تاریخ:
تخریب ساختمان ۱۳۰ متری در آلمان با انفجار کنترل‌شده 
درس صد و پانزده
مادر کاروانسراهای ایران؛ بنایی که قرن‌ها میزبان کاروان‌های ایران بود(+عکس)
دیر گچین، بنایی که سال‌هاست لقب «مادر کاروانسراهای ایران» را یدک می‌کشد، یکی از مهم‌ترین یادگارهای معماری ساسانی در استان قم است. این کاروانسرای تاریخی که قرن‌ها مأمن کاروان‌ها در مسیرهای بازرگانی ایران بوده، امروز به‌عنوان یکی از ارزشمندترین آثار تاریخی کشور، روایتگر بخشی از شکوه راه‌های تجاری ایران است.
دِیرِ گچین کاروانسرایی در ایران است که بر سر راه جاده تاریخی ری به قم در مرکز پارک ملی کویر قرار دارد. دیر گچین یکی از بزرگ‌ترین کاروانسراهای ایران است و ویژگی‌های منحصربه‌فرد این اثر باعث شده آن را «مادر کاروانسراهای ایران» بنامند.
به گزارش عصرایران، دیر گچین در بخش مرکزی شهرستان قم، ۸۰ کیلومتری شمال شرقی شهر قم (کیلومتر ۶۰ بزرگراه گرمسار)، و ۳۵ کیلومتری جنوب غربی ورامین واقع شده است. این بنا را به‌خاطر داشتنِ گنبدی از جنس گچ دیر گچین نامیده‌اند، اما اکنون چنین گنبدی در بنا وجود ندارد.
بنای کاروانسرا مربوط به دوره ساسانی است و آن را در دوران سلجوقیان، صفویان، و قاجاریان مرمت و بازسازی کرده‌اند. شکل کنونی آن متعلق به دوران صفویه است. این کاروانسرا در راه باستانی ری به اصفهان مشهور به «راهِ دیر» قرار دارد.
در پی تغییر جاده تهران به قم از راهِ دیر به مسیر حسن‌آباد در زمان امین‌السلطان، دیر گچین متروکه شد و افراد محلی از آن برای نگهداری دام استفاده بردند.
ساختمان دیر گچین به‌صورت چهار ایوانیِ دورهٔ سلجوقی است و حدود ۱۲٬۰۰۰ متر مربع وسعت دارد. فضاهای موجود در آن را می‌توان به فضاهای انسانی، دامی و رفاهی تقسیم کرد.
این بنا دارای چهار برج گرد در گوشه‌ها است و دو برج با قاعدهٔ نیم‌بیضی در دو سوی سردر اصلی قرار گرفته‌اند که سردر، خود در وسط دیوار جنوبی جای دارد. در دیر گچین همچنین ۴۴ اتاق مسکونی یا حجره، ۴ تالار (اصطبل) بزرگ، مسجد، شبستان خصوصی (دستگاه مستقل و بخش اعیانی)، انبار علوفه، آسیاب، حمام و ۶ چشمه توالت وجود دارد.
مصالح به‌کاررفته در دیر گچین آجر، آهک، خشت و گچ است. مسجد به صورت چهارطاقی است، احتمالاً در محل آتشکده‌ای ساسانی ساخته شده است، و در آن هیچ‌گونه تزییناتی دیده نمی‌شود. در اطراف کاروانسرای دیر گچین تعدادی بنا به‌صورت مجموعه وجود دارد؛ مانند دو آب‌انبار در پشت ضلع غربی و نزدیک به حمام، یک کوره آجرپزی، یک آب‌بند و قبرستانی متعلق به دوران اسلامی در ضلع جنوب غربی است که روی قبرهایش را با آجر پوشانده‌اند. در ۵۰۰ متری شرق کاروانسرا، بنایی خشتی‌گلی از دورهٔ قاجار وجود دارد که به‌شکل قلعه است و فقط یک دروازهٔ ورودی دارد.
متون متعدد تاریخی از کاروانسرای دیر گچین نام برده و موقعیت و بنای آن را توصیف کرده‌اند. از آن میان می‌توان به الأعلاق النفيسة (ابن رسته اصفهانی)، صورالاقالیم (اصطخری)، سفرنامه ابودلف (الرسالة الثانیة)، المسالک و الممالک و صورة الارض (ابن حوقل)، احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم (شمس‌الدین مقدسی)، سیاست‌نامه (خواجه نظام‌الملک طوسی)، مجمل التواریخ و القصص (ناشناس)، نسائم الاسحار (منشی کرمانی)، و رساله ذهابیه (کاظم‌خان کاشانی) اشاره کرد.
سازمان میراث فرهنگی این کاروانسرا را در تاریخ ۱ مهر ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۱۰۴۰۸ به فهرست آثار ملی ایران افزود. پس از ثبت ملی بنا در ۱۳۸۲ مرمت اضطراری در آن آغاز شد، که تا سال ۱۳۸۵ ادامه داشته است.
لینک کوتاه: کپی لینک
کرباسچی: نگذاشتند در برنامه ناجوانمردانه «به وقت ایران» حرف‌ها را بزنم/صداوسیما همه وقت در اختیار فرمایشات گهربار آقایان است عراقچی: دولت فرانسه از مدیریت یخچال‌ها هم ناتوان است، چه رسد به اعتراضات مردم عارف: باید سازمان اکو را به جایگاه واقعی خود بازگردانیم متقاضیان افزایش مبلغ کالابرگ در چه روزی باید درخواست خود را ثبت کنند؟ طرح دوفوریتی حذف شرط اجتهاد از وزیر اطلاعات در دستور هفته آینده مجلس جدال نتانیاهو و بنت در کنست/ بنت: مشاوران قطری خودت چه؟/ خنده‌های زن نتانیاهو/ تلاش نتانیاهو برای ارتباط با منصور عباس انفجار سومین نفتکش متخلف در تنگه هرمز هشدار نارنجی هواشناسی فارس؛ بارش شدید باران در مناطق جنوبی و مرکزی نظارت بر بازار پوشاک تشدید می‌شود؛ فروشگاه‌های مجازی زیر ذره‌بین ماتا هاری؛ زنی که با رقص به شهرت رسید و با اتهام جاسوسی اعدام شد / پرونده یکی از مشهورترین جاسوسان زن تاریخ (+عکس) پس از ۲۱ سال، فقط یک بازیکن دو رگه در تیم ملی فوتبال ایران مانده است فیات بارچتا؛ رودستری ایتالیایی با طراحی کلاسیک و تولید محدود (+عکس) پاگانی هوایرا ۷۰ آنیما؛ بر این خودرو نام «روح» نهاده اند (+عکس) آموزش نظامی زنان با چادر (+عکس) بوگاتی ویرون گرند اسپرت ویتس؛ حاصل تکامل نهایی یک ابرخودروی افسانه‌ای (+عکس)