مغز مصنوعی ساختیم /یک موفقیت بزرگ علمی برای ایران

فرض کنید دانشمندان از سلول بنیادی، سلول عصبی می‌سازند. بعد این سلول‌ها را در محیط کشت نگه می‌دارند. این سلول‌ها به‌مرور به‌هم وصل می‌شوند و یک شبکه عصبی کوچک می‌سازند. بعد این شبکه روی تراشه، الکترود یا سامانه آزمایشگاهی قرار می‌گیرد. کامپیوتر می‌تواند به آن سیگنال بدهد و از آن پاسخ بگیرد.

عطاءالله پورعباسی، دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی، درباره فناوری مغز مصنوعی و وضعیت آن در ایران گفت: «وقتی از فناوری مغز مصنوعی صحبت می‌کنیم، منظور این است که ما هم‌اکنون به این توان و دانش فنی دست یافته‌ایم که بتوانیم سلول‌های عصبی را در محیط کشت، خارج از بدن پرورش دهیم.

به گزارش مهر، به‌عبارت ساده، این فناوری یعنی اینکه، به‌جای اینکه پردازش فقط با تراشه سیلیکونی انجام شود، دانشمندان می‌خواهند از شبکه‌ای از نورون‌های زنده استفاده کنند.

تعریف ساده

ایده اصلی

به‌جای تکیه کامل بر تراشه‌های سیلیکونی، از شبکه‌های کوچک نورونی استفاده می‌شود. این حوزه با نام‌هایی مانند «پردازش زیستی»، «رایانش ارگانوئیدی» و «هوش ارگانوئیدی» شناخته می‌شود.

چگونه کار می‌کند؟

سلول‌های بنیادی گرفته می‌شوند.

به سلول‌های عصبی یا نورون تبدیل می‌شوند.

نورون‌ها در محیط کشت رشد می‌کنند.

میان آن‌ها ارتباط سیناپسی شکل می‌گیرد.

شبکه عصبی کوچک به الکترود یا تراشه متصل می‌شود.

سیستم تحریک می‌شود، پاسخ می‌دهد و امکان یادگیری پیدا می‌کند.

* نورون‌ها در محیط کشت با هم سیناپس می‌سازند و سیگنال‌های الکتریکی تولید می‌کنند.

چرا مهم شده است؟

- محدودیت‌های فیزیکی تراشه‌های سیلیکونی، آینده رایانش را با چالش روبه‌رو کرده است.

- هوش مصنوعی امروزی انرژی زیادی مصرف می‌کند و به سخت‌افزارهای بسیار قدرتمند نیاز دارد.

- مغز انسان با مصرف انرژی بسیار کم، پردازش موازی و یادگیری پیچیده انجام می‌دهد؛ به همین دلیل دانشمندان از آن برای ساخت نسل جدید پردازنده‌ها الهام گرفته‌اند.