تاریخ:
حرکت جالب پزشکیان در یک جلسه؛ رئیس‌جمهور چراغ‌ها را خاموش کرد 
درس صد و پانزده
میراث 400 میلیون ساله در دل یک ماهی؛ کشف بزرگترین ژنوم تاریخ حیوانات (+عکس)
یک سال پیش، دانشمندان بزرگ ترین ژنوم دنیای حیوانات را در شش ماهی آمریکای جنوبی کشف کردند. ژنومی 30 برابر بزرگتر از انسان!
عصر ایران - در دنیای ژنتیک، اندازه همیشه به معنای پیچیدگی نیست. تا مدتی پیش، دانشمندان تصور می کردند که انسان با ساختار پیچیده اش باید یکی از طولانی ترین کدهای ژنتیکی را داشته باشد، اما تمام معادلات با یک کشف علمی تغییر کرد. رکورددار جدید دنیای حیوانات، موجودی باستانی و عجیب به نام «شُش ماهی آمریکای جنوبی» (South American Lungfish) است.
آشنایی با رکورددار جدید: شش ماهی آمریکای جنوبی
شش ماهی ها که به «فسیل زنده» شهرت دارند، بیش از 400 میلیون سال است که بدون تغییرات ظاهری عمده در سیاره زمین زندگی می کنند. این موجود نه تنها می تواند در آب نفس بکشد، بلکه دارای ریه هایی است که به او اجازه می دهد در فصول خشکسالی، در میان گل و لای زنده بماند. اما آنچه محققان را حیرت زده کرده، درون سلول های این ماهی نهفته است.
اعداد و ارقامی که باورکردنی نیستند!
ژنوم این شش ماهی به قدری وسیع است که درک ابعاد آن دشوار است. بیایید نگاهی به آمار خیره کننده آن بیندازیم:
- 91 میلیارد جفت باز: ژنوم این ماهی از 91 میلیارد پله دی ان ای (جفت باز) تشکیل شده است.
- 30 برابر بزرگتر از انسان: برای مقایسه، ژنوم انسان تنها حدود 3 میلیارد جفت باز دارد.
- 60 متر دی ان ای: اگر تنها دی ان ای موجود در یک سلول این ماهی را باز کرده و کنار هم بچینید، طول آن به 60 متر می رسد! (در حالی که دی ان ای انسان در هر سلول حدود 2 متر است).
چرا ژنوم این ماهی این قدر بزرگ است؟
شاید بپرسید آیا این حجم از اطلاعات به معنای هوش یا توانایی خاصی است؟ پاسخ منفی است. بخش بزرگی از این ژنوم شامل چیزی است که دانشمندان به آن «عناصر جهنده» یا دی ان ای زائد می گویند.
این عناصر مانند «انگل های ژنتیکی» عمل می کنند؛ آن ها خود را کپی کرده و در بخش های مختلف ژنوم جایگذاری می کنند. در بیشتر حیوانات، مکانیسم های دفاعی بدن جلوی این تکثیر بی رویه را می گیرد، اما در بدن شش ماهی آمریکای جنوبی، این سد دفاعی بسیار ضعیف است. به همین دلیل، ژنوم این ماهی با سرعتی معادل اضافه شدن حجم ژنوم یک انسان در هر 10 میلیون سال، در حال بزرگتر شدن است!
مقایسه با سایر رکوردداران دنیای حیوانات
تا پیش از این کشف، رقابت بین این موجودات بود:
- شش ماهی استرالیایی: با حدود 43 میلیارد جفت باز (که اکنون به رتبه دوم سقوط کرده است).
- سمندر اکسولوتل: که به دلیل توانایی بازسازی اعضای بدن مشهور است و ژنومی 10 برابر انسان دارد.
چرا این کشف برای دانشمندان مهم است؟
مطالعه روی شش ماهی ها به ما کمک می کند تا بفهمیم اجداد ما چگونه از آب به خشکی آمدند. این ماهی ها نزدیک ترین خویشاوندان زنده به اولین چهارپایانی هستند که از دریا خارج شدند. درک نحوه مدیریت این حجم عظیم از دی ان ای در سلول های این ماهی، می تواند کلیدهای جدیدی را در علم بیولوژی و تکامل به ما نشان دهد.
لینک کوتاه: کپی لینک
رکورد شکنی مستند «می‌توانی همه چیز را ببینی» ادامه دارد ثبت‌نام آزمون کارشناسی رسمی دادگستری ۱۴۰۵ آغاز شد؛ مهلت تا ۲۴ آبان کنعانی‌زادگان چه زمانی به پرسپولیس برمی‌گردد؟ جزئیات مصدومیت او نتایج هفته هفتم لیگ برتر فوتبال زنان؛ برد سرخابی‌ها و توقف گل‌گهر «گودزیلا» دوباره گیشه را تسخیر کرد واژگونی اتوبوس تیم بسکتبال زنان؛ روایت سحر آغنده از حادثه و مصدومان برنامه آمریکا برای احیای پایگاه‌های هوایی زمان جنگ جهانی دوم در اقیانوس آرام رئیس سازمان اطلاعات ترکیه: محسن رضایی و ونس هفته دیگر در قطر دیدار می‌کنند پیش‌بینی هوای کشور؛ موج سرما و بارش‌های شدید تا پایان هفته ادامه دارد هشدار دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی درباره پیامدهای ال نینو در ۲۰۲۷ هیئت روسی عازم ابوظبی شد واکنش علیرضا بیرانوند به خط خوردن از تیم ملی (+عکس) هشدار هواشناسی تهران؛ کاهش دما به زیر ۱۰ درجه و وزش باد شدید کنسرت فرزاد فرزین ؛ توهین به مخاطب با واژه پرطمطراق پرفورمنس (+فیلم) کشته شدن کارمند نیروگاه هسته‌ای زاپوروژیا در حمله پهپادی اوکراین