کتابی که جنگ را «روزبه‌روز» فهمید

مجموعه پنج‌جلدی «گزارش روزانه جنگ» با تدوین احمد دهقان، یکی از دقیق‌ترین و مستندترین آثار منتشرشده درباره مدیریت جنگ تحمیلی است.

به گزارش ایران، این مجموعه بر پایه یادداشت‌های روزانه شهید حسن باقری شکل گرفته؛ فرمانده‌ای که هم‌زمان با حضور در میدان نبرد، جنگ را تحلیل، ثبت و برای آن راهکار عملی ارائه می‌کرد. بازه زمانی این یادداشت‌ها حدود ۲۸ ماه نخست جنگ را دربر می‌گیرد؛ دوره‌ای که بسیاری از مهم‌ترین تصمیم‌های نظامی در آن اتخاذ شد.

یادداشت‌هایی برای تحلیل، نه خاطره‌نویسی

یادداشت‌های شهید حسن باقری برخلاف بسیاری از متون جنگی، با هدف ثبت احساسات یا خاطره‌سازی نوشته نشده‌اند. این نوشته‌ها گزارش‌های دقیق میدانی‌اند که در آن‌ها وضعیت جغرافیایی، آرایش نیروهای دشمن، تجهیزات، تعداد یگان‌ها و نقاط ضعف و قوت جبهه‌ها ثبت شده است. در کنار این داده‌ها، شهید باقری در هر گزارش، تحلیل شخصی و پیشنهاد عملیاتی خود را نیز ارائه می‌دهد؛ از نحوه جابه‌جایی نیروها گرفته تا استفاده از عوارض طبیعی زمین برای ضربه زدن به دشمن.

همین رویکرد تحلیلی باعث شده این مجموعه، بیشتر شبیه یک دفتر مدیریت جنگ باشد تا خاطرات شخصی یک فرمانده.

نقش احمد دهقان در تبدیل اسناد به کتاب مرجع

احمد دهقان در این مجموعه، هیچ دخل‌وتصرفی در متن یادداشت‌ها نداشته است. نه چیزی به آن‌ها افزوده و نه چیزی حذف شده؛ نقش او، تنظیم، ترتیب‌دهی و قابل‌خواندن کردن اسناد بوده است. نتیجه این کار، مجموعه‌ای حدود ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ صفحه‌ای است که تصویر دقیقی از شیوه تفکر، تصمیم‌سازی و فرماندهی شهید حسن باقری ارائه می‌دهد.

«گزارش روزانه جنگ» امروز نه‌فقط یک منبع تاریخی، بلکه یک متن مرجع برای پژوهشگران، فرماندهان نظامی، دانشجویان علوم استراتژیک و حتی نویسندگان و فیلم‌سازان است؛ کتابی که نشان می‌دهد جنگ چگونه فهمیده، تحلیل و مدیریت می‌شد.

ناگفته‌های فرزاد موتمن از سینمای جنگ و ضدجنگ: دلم با مردم فلسطین است

تماشاخانه

جتی که مثل موشک سقوط کرد؛ رؤیای دختری که در آسمان ناتمام ماند

پناهگاه زیرزمینی کرد علیا؛ راز شهری که زیر زمین پنهان شده است / ۲ هزار سال پیش با الهام از لانه مورچه‌ها ساخته شد

فیلم های دیگر