آیا ماهی‌ها نیز مثل ما زبان دارند؟

دهان ماهی‌ها شاید ساده به نظر برسد، اما چیزی در آن نهفته است که تصورش هم شما را شگفت‌زده می‌کند: اندامی عجیب و چندکاره که نه زبان است و نه شبیه آن، اما نقش‌هایی منحصربه‌فرد دارد. این راز کوچک، ماهی‌ها را در دنیای زیر آب به موجوداتی متفاوت و مرموز تبدیل می‌کند.

به گزارش زومیت، زبان ابزار گفتار و چشیدن در انسان است. پرسش از یک ماهی درباره‌ی داشتن زبان، معمولاً پاسخی به همراه ندارد؛ نه‌تنها به این دلیل که ماهی نمی‌تواند صحبت کند، بلکه چون پاسخ این پرسش کمی پیچیده است. زبان در تعاریف علمی به‌عنوان اندامی عضلانی در کف دهان شناخته می‌شود که می‌تواند مستقل حرکت کند و به انسان امکان بدهد تا گفتار پیچیده ایجاد کند. بر اساس این تعریف، ماهی‌ها زبان ندارند، اما اندامی دارند که شکل و عملکردش شباهت زیادی به زبان ما دارد.

مطالعات نشان می‌دهند که باسی‌هیال برای محافظت از آئورت شکمی تکامل یافته است؛ رگ خونی بزرگی که از قلب خارج می‌شود و در نزدیکی دهان ماهی قرار دارد. بدون محافظ سخت، موقعیت آئورت در معرض ضربه‌های احتمالی طعمه‌های زنده و متحرک قرار می‌گرفت.

عملکرد باسی‌هیال، به حفاظت محدود نمی‌شود و برای غذاخوردن ماهی نیز نقشی حیاتی دارد. ماهی‌ها از این اندام استخوانی برای هدایت غذا به سمت گلوی خود استفاده می‌کنند، برخلاف پستانداران که عضلات زبان را برای جا‌به‌جایی و آماده‌سازی غذا برای جویدن به کار می‌برند. کوسه‌ها و دیگر ماهی‌های بزرگ در حرکتی هماهنگ میان فک و عضلات بدن، از عضلات کمربند سینه‌ای، معادل شانه انسان، کمک می‌گیرند تا غذا به‌طور دقیق به سمت مری هدایت شود.

اندازه و شکل باسی‌هیال در گونه‌های مختلف متفاوت است و برخی گونه‌ها ویژگی منحصر‌به‌فرد دیگری نیز دارند: دندان. برای مثال، ماهی کله‌گوسفندی دندان‌هایی دارد که مستقیماً به باسی‌هیال متصل‌اند و برای خردکردن صدف و خرچنگ بسیار مناسب هستند. حتی یکی از سرده‌های ماهی‌های آرژانتینی به نام گلوسانودون، به معنای «دندان‌های زبان» نام‌گذاری شده است.

 شپش زبان‌خوار، گونه‌ای از سرده سیموثوا، در دهان ماهی دیده می‌شود.