سلامت معنوی، بُعدی مهم از سلامت انسان

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران، علیرضا اولیایی منش، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران در بخشی از پیام خود به مناسبت ماه ملی خود مراقبتی نوشت: خود مراقبتی یک مسئولیت اجتماعی و فرهنگی است، نه امری فردی و جدای از جامعه. مسیر تحقق عدالت در سلامت، از آگاهی‌بخشی عمومی و مشارکت فعال تک‌تک افراد جامعه می‌گذرد.

فرارسیدن ماه ملی خود مراقبتی، که از چهارم تیر تا سوم مرداد با شعار «سواد خود مراقبتی، گام اول مشارکت اجتماعی و تاب آوری جامعه» برگزار می‌شود، فرصت ارزشمندی برای یادآوری نقش بی‌بدیل هر فرد در حفظ و ارتقای سلامت خود و جامعه است. در دنیای امروز، که تهدیدات بهداشتی با شتابی بی‌سابقه گسترش می‌یابند، نقش مردم آگاه، توانمند و مسئولیت‌پذیر در مدیریت شرایط بحرانی و حفظ سلامت عمومی، از اهمیت دوچندانی برخوردار است. خود مراقبتی تنها مجموعه‌ای از رفتارهای فردی نیست، بلکه نماد مشارکت اجتماعی، بلوغ فکری و تعهد شهروندی است که زمینه‌ساز جامعه‌ای سالم، تاب‌آور و توانمند می‌شود.

 

تجربه‌های گذشته، از همه‌گیری بیماری‌های نوپدید تا وضعیت‌های اضطراری اخیر در جنگ با دشمن صهیونیستی، به‌خوبی نشان داده است که هیچ مداخله‌ای به اندازه ارتقای سواد سلامت و آموزش خود مراقبتی نمی‌تواند در کاهش آسیب‌ها و افزایش تاب‌آوری مؤثر باشد. «سواد خود مراقبتی» به‌عنوان گام نخست در مشارکت اجتماعی، به افراد این قدرت را می‌دهد که با شناخت نیازهای جسمی، روانی و محیطی خود، تصمیماتی درست و مسئولانه بگیرند. خانواده‌هایی که با اصول خود مراقبتی آشنا هستند، در حفظ سلامت فرزندان، سالمندان و دیگر اعضا نقش حیاتی دارند و می‌توانند به عنوان ستون‌های اصلی سلامت جامعه ایفای نقش کنند.

 

در این میان، نمی‌توان از پیوند ژرف میان خود مراقبتی و سلامت معنوی غافل شد. سلامت معنوی، به عنوان بُعدی مهم از سلامت انسان، بر ارتباط فرد با معنا، ارزش‌ها و باورهای درونی تأکید دارد. فردی که در مسیر خود مراقبتی گام برمی‌دارد، در واقع با درک عمیق‌تری از ارزش زندگی، مسئولیت خویش را در قبال خود و دیگران بهتر می‌فهمد و در مسیر رشد روحی و اخلاقی نیز گام برمی‌دارد. خود مراقبتی آگاهانه، به ما کمک می‌کند تا با آرامش، امید و معنا به زندگی بنگریم، از اضطراب‌های بی‌پایه فاصله بگیریم و زندگی را با نگاهی مبتنی بر تعادل جسم، روان و روح تجربه کنیم.

 

از همه همکاران عزیز در حوزه بهداشت و درمان دعوت می‌کنم با بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود، از سفیران سلامت گرفته تا رسانه‌های جمعی و فضای مجازی، برنامه‌های آموزشی، ترویجی و فرهنگی را در راستای ترویج خود مراقبتی در جامعه گسترش دهند. آموزش‌های مرتبط با سلامت در شرایط خاص، مشارکت داوطلبانه مردم، حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر، و تأکید بر مهارت‌هایی چون مدیریت استرس، کمک‌های اولیه، خواب سالم و بهداشت فردی، باید در صدر برنامه‌های این ماه قرار گیرد. این تلاش‌ها نه‌تنها در بهبود وضعیت سلامت امروز ما مؤثر خواهد بود، بلکه پایه‌ای استوار برای جامعه‌ای سالم‌تر، آگاه‌تر و منسجم‌تر در آینده خواهد ساخت.

 

در پایان، تأکید می‌کنم که خود مراقبتی یک مسئولیت اجتماعی و فرهنگی است، نه امری فردی و جدای از جامعه. مسیر تحقق عدالت در سلامت، از آگاهی‌بخشی عمومی و مشارکت فعال تک‌تک افراد جامعه می‌گذرد. امیدوارم با همکاری همه‌جانبه مردم و جامعه بهداشت و درمان، این ماه ملی به نقطه‌عطفی در ترویج سبک زندگی سالم، مسئولانه و معنوی تبدیل شود. بدین منظور دوره خود مراقبتی در جنگ ویژه سفیران سلامت خانواده، دانش‌آموز، دانشجو و طلبه و داوطلبان سلامت در سامانه شهاب (شبکه هوشمند آموزش بهداشت) بخش دوره‌های تخصصی و عمومی بارگذاری شده است.