.png "عصر ایران")
۲۱ بهمن ۱۴۰۴
به روز شده در: ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۰:۵۷
۲۴ ساعت آشپزی در کوهستان بکر آذربایجان با یک سرآشپز معروف 
درس هفدهم
چرا روغن یخ نمیزند؟
یخزدن آب، همانطور که میدانید، الگوی بلوریِ منظم و چشمنوازی ایجاد میکند؛ اما این قضیه اصلا در مورد روغنها صدق نمیکند.
آب در دمای صفر درجه سانتیگراد منجمد میشود و ساختاری بلوری و منظم ایجاد میکند، اما روغنها در مواجهه با سرما رفتاری کاملاً متفاوت دارند. این پرسش که هنگام تلاش برای منجمدکردن روغن چه اتفاقی میافتد چه هنگام کار روی خودرو و چه در زمان نگهداری یک غذای روغنی سالها مطرح بوده است.
به گزارش خبرآنلاین، انجماد زمانی رخ میدهد که یک مایع حرارت خود را از دست داده و به حالت جامد تبدیل شود. در آب، انتقال دما به زیر نقطه انجماد یا تغییر فشار باعث میشود مولکولها الگوی بلوری منظمی بسازند. ماکسیم لاورنتوویچ، استادیار زیستفیزیک نظری دانشگاه تنسی، در توضیح این پدیده میگوید ساختارهای طبیعی، ازجمله یخ، به نحوه آرایش اتمها و مولکولها وابستهاند. بهگفته او، مولکولهای آب با شکل خمیده خود هنگام انجماد ساختاری ششضلعی ایجاد میکنند.
اما روغنها بهعنوان موادی غیرقطبی و آبگریز که معمولاً در دمای اتاق مایعاند چنین الگوی منظمی ایجاد نمیکنند. دانشگاه ایلینوی در قالب پروژه «Ask The Physics Van» میگوید که روغنهای گیاهی از زنجیرههای بلند مولکولی (لیپیدها) تشکیل شدهاند و تنوع اندازه و شکل این مولکولها مانع شکلگیری یک الگوی بلوری دقیق میشود. با این حال، برخی روغنها مانند کره کاکائو در دمای حدود ۳۴ درجه سانتیگراد منجمد میشوند.
هرچند روغنها بهطور کامل بیتأثیر از سرما نیستند، کاهش دما موجب افزایش گرانرَوی (ویسکُزیته) و کاهش حرکت مولکولی آنها میشود. در دماهای بسیار پایین، روغن ممکن است بهظاهر جامد شود، اما برخلاف آب، نقطه انجماد مشخص و ثابتی ندارد. دانشگاه ایلینوی رفتار روغن را با شیشه مقایسه میکند؛ شیشه هنگام گرم شدن بهتدریج نرم و مایع میشود، اما دمای ذوب مشخصی ندارد؛ مولکولها فقط گیر میافتند بدون آنکه آرایش منظمی تشکیل دهند.
افزایش گرانروی در سرما چالشی جدی برای موتور خودرو است. شرکت ولوولاین هشدار میدهد که روغنهای معمولی در دمای پایین غلیظتر میشوند و پمپاژ آنها دشوار میشود. تأخیر در روغنکاری قطعات حیاتی موتور هنگام استارت سرد، باعث افزایش فرسایش و کاهش عمر قطعات میشود.
منبع: iflscience
لینک کوتاه: کپی لینک
بانک ملی ایران با کسب گواهینامه ISO 26000، پیشتاز مسئولیتپذیری اجتماعی در نظام بانکی شد بحران حقوقی در کمین پرسپولیس؛ احتمال شکایت سرژ اوریه و سوختن سهمیه خارجی نویدکیا: نگران از دست دادن میزبانی سپاهان مقابل الاهلی هستم اعتراض تند ساپینتو به داوری؛ گل استقلال کاملاً سالم بود دلار باز هم رکورد زد تساوی بدون گل تراکتور و السد در نیمه نخست/ مصدومیت ترابی در دوحه از زیباترین صداهای جهان برای یک ماشین باز! حالا عربستان، سینما دارد/ نگوییم پول؛ ایده و موضوع دارند تحریمهای جدید آمریکا علیه حزبالله لبنان ساندرو تونالی در رادار منچستریونایتد؛ تلاش شیاطین سرخ برای جایگزینی کاسمیرو ونس و علیاف منشور همکاری راهبردی امضا کردند توافق نهایی مدیران سایپا با رضا عنایتی برای پایان همکاری آیتالله جوادی آملی: بازگشت از امامت امت به شاهنشاهی، خطر بزرگی است مسی مدعیان اصلی قهرمانی در جام جهانی ۲۰۲۶ را معرفی کرد عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس: صداوسیما را نمی بخشم