدی خود بهرهبرداران است.
گشتهای ویژه و شناسایی مقاطع پرخطر زایندهرود و کانالهای آب
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان با اشاره به وقوع ۶۰ حادثه در مسیر رودخانه زایندهرود، کانالها و استخرهای کشاورزی و نجات ۸۰ درصد حادثهدیدگان، از اتخاذ تمهیدات ویژه برای ایمنسازی مقاطع پرخطر، تشدید نظارتها و پیگیری دستگاه قضایی برای پیشگیری از غرقشدگی خبر داد.
منصور شیشهفروش در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با تاکید بر ضرورت هماهنگی بیندستگاهی برای کاهش حوادث غرقشدگی اظهار داشت: وظایف تمامی بخشها و دستگاههای متولی توسط مدیریت بحران استان تعیین شده و شرکت آب منطقهای، شهرداریها و جهاد کشاورزی موظفند ضمن اخذ اعتبارات لازم از مراجع کشوری، اقدامات کنترلی و ایمنسازی را به ویژه در مقاطع پرخطر و حادثهخیز به اجرا بگذارند.
وی به وجود یکهزار و ۲۰۰ کیلومتر کانال اصلی و فرعی انتقال آب در استان اشاره کرد و افزود: با توسعه مناطق مسکونی و راههای مواصلاتی، برخی از این کانالها در مجاورت بافت شهری و روستایی قرار گرفتهاند. آب منطقهای موظف شده است با اولویتبندی نقاط حادثهخیز؛ از جمله مناطقی که تردد زیاد یا مدارس در مجاورت آن قرار دارد، با همکاری شهرداریها نسبت به نصب حفاظ و نردهگذاری اقدام کند که تا کنون بخشی از این اقدامات در ۱۵ کیلومتر از مسیرها اجرایی شده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان با اشاره به آمار ۲۲ فوتی ناشی از غرقشدگی در بازه زمانی اخیر گفت: بخشی از این حوادث در کانالهای آب، بخشی در مسیر رودخانه و مواردی نیز در استخرهای ذخیره آب در باغهای شخصی رخ داده است و در همین راستا، از مجموع حوادث پیشآمده در رودخانه، ۶۰ مورد عملیات امداد و نجات انجام شده که خوشبختانه ۸۰ درصد افراد از خطر مرگ نجات یافتند.
شیشهفروش به تشدید گشتهای نظارتی اشاره کرد و افزود: همزمان با بازگشایی آب، ۲۲ تیم گشت و نظارت آب منطقهای به همراه ۱۵ تیم تخصصی سازمان آتشنشانی، دهیاریها و تشکلهای مردمی در مسیرها مستقر شدهاند.
وی گفت: همچنین بر اساس ابلاغیه مدیریت بحران، جهاد کشاورزی و بهرهبرداران مکلف شدهاند تمام استخرهای ذخیره آب کشاورزی را به فنسکشی، تابلوی هشدار و طناب نجات مجهز کنند.
شیشهفروش با اشاره به ورود دادستانی استان به موضوع حوادث اخیر و بررسی ترکفعلهای احتمالی دستگاههای متولی تصریح کرد: رعایت اصول ایمنی از سوی شهروندان و خانوادهها حیاتی است؛ رودخانهها و کانالهای آب به هیچ عنوان بستر مناسبی برای شنا نیستند و به دلیل نوسانهای عمق بستر، برودت شدید آب و جریانهای گردابی، خطرات جانی جدی برای مراجعهکنندگان ایجاد میکنند.
مدیرکل مدیریت بحران استان اصفهان در ادامه درباره امکان ایجاد فضاهای ایمن شنا در حاشیه رودخانه و آخرین وضعیت حقآبه تالاب گاوخونی خاطرنشان کرد: توسعه سرانههای ورزشی و احداث استخر در مناطق مختلف توسط ادارهکل ورزش و جوانان در دست پیگیری است و طرحهای پیشنهادی برای ساماندهی برخی مقاطع رودخانه نیز با همکاری شهرداری بررسی میشود.
نقش مسئولیت فردی، والدین و فرهنگسازی در مواجهه با خطرات آب
بررسی دقیق سخنان متولیان امدادی، مدیریت بحران و دستگاههای متولی آب و نیز مشاهدات میدانی خبرنگار ایرنا در حاشیه زایندهرود نشان میدهد که حتی با استقرار مجهزترین تیمهای تخصصی آتشنشانی، گشتهای نظارتی و انجام کیلومترها فنسکشی، بدون همراهی خود شهروندان نمیتوان آمار این حوادث شوم را به صفر رساند.
در بسیاری از استانهای شمالی و جنوبی کشور که همجواری با دریا و پهنههای آبی گسترده بخشی از زندگی روزمره مردم است، آموزههای ایمنی و رعایت الزامات قانونی ورود به آب، به یک فرهنگ تثبیتشده تبدیل شده است. شهروندان در این مناطق آموختهاند که احترام به خشم آب، شرط اول سلامت ماندن است و این فرهنگ باید در اصفهان و دیگر مناطق کشور نیز نهادینه شود؛ چرا که جریان آب در زایندهرود یا کانالهای کشاورزی، با تمام زیبایی و نشاطآوریاش، شناگاه عمومی نیست و بستر ناهموار و جریانهای گردابی آن رحم و شفقت نمیشناسند.
در این میان، نقش کلیدی و حیاتی والدین غیرقابلانکار است. رها کردن فرزندان خردسال و نوجوان در حاشیه رودخانه، بیتوجهی به بازیگوشی کودکان در مجاورت بستر آب و ناآگاهی از عمق و جریانهای زیرسطحی، عامل اصلی بسیاری از فاجعههای اخیر بوده است. خانوادهها باید بدانند که یک لحظه غفلت در حاشیه رودخانه یا کانالهای انتقال، میتواند داغی ابدی بر دل بنشاند.
عبور از بحران غرقشدگی و تلخ نشدن کام جامعه از بازگشایی زایندهرود، نیازمند یک اقدام دوسویه است؛ از یکسو دستگاههای اجرایی، قضایی و خدماترسان باید با رفع خلأهای قانونی، ایمنسازی نقاط حادثهخیز و تشدید گشتها، وظایف حاکمیتی خود را ایفا کنند و از سوی دیگر، مردم و خانوادهها با ارتقای فرهنگ ایمنی، تمکین به قوانین و مراقبت مستمر از فرزندان خود، مانع از تبدیل شدن این نعمت حیاتبخش به مسلخ جان عزیزانشان شوند.
به گزارش ایرنا طی روزهای اخیر مقارن با بازگشایی زاینده رود یک جوان ۱۸ ساله در محدوده پل خواجوی اصفهان، یک کودک هفت ساله در محدوده در فاصله پل خواجو و پل غدیر اصفهان و سه نفر مردجوان نیز در باغبادران شهر زاینده رود و چمگردان شهرستان لنجان و پل شهرستان غرق شدند.
در محدوده پیر بکران، مبارکه و اصفهان در چهار مورد حادثه غرق شدگی۶ نفر نجات یافتند.
۲ مرد جوان نیز در استخر های کشاورزی شهر زیار و روستای کهرویه شهرضا و نیز یک نوزاد در استخر کشاورزی واقع در زواره شهرستان اردستان همچنین یک کودک ۲ ساله در استخر خانگی در کاشان با امداد رسانی از غرق شدگی نجات یافتند.
در رودخانه سامان در استان بالا دست نیز یک کودک ۳ ساله از گردشگران اصفهان در رودخانه غرق شده که تلاش برای یافتن او همچنان در طول رودخانه ادامه دارد.
لینک کوتاه: کپی لینک
بازار جنتآباد تا یک ماه دیگر باز میشود هشدار درباره فرونشست زمین/ نزدیک به یک میلیون حلقه چاه، ۴۵ درصد غیرمجاز دیدنی های امروز؛ از بازگشت تیم فوتبال اسپانیا به خانه تا حملات اسرائیل به غزه تسهیل واردات در شرایط جنگی/ تشریفات گمرکی و اداری گوشت حذف شد شرط مهم سفر اربعین افت ذخایر استراتژیک نفت آمریکا/ 55 میلیون بشکه تا حداقل قانونی توقف رانندگی نوجوان ۱۵ ساله با تریلی ۴۰ تُنی در قزوین قیمت دلار در مرکز مبادله رکورد زد وضعیت دما و بارش کشور تا ۸ شهریور بدهی منطقه یورو رکورد زد پاکستان واحد تحقیق جرایم رمزارزی راهاندازی کرد/آخرین قیمت رمزارز ها در جهان کویت و بحرین هدف حمله قرار گرفتند تهدید ترامپ به حمله به سایت هسته ای ایران از منظر حقوق بین الملل سیل در پاکستان جان ۱۵ نفر را گرفت افزایش کشتههای حادثه دریایی در سواحل در «گویان»/ ۳ روز عزای عمومی اعلام شد