حسین شریعتمداری : مکانیسم ماشه کاغذپاره است؛ با این تفنگ بی‌فشنگ ما را تهدید نکنید

این روزها در پی تهدید سه کشور اروپایی فرانسه، انگلیس و آلمان، به استفاده از مکانیسم ماشه (بازگشت سریع تحریم‌ها - Snap back) بار دیگر این ماجرا به یکی از مسائل روز تبدیل شده است و برخی از مسئولان محترم با نگرانی از آن یاد می‌کنند.

 

تهدید اروپا به استفاده از مکانیسم ماشه که متاسفانه با نابلدی تیم مذاکره‌کننده دولت آقای روحانی در بند ۳۷ برجام جای گرفته بود. در عمل، فاقد اعتبار و یک تهدید توخالی است. چرا که برجام بعد از خروج آمریکا از اعتبار افتاده است و دیگر وجود خارجی ندارد.

 

توضیح آن که؛ برجام یک توافق جمعی است که در یک‌سوی آن جمهوری اسلامی ایران و در سوی دیگر ۶ کشور موسوم به ۱+۵ قرار دارند. یعنی در دو سوی این توافقنامه، دو واحد قرار گرفته‌اند، یکی از این دو واحد، ایران است و مجموعه ۶ کشور۱+۵، طرف دیگر این توافق است. تعبیر «‌all together‌» که در برجام آمده است نیز به مفهوم و معنای «‌همه با هم‌» است. بنابراین از آنجا که با خروج آمریکا از برجام، دیگر همه اعضاء حضور ندارند، برجام اعتبار حقوقی خود را از دست داده و دیگر وجود خارجی ندارد. زیرا مجموعه اعضای برجام باید باشند تا برجام از حیات قانونی برخوردار باشد.

 

به بیان دیگر توافقنامه برجام میان ایران و تک‌تک ۱+۵ منعقد نشده است که با خروج یک عضو، همچنان معتبر باشد، بلکه ۶ کشور موسوم به (۱+۵‌)، به اتفاق یکدیگر و در مجموع یک عضو (واحد) دیگر توافق هستند و اکنون با خروج آمریکا از برجام، واحد مقابل نقض شده و برجام از اعتبار قانونی افتاده است. 

 

تروئیکای اروپا به قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل استناد می‌کند و حال آن که قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت عنوان تضمین برجام را داشته است ولی آمریکا از برجام خارج شد و این حرکت آمریکا نقض آشکار قطعنامه ۲۲۳۱ بود. اما، نه شورای امنیت سازمان ملل، نه کشورهای اروپایی و نه حتی دولت آقای روحانی در مقابل نقض توافقنامه یاد شده هیچ اعتراضی نکردند! و با این حال، به جای آن که آمریکا و تروئیکای اروپا مورد بازخواست قرار بگیرند، در موضع طلبکار! نشسته و خواستار استفاده از مکانیسم ماشه علیه ایران شده‌اند!

 

انتظار آن است که وزارت محترم امور خارجه کشورمان با استناد به مستندات حقوقی یاد شده، بی‌اعتباری برجام را برای مجامع بین‌المللی و مخصوصاً شورای امنیت سازمان ملل اعلام کند و به حریف اجازه ندهد مکانیسم ماشه را از متن این توافق که با خروج آمریکا به کاغذ پاره شبیه است، بیرون آورده و در اوج وقاحت (و البته بی‌تدبیری ما) با این تفنگ بی‌فشنگ جمهوری اسلامی ایران را تهدید هم بکند!