تاریخ:
رانش زمین در جاده بین سا پا و لائو کای ویتنام 
درس هفتاد و چهار
چرا جایزه نوبل ریاضیات وجود ندارد؟
با هر فصل اهدای جوایز نوبل، این پرسش تکرار میشود که چرا آلفرد نوبل برای بنیادیترین زبان علم، یعنی ریاضیات، جایزهای تعیین نکرد.
ماه اکتبر فصل جایزههای نوبل است که در آن دانشمندان حوزههای فیزیک، شیمی و پزشکی با اشتیاق منتظرند تا ببینند چه کسی برنده یک سکه طلای بزرگ در استکهلم خواهد شد. حتی اقتصاددانان نیز گهگاه در این مراسمها بهطور موقت در کانون توجه قرار میگیرند. اما ریاضیدانان بهکلی از این فرصتها محروم هستند.
درحقیقت، هیچگاه جایزه نوبل برای ریاضیات وجود نداشته و ندارد. برخلاف شایعات، آلفرد نوبل بهدلیل مسائل شخصی یا کینه، ریاضیات را کنار نگذاشت، بلکه این امر بیشتر به دیدگاه و شخصیت علمی او برمیگشت.
به گزارش زومیت، آلفرد نوبل (۱۸۳۳–۱۸۹۶) شیمیدان، مخترع و صنعتگری سوئدی بود که با باور ایدئالیستی به پیشرفت علم و کشفهای علمی، به دنبال ساختن آیندهای بهتر برای بشریت بود. جالب اینکه، مشهورترین اختراع او پس از جایزههای نوبل، ماده منفجره دینامیت بود!
آلفرد نوبل به علوم کاربردی و دستاوردهای ملموس علاقهمند بود و ریاضیات را دانشی بیش از حد نظری میدانست
پس از مرگ نوبل، وصیتنامه او بیانگر تمایلش برای ایجاد جایزهای بود که افرادی را که «بزرگترین سود را برای بشریت به ارمغان آوردهاند» تشویق کند. در این وصیتنامه آمده است: «جوایز فیزیک و شیمی توسط آکادمی علوم سوئد اهدا خواهد شد؛ جایزه دستاوردهای فیزیولوژیکی یا پزشکی توسط مؤسسه کارولینسکا در استکهلم؛ جایزه ادبیات توسط همان آکادمی در استکهلم؛ و جایزه صلح توسط کمیتهای پنجنفره که توسط استورتینگ نروژ انتخاب خواهد شد.»
ریاضیات در این فهرست اصلاً ذکر نشده بود. جایزهای برای اقتصاد بعدها در سال ۱۹۶۹ توسط بانک مرکزی سوئد اضافه شد، اما ریاضیات هرگز بهعنوان یک دستهبندی مستقل وارد این مجموعه نشد.
توضیح رایج برای این امر این است که نوبل مردی عملیگرا و علاقهمند به علوم کاربردی بود و به شدت جذب اختراعات، مهندسی و فناوریهایی میشد که میتوانستند جهان مادی را تغییر دهند. از نظر او، شاید ریاضیات بیش از حد انتزاعی و نظری میرسید و فایده ملموسی نداشت.
حتی امروزه نیز جوایز علمی بیشتر به پیشرفتهای تجربی و کشفیات ملموس توجه دارند تا کارهای صرفاً نظری. برای مثال، فیزیک بهشدت در نظریه و معادلات ریشه دارد، اما جوایز اخیر به دانشمندانی تعلق گرفته که در زمینههای تونلزنی کوانتومی در مدارهای ابررسانا و پیشرفتهای یادگیری ماشینی فعالیت کردهاند که هر دو بهنوعی شاخههایی از مهندسی برق محسوب میشوند.
توضیح رایج دیگر این است که ریاضیدانان در سوئد پیش از نوبل، بهویژه به واسطه تأثیر گوستا میتتاگ-لفلر در جامعه عالیرتبه و نزد پادشاه اسکار دوم، مورد توجه و تجلیل بودهاند و جوایز متعددی به آنها اهدا شده بود.
ریاضیات تنها حوزهای نیست که بهطور کنجکاوانهای از جوایز نوبل غایب است؛ مهندسی، زیستشناسی و علوم محیطزیست نیز به شکل قابل توجهی در این میان حضور ندارند.
بااینحال، این علوم گاه از «در فرعی» وارد میشوند. جایزه نوبل در فیزیولوژی یا پزشکی اغلب به کشفیات مرتبط با «زیستشناسی» از ساختار DNA گرفته تا پیشرفتهای ژنتیک و ایمنیشناسی تعلق میگیرد. به همین ترتیب، دستاوردهای مهندسی گاه تحت عنوان فیزیک یا شیمی مورد تقدیر قرار میگیرند، مانند نوآوریهای مربوط به نیمهرساناها، علوم مواد یا فناوری لیزر که زندگی مدرن را متحول کردهاند.
اما بیش از حد برای ریاضیدانان تأسف نخورید. آنها ممکن است جایزه نوبل اختصاصی نداشته باشند، اما مدال فیلدز، جایزه آبل و رضایت آرام ناشی از این حقیقت که هر کشف برنده نوبل بر پایه معادلات آنها بنا شده، جبرانکننده این غیبت است.
لینک کوتاه: کپی لینک
خشم دوران پیشیائسگی چیست؟ متخصص زنان راهکارهایی برای مقابله با آن ارائه میدهد بحران تولد ستارگان در همسایگی کهکشان راه شیری مغز شما چطور بدون صدای زنگ ساعت شما را بیدار میکند؟ آشنایی با مخففهای پرکاربرد پزشکی (اینفوگرافیک) «ظلالسلطنه، نوه ناصرالدین شاه» در لباس دامادی در کنار عموهایش (عکس) اصول صحیح حمام کردن؛ اشتباهی که هر روز چندین لیتر آب را هدر میدهد رفاقت با معیار عصر سنگ؛ انتخاب دوستان هنوز تحتتأثیر فشارهای تکاملی است خواب بیش از ۸.۵ ساعت ممکن است با این بیماری مرتبط باشد زیباترین ساختمانهای جهان معرفی شدند(+عکس) تحقیق جدید: مغز انسان بین ۵۰ تا ۷۵ سالگی وارد فاز بیولوژیکی جدیدی میشود چرا اکثر خودروهای اسپرت دو در هستند؟ تکذیب رسمی خبر شنیده شدن صدای انفجار در مرز شلمچه تلگراف: ایران در حال بررسی طرحی برای دریافت هزینه از کشورهای اروپایی به منظور نگهداری از تنگه هرمز است گفتگوی ترامپ و امیر قطر درباره تنگه هرمز جدایی احتمالی رامین رضاییان از استقلال؛ پایان همکاری در آستانه مهلت نهایی