سونامی حیرت انگیز کشورهای عربی ؛ تولید 244 سریال در 17 کشور برای ماه رمضان

 محمدحسین سلطانی در فرهیختگان نوشت: در کشور‌های عربی گویا سونامی رخ داده است. البته این سونامی محدود بوده به دفاتر تولید سریال و شبکه‌های تلویزیونی؛ اما چطور؟ 17 کشور عربی برای ماه رمضان امسال، 244 سریال تولید کردند. این آمار را بگذارید کنار حدوداً 145 سریال تولیدشده در این کشور‌ها برای ماه رمضان گذشته.

این یعنی دفاتر تولید سریال عربی نزدیک به 68 درصد گردش صنعت را در یک سال افزایش داده‌اند. اگر بخواهیم این اعداد را واضح‌تر کنیم، باید گفت؛ اگر یک کشور عربی -مثلاً سوریه- در سال گذشته به‌صورت میانگین حدود 8.5 سریال تولید می‌کرده، حالا این آمار رسیده است به 14.3 سریال. همه چیز نزدیک به دوبرابر افزایش پیدا کرده.

چندان مثل سال گذشته خبری از سریال‌هایی مثل معاویه و تولیدات پر زرق‌وبرق نیست، اتفاقاً تولیدکنندگان بزرگ آثارشان را محدود کرده‌اند به ملودرام‌های خانوادگی و روان‌شناختی و البته سریال‌های کمدی. برای‌آنکه حجم بزرگی این عدد واضح شود؛ این عدد 14 سریال، آن هم تنها برای یک ماه را بگذارید کنار آمار تولیدات ماه رمضانی نمایش‌خانگی و سیما. اما دقیقاً از تولید کشور‌های عربی برای ماه رمضان 1447 چه می‌دانیم؟ 

مصر؛ همچنان پیشتاز البته به لطف پول دیگران

مصری‌ها سال گذشته 38 سریال برای ماه رمضان تولید کردند. البته گمان نکنید که تمام این سریال‌ها منحصراً از تلویزیون ملی مصر پخش شده‌اند بلکه، این آماری است که از پخش سریال‌های مصری در تمام پلتفرم‌های عربی برای ماه رمضان امسال به دست آمده است.

بخش مهمی از این سریال‌ها با کمک صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان ساخته شده‌اند. این صندوق پولش را منتقل کرده به پلتفرم‌های «شاهد»، «ام بی سی» و «watch in» و به‌واسطه آن‌ها در تولید و پخش سریال‌های مصری مشارکت می‌کند.

حاصل این مشارکت و تولیدات تماماً داخلی مصری‌ها شده ‌است، 44 سریال مصری‌ها برای ماه رمضان امسال که حدود 20 مورد از این تولیدات با سرمایه‌گذاری سعودی ساخته شده است. از این 44 سریال 11 سریال ملودرام، 15 تریلر، 6 کمدی و 12 سریال هم در باقی ژانر‌هاست. 

تعداد سریال های کشورهای عربی 

کویت پدیده سریال‌سازی به لطف کشور‌های همسایه

کویت در ماه رمضان 1447، پدیده سریال‌سازی است و رتبه دوم را به خود اختصاص داده، البته کویت هم عمده تولیداتش به لطف امارات و عربستان ساخته شده. کویت در سال گذشته حدود 13 سریال تولید کرد که بخش قابل‌توجهی از آن با حمایت مالی پلتفرم شاهد و شبکه‌های اماراتی ساخته شده بود و برای ماه رمضان امسال عدد تولیداتش را بیش از 2 برابر کرده است و به 28 سریال رسانده است.

از این 28 سریال 19 مورد ملودرام و 5 سریال هم به کمدی‌ها اختصاص پیدا کرده. البته عجیب ماجرا اینجاست که کویت در ماه رمضان امسال یک سریال ترسناک با نام «سکنهم مساکنهم» را روانه پخش کرده و یکی از دو سریال ترسناک کشور‌های عربی برای ماه رمضان به نام کویت خورده. 

 الجزایر، سوریه و عراق هر کدام 22 سریال

در ماه رمضان امسال سه کشور الجزایر، سوریه و عراق هر کدام 22 سریال را برای پخش آماده کرده‌اند. نکته قابل‌توجه این آمار در تعداد سریال‌های الجزایر نهفته که در طی سال‌های اخیر کمترین بهره را از کمک‌های سعودی و اماراتی گرفته.

الجزایری‌ها در سال گذشته هم بدون کمک سعودی و امارات 12 سریال تولید کردند و برای امسال این عدد را با ده عنوان افزایش داده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد افزایش سریال‌سازی در کشور‌های عربی تنها معطوف به سرمایه‌گذاری خارجی و صندوق سرمایه‌گذاری عمومی سعودی نیست بلکه حتی کشور‌های دور مانده از پول‌پاشی‌های ریاض و ابوظبی هم مفصل برای ورود به عرصه سرگرمی و تولیدات ماه رمضانی برنامه داشته‌اند. 

نقطه مقابل الجزایر مدل سریال‌سازی سوریه است، بنا بر آمار منتشرشده حدود نیمی از سریال‌های سوری در ماه رمضان امسال با سرمایه‌گذاری مستقیم سعودی ساخته شده است. سوریه به‌واسطه همین سرمایه‌گذاری قابل‌توجه حدود 2 برابر افزایش تولیدات داشته است و از 11 سریال، به 22 سریال افزایش تولید داده.

البته افزایش سرمایه‌گذاری بی‌چشم داشت هم نبوده؛ در بین مضامین سریال‌های سوری 3 سریال مستقیماً به دولت بشار و حافظ اسد می‌تازد و تاریخ را علیه حاکمان سوریه می‌نویسد. سریال‌های «السوریون الأعداء» (دشمنان سوری‌ها)، «الخروج إلی البئر» (خروج از چاه) و «القیصر: لا مکان لا زمان» سه سریالی هستند که مشخصاً یا به وقایع تاریخی دوران حافظ اسد می‌پردازند یا قصه را به سمت زندان‌ها و درگیری‌های مخالفان و حکومت وقت سوریه برده‌اند.

ژانرهای سریال های کشورهای عربی 

یکی دیگر از نکات جالب آمار سریال‌های ماه رمضانی سوری‌ها سریال «ملوک‌الیمن» است که این اثر به تاریخ یمن می‌پردازد و درگیری‌های سیاسی بین حبشی‌ها، ایرانی‌ها و دیگر حکمرانان را بر سر یمن به تصویر می‌کشد. این سریال هم با سرمایه‌گذاری کشور‌های عربی حاشیه خلیج‌فارس ساخته شده است.

از آمار و اعداد سریال‌های عراق نیز باید به این نکته اشاره کرد که در عراق هم بخش قابل‌توجهی از سریال‌ها با سرمایه‌گذاری سعودی ساخته شده و بر خلاف سال گذشته که موضوعاتی همچون داعش و مقاومت در سریال‌ها دیده می‌شد، امسال چندان خبری از این داستان‌ها نیست و ملودرام‌ها و حتی ژانر‌هایی همچون ترسناک در سریال‌های عربی دیده می‌شود. عراق در نسبت با سال گذشته تنها دو سریال بیشتر به جدول پخشش اضافه کرده است. 

12 کشور؛ بین 18 تا یک سریال

اگر بخواهیم آمار دیگر کشور‌ها را در تولید سریال ذکر کنیم، باید به عدد 18 سریال عربستان سعودی اشاره کرده و البته از آمار یک سریال برای ماه رمضان عمان هم نام ببریم. کشور‌هایی همچون تونس، مراکش، امارات، لیبی، یمن، لبنان، اردن، بحرین، قطر و فلسطین دیگر کشور‌هایی‌اند که به ترتیب بیشترین تولیدات را پس از 5 کشور اصلی تولیدکننده داشته‌اند.

نکته قابل‌توجه این آمار یمن با 12 سریال است که در نسبت با سال گذشته سه برابر افزایش تولید داشته و سریال‌هایی درباره مقاومت مردم یمن همچون «عهد الحرار» را هم ساخته است و البته افزایش چهاربرابری سریال‌های لبنان از 2 سریال به 8 اثر نیز دیده می‌شود.

حالا باید دید برایند کیفی این افزایش تولید به کجا خواهد رسید، آیا این سریال‌ها قابلیت پخش در پلتفرم‌های بین‌المللی هم دارند؟ 

مهدی سجاده‌چی داور جشنواره فجر: خیانت به خودم و سینما بود، اگر داوری را نمی‌پذیرفتم

بیشتر بخوانید:

سوریه و مصر غول‌های سریال‌سازی در کشورهای عربی

رقابت رسانه‌ای ایران و عربستان؛ پخش همزمان سریال امام علی و معاویه در ماه رمضان

تماشاخانه

چرا یکی از بهترین افتتاحیه‌های تاریخ سینمای ایران در کلاس‌های فیلمنامه نویسی جهان تدریس می‌شود؟ (تماشا کنید)

چرا یکی از بهترین افتتاحیه‌های تاریخ سینمای ایران در کلاس‌های فیلمنامه نویسی جهان تدریس می‌شود؟ (تماشا کنید)

فیلم های دیگر