وضعیت آرامگاه شیخ یوسف سروستانی (+ عکس)

یک پژوهشگر و کنشگر میراث فرهنگی درباره وضعیت نابسامان «آرامگاه شیخ یوسف سروستانی» و سنگ‌های تاریخی رها شده در محوطه این آرامگاه که در معرض تخریب و تهدید دزدی قرار گرفته است، هشدار داد.

به گزارش ایسنا، سیاوش آریا تصاویری را از وضعیت آرامگاه شیخ یوسف سروستانی در استان فارس در اختیار ما قرار داد و درباره وضعیت سنگ‌های تاریخی رها شده در آن، گفت: آثار تاریخی بسیار ارزشمندی همانند پایه ستون‌های ساسانی و سنگ گورهای کهن و یگانه با نگارکَندهای زیبا و چشم‌نواز و نبشته‌هایی با دبیره‌های (خط) گوناگون و بسیار زیبا و هنرمندانه که روی آن‌ها تراشیده شده، سال‌های سال است در گوشه‌ای در کف حیاط آرامگاه شیخ یوسف سروستانی با بدترین شکل روی هم اَنباشته و رها شده و در حال فرسودگی است.

او اضافه کرد: کمابیش نزدیک دو دهه است آثار تاریخی بسیار ارزشمند و یگانه‌ای در کف حیاط آرامگاه شیخ یوسف سروستانی و در گوشه‌ای به حال خود رها شده و در زیر باد و باران و آفتاب در حال فرسودگی و نابودی است.

 این آثار بسیار ارزشمند در برگیرندۀ چندین پایه ستون ساسانی و سنگ گورهای تاریخی از دوره‌های صفویه تا قاجاریه با نگارکَندهای (نقش برجسته) زیبا و چشم نواز و نبشته‌هایی با خط کوفی، ثلث، نسخ و غیره است که با بدترین شکل و روش نگهداری می‌شود.

 سنگ گورها و پایه ستون‌های ارزشمند ساسانی روی هم اَنباشته شده و هر کدام رو به سویی دارند و فشار سنگ‌ها روی هم به ویژه پایه ستون‌های ساسانی آن‌ها را در دستخوش آسیب و نابودی قرار داده است. همچنین این آثار یگانه و بی‌مانند تاریخی بدون سایه‌بان و پوششی در گوشه ای از حیاط آرامگاه شیخ یوسف سروستانی قرار داده شده و رو به فرسودگی است.

سنگ گور بسیار ارزشمند با کتیبه و نگارکندهای زیبا در گوشه آرامگاه رها شده است.

این کنشگر میراث فرهنگی در ادامه گفت: غم‌انگیز آن‌که هیچ‌کدام از این آثار تاریخی ارزشمند شناسنامه‌دار نیستند و به ثبت ملی هم نرسیده‌اند! به سخنی روشن‌تر، ما نمی‌دانیم که این آثار از چه زمانی و از کجا به این مکان آورده شده است. همچنین سنددار نیستند.

 اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان سروستان و استان نیز در همه این سال‌ها هیچ اقدامی برای ثبت ملی و مستند کردن آن ها انجام نداده و حتا نمی‌داند که این آثار از کجا و دقیق چه زمانی به این مجموعه آورده شده است! بدتر از همه، این که هر دو سه سال یک بار که از این مجموعه آرامگاه بازدید می‌کنم شمار سنگ‌های تاریخی کم‌تر می‌شود و روشن نیست آیا به مخزن امن برده شده و به درستی نگهداری می‌شود و یا خدای ناکرده از سوی سوداگران اَموال تاریخی و فرهنگی رُبوده شده و به یغما رفته است.

این پژوهشگر میراث فرهنگی اظهار کرد: موضوعی که مایه نگرانی شدید است دسترسی آسان به درون مجموعه آرامگاه شیخ یوسف سروستانی است که تنها نرده‌های آهنی گِرداگرد مجموعه کشیده شده و درِ آن نیز همواره بسته است. ولی افراد بومی و بازدیدکنندگان به سادگی از نرده‌ها بالا رفته و به درون مجموعه‌ای که بدون نگهبان است راه یافته و می‌توانند از نزدیک آثار تاریخی ارزشمند رها شده گوشه حیاط را لمس کرده و روی آن ها دست بکشند که خود سبب آسیب‌رسانی خواهد بود.

آریا ادامه داد: یکی از مواردی که سبب آسیب‌رسانی به‌ویژه به پایه ستون‌های ساسانی ارزشمند شده است روش چیدمان این آثار تاریخی است که هر کدام رو به سویی و بر روی هم اَنباشته یا تلنبار شده است و پایه ستون‌ها تحت فشار دیگر سنگ‌های تاریخی قرار گرفته و در حال فرسودگی و نابودی هستند و جا دارد که هر چه زودتر نخست آثار تاریخی مستندنگاری شود و پس از آن با چیدمان درست و زیر پوشش سایه بان مناسب و استاندارد نگهداری شوند.

او اضافه کرد: بهترین راهکار و برای دور از خطر نگه داشتن این آثار تاریخی ارزشمند و پاسداری و نگهداری بهتر انتقال آن‌ها به نزدیک‌ترین موزه است که موزه سنگ‌های تاریخی هفت تنان شیراز بهترین گزینه است. با این همه، گام نخست اقدام اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان فارس است تا با پیگیری‌ها و درخواست بتواند این آثار ارزشمند تاریخی را از اداره اوقاف و امورخیریه که سرپرستی آرامگاه شیخ یوسف سروستانی را به عهده دارد، گرفته و به موزه منتقل کند.

آریا گفت: بر پایه مسئولیت اجتماعی خویش، موضوع را تلفنی به آگاهی معاونت میراث فرهنگی استان رسانده و پیشنهاد جابه‌جایی به موزه را نیز داده است.

وضعیت بد و غیراصولی نگهداری از پایه ستون‌های ساسانی و اسلامی

بنابر گفته این کنشگر میراث فرهنگی، آرامگاه شیخ یوسف سروستانی در درون میدان اصلی شهرستان سروستان قرار دارد و از آنِ سدۀ هفتم مَهی(قمری) است که سنگ گور این شیخ در درون حیاط مجموعه قرار گرفته است. این مجموعه آرامگاه در تاریخ ۲۱ آبان ماه ۱۳۱۷ خورشیدی با شماره ۳۱۸ به ثبت ملی رسیده است.

وضعیت نگهداری سنگ گورهای تاریخی در کنار پایه ستون‌های (احتمالا) ساسانی 

پایه ستون‌های احتمالا ساسانی که لابه‌لای آثار سنگی رها شده و درحال نابودی است. 

به گفته سیاوش آریا، این پایه ستون‌ها (احتمالا) به دوره ساسانی مربوط می‌شود که این‌گونه روی هم تلنبار شده است.

جسد مرد ۵۰ ساله پس از دو ساعت جست‌وجو در رودخانه دز کشف شد

تماشاخانه

جتی که مثل موشک سقوط کرد؛ رؤیای دختری که در آسمان ناتمام ماند

پناهگاه زیرزمینی کرد علیا؛ راز شهری که زیر زمین پنهان شده است / ۲ هزار سال پیش با الهام از لانه مورچه‌ها ساخته شد

فیلم های دیگر