در حالی که دریاچه ارومیه پس از سالها خشکسالی و کاهش تراز، امسال یکی از بهترین شرایط آبی خود در شش سال اخیر را تجربه میکند، برداشتهای غیرمجاز از آب رهاسازیشده سدها، به تهدیدی تازه برای روند احیای این پهنه آبی تبدیل شده است.
به گزارش فارس، بر اساس گزارشها، از سامانه سد کانیسیب و تونل زاب هیچگونه تخصیصی برای بخش کشاورزی صادر نشده است، اما برخی کشاورزان به صورت غیرمجاز از این آب برداشت میکنند.
این هشدار در شرایطی مطرح میشود که دریاچه ارومیه تنها چند ماه است از شرایط بحرانی فاصله گرفته است. بر اساس اعلام ستاد ملی دریاچه ارومیه، در سال آبی جاری حدود چهار میلیارد مترمکعب آب از طریق رودخانهها، روانآبها و رهاسازی سدها وارد این دریاچه شده است؛ رقمی که بیشترین میزان ورودی آب در شش سال گذشته محسوب میشود و نقش تعیینکنندهای در بهبود وضعیت دریاچه داشته است.
رهاسازی آب از سدها یکی از مهمترین ابزارهای احیای دریاچه ارومیه است. این آب باید بدون مانع و برداشت اضافی از مسیر رودخانهها عبور کرده و به بستر دریاچه برسد. اما برداشتهای غیرمجاز در طول مسیر، بخشی از این جریان را پیش از رسیدن به مقصد مصرف میکند.
کارشناسان منابع آب میگویند هرچند ممکن است حجم برداشت هر بهرهبردار محدود به نظر برسد، اما مجموع این برداشتها میتواند تأثیر قابل توجهی بر میزان حقابه ورودی به دریاچه داشته باشد؛ بهویژه در سالهایی که منابع آبی کشور همچنان تحت فشار خشکسالی و تغییرات اقلیمی قرار دارند.
یک کارشناس مدیریت منابع آب در گفتوگو با فارس میگوید: «نباید افزایش ورودی آب در یک سال را به معنای احیای کامل دریاچه ارومیه تلقی کرد. این دریاچه هنوز به تداوم دریافت حقابه نیاز دارد و هرگونه برداشت غیرمجاز از آبهای رهاسازیشده، روند تثبیت آن را با مشکل مواجه میکند.»
به گفته این کارشناس، تجربه سالهای گذشته نشان داده است که دریاچه ارومیه نسبت به نوسانات ورودی آب بسیار حساس است و اگر چند سال متوالی حقابه آن به طور کامل تأمین نشود، کاهش تراز دوباره آغاز خواهد شد.
همچنین کارشناسان معتقدند در کنار اجرای طرحهای انتقال آب و رهاسازی سدها، نظارت بر مسیر انتقال نیز باید تقویت شود. زیرا اگر بخشی از آب پیش از رسیدن به دریاچه برداشت شود، عملاً بخشی از هزینههای سنگین اجرای طرحهای احیا بیاثر خواهد شد.