بازگشایی مجموعه «چهلستون» اصفهان

ویژگی مهم کاخ موزه چهلستون

کاخ موزه چهلستون در دوره صفوی (قرن یازدهم هجری قمری) در اصفهان بنا نهاده شد؛ ویژگی مهم این عمارت، وجود نقاشی های بسیار زیبای هنرمند عصر صفوی «رضا عباسی» است که به سبک مینیاتور ایرانی، دیوار تالارهای کاخ را تزیین کرده است.

شاملو مورخ شاه عباس در «قصص الخاقانی» در هنگامه نقل محاصره قندهار به‌وسیله‌ نیروهای ایرانی، گزارش‌ می‌دهد که پس از بیست روز از محاصره، یکی از درباریان امپراتوری گورکانی به نام مطروداس که جزو محاصره‌شدگان بود درگذشت. هم‌سر وفادارش که از این رویداد سخت غم‌دار بود تصمیم گرفت مطابق با آیین سَتی به‌خاطر معشوق‌اش در مراسم سوزاندن جنازه‌ی وی خود را در آتش بیاندازد.

هندی‌ها باور داشتند در مراسم سَتی شخصِ خودسوز هر سخنی که به زبان بیاورد به دلیل موقعیت آن صحیح و اگر نسبت به اتفاقِ رویدادی حرفی بزند چه‌بسا وقوع آن را حتمی می‌دانستند. از این‌رو، دولت‌خان شخصی را به‌سوی او گسیل داشت تا که بپرسد آیا امیدی به کمک و یاری امپراتور هندوستان برای نجات قندهار هست یا نه. آن زن پاسخ گفت: «مدد پادشاه جیو به شما نمی‌رسد و سپاه نصرت‌پناه قهرمان ایران‌زمین بعد از چهل روز قلعه را متصرف می‌شوند و از واقعات کلی که در بلاد هند روی خواهد نمود آن است که بعد از یازده سال، فتوری عظیم در هندوستان خواهد شد».

نقش پیروزی شاه‌عباسِ دوم بر هندی ها بر یکی از دیوارهای چهل ستون

شاملو در حین نقل گزارش‌های این رویداد ضمن این‌که آتش غیرت این زن را می‌ستاید و از استواری او در میان هندوان تمجید می‌کند، به‌گونه‌ای پیروزی سپاهِ ایرانی را نیز نوید می‌دهد. شاه‌عباسِ دوم به میمنت و فرخندگی پیروزی‌اش بر هندی‌ها فرمان داد که این رویداد حزن‌انگیز اما پیروزمندانه را بر یکی از دیوارهای گچی دیوار چهل‌ستون و با رنگ روغن نگارگری کنند.

این آیین در زمان صفویان بسیار مورد توجه شاعران پارسی‌گو بوده به‌گونه‌ای که محمدرضا نوعی خبوشانی در سده‌ی دهم هجری آیین سَتی هندی‌ها را در «مثنوی سود و گداز» به نظم درآورده و از آن چهار نسخه‌ی مصور در آن زمان تهیه شده است.

اشتراک گذاری :

حال دل؟ «خون شد و دم به دم همی از مژه می‌چکانمش» / یاد جانباختگان دی ماه خونین با شعر سعدی و ابتهاج و صدای شجریان